Yediemin Ücreti ve Muhafaza Uyuşmazlıkları
Yediemin ücreti, icra takibi sırasında haczedilen malların muhafazası karşılığında ödenen bedeldir. Tarifeye aykırı belirlenen ücretler icra mahkemesinde şikayet yoluyla itiraz konusu yapılabilir.
Yediemin ücreti, icra takibi sırasında haczedilen taşınır malların üçüncü bir kişi ya da depo işleticisine teslim edilerek muhafaza altına alınması karşılığında ödenen bedeldir. Bu ücretin miktarı, kimin tarafından ödeneceği ve hangi yargı yoluna başvurulacağı uygulamada sıkça tartışma konusu olmaktadır. Avukatlar için kritik mesele şudur: tarife dışı belirlenen ya da haksız yere talep edilen yediemin ücreti, icra mahkemesinde şikayet yoluyla itiraz konusu yapılabilir; ücretin sıra cetvelindeki yeri ise ayrı bir dava gündemini oluşturur.
Yediemin ve Yediemin Ücreti Nedir?
Yediemin, icra hukukunda haczedilen malların korunması amacıyla görevlendirilen ve bu malları teslim alan kişi ya da kuruluştur. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun ilgili hükümleri çerçevesinde icra müdürü, haczedilen taşınır malı borçluya, alacaklıya ya da üçüncü bir kişiye — pratikte çoğunlukla ticari bir depoya — yediemin sıfatıyla teslim edebilir. Yediemin, malı özenle korumakla yükümlüdür; aksi hâlde tazminat sorumluluğu doğabilir.
Yediemin ücreti ise bu muhafaza hizmetinin karşılığıdır. Ücretin belirlenmesinde temel ölçüt, Adalet Bakanlığı'nın her yıl güncellediği yediemin tarifesidir. Tarife; malın türüne, hacmine, muhafaza süresine ve depolama koşullarına göre günlük ya da aylık birim fiyatlar içerir. İcra müdürü, yediemin ücretini bu tarife çerçevesinde takdir eder.
Uygulamada ücret uyuşmazlıkları birkaç farklı biçimde ortaya çıkar: tarifeyi aşan ücret belirlenmesi, uzun muhafaza süresi sonucunda şişen fatura, sıra cetvelindeki öncelik sırası ve peşin yatırılan depozitonun iadesine ilişkin anlaşmazlıklar bunların başında gelir.
Yediemin Ücretinin Hukuki Dayanağı ve Tarife Uygulaması
Yasal Çerçeve
İcra ve İflas Kanunu, yediemin görevlendirmesinin usul ve esaslarını düzenlemekte; ücretin belirlenmesi yetkisini ise Adalet Bakanlığı'na vermektedir. Bakanlık, her takvim yılı başında yediemin ücret tarifesini Resmî Gazete'de yayımlar. Tarife, uygulamada hem icra müdürlerine hem de şikayetleri değerlendiren icra mahkemelerine bağlayıcı bir referans noktası oluşturur.
Tarifeyi Aşan Ücret Tespitinin Sonuçları
İcra müdürünün tarife üzerinde bir ücret takdir etmesi ya da yediemin deposunun icra dosyasına fazla fatura kesmesi, şikayet yolunu açar. Yargıtay 23. Hukuk Dairesi, 2019 tarihli kararında (E. 2016/7396, K. 2019/4187) yediemin ücretine Adalet Bakanlığı tarifesinin uygulanması gerektiğini net biçimde ortaya koymuştur.
23. Hukuk Dairesi, E. 2016/7396, K. 2019/4187, T. 10.10.2019
Daire, bu kararında yediemin ücretinin belirlenmesinde Adalet Bakanlığı tarifesinin esas alınması gerektiğini vurgulamıştır. Haczedilen aracın muhafaza masraflarının MTV ödemesinden önce mi sonra mı geleceği ve yediemin ücretinin miktarı arasındaki uyuşmazlığın hangi yargı yolunda çözüleceği de kararda açıklığa kavuşturulmuştur.
Sözleşmesel Ücret Belirlenmesi
Uygulamada zaman zaman alacaklı vekili ile yediemin deposu arasında ayrı bir ücret sözleşmesi yapıldığı görülmektedir. Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, 2019 tarihli kararında (E. 2016/13409, K. 2019/1692) teslim zaptında günlük 55 TL yedieminlik ve depo ücreti kararlaştırıldığı bir dosyada bu sözleşmenin geçerliliğini ve tarafları bağlayıcılığını incelemiştir.
13. Hukuk Dairesi, E. 2016/13409, K. 2019/1692, T. 13.02.2019
Kararda, teslim zaptının alacaklı vekili ve yediemin tarafından imzalanmış olmasının günlük ücret konusunda bağlayıcı bir sözleşme ilişkisi kurduğu kabul edilmiş; yediemin ücretinin 213 günlük muhafaza süresi üzerinden hesaplanması ile peşin ödenen ve icra dosyasından tahsil edilen tutarların mahsup edilmesi esasına hükmedilmiştir.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Yediemin ücreti uyuşmazlıklarında hangi yargı yoluna başvurulacağı, uyuşmazlığın niteliğine göre değişmektedir. Bu ayrım pratikte büyük önem taşımaktadır; yanlış yargı yoluna başvurmak hak kaybına yol açabilir.
İcra Mahkemesi — Şikayet Yolu
Yediemin ücretinin miktarına, tarife uygulamasına ve muhafaza masraflarının sırasına ilişkin uyuşmazlıklar kural olarak icra mahkemesinde şikayet yoluyla çözüme kavuşturulur. Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2020 tarihli kararı (E. 2016/6117, K. 2020/427) bu ayrımı açıkça ortaya koymaktadır.
23. Hukuk Dairesi, E. 2016/6117, K. 2020/427, T. 27.01.2020
Daire, Motorlu Taşıtlar Vergisi'nin muhafaza masraflarından önce ödenip ödenmeyeceği sorusunun icra mahkemesinde şikayet yoluyla çözülebileceğini; ancak yediemin ücretinin miktarına ilişkin iddianın, alacağın niteliğine göre genel mahkemede de görülebileceğini hükme bağlamıştır. Bu karar, iki uyuşmazlık türü arasındaki sınırı belirlemesi bakımından emsal niteliği taşımaktadır.
Genel Mahkeme — Alacak Davası
Yediemin deposu sahibinin ücret alacağını doğrudan tahsil etmek amacıyla dava açması gerektiğinde genel mahkemeler görevlidir. Bu dava, hizmet sözleşmesinden doğan alacak veya sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayandırılabilir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2014 tarihli kararında (E. 2013/9672, K. 2014/11643) yediemin olarak görev yapan kişinin ücret alacağını alacaklıdan talep edebileceğini ve bunun genel hükümler çerçevesinde değerlendirileceğini kabul etmiştir.
4. Hukuk Dairesi, E. 2013/9672, K. 2014/11643, T. 11.09.2014
Mahkemece verilen karar Dairece bozulmuş; icra takibi sırasında borçlunun mallarını haczettirerek davacı yediemin deposuna emanet eden alacaklının, yediemin ücretinden sorumluluk ilişkisi içinde değerlendirileceği sonucuna ulaşılmıştır. Karar, yediemin ücreti alacak davalarında aktif ve pasif husumetin belirlenmesi açısından yol gösterici niteliktedir.
Yediemin Ücreti Uyuşmazlıklarında Süreç ve Gerekli Belgeler
Şikayet Süreci (İcra Mahkemesi)
Yediemin ücretine itiraz etmek isteyen taraf — alacaklı, borçlu veya üçüncü kişi —, şikayete konu işlemi öğrendiği tarihten itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine başvurmalıdır. Sürenin kaçırılması hak düşürücü sonuç doğurur.
Şikayet dilekçesine eklenecek belgeler şunlardır:
- İcra takip dosyasına ait icra müdürlüğü yazısı veya dosya özeti
- Yediemin ücretinin belirlendiği haciz tutanağı veya teslim zaptı
- Adalet Bakanlığı'nın ilgili yıla ait yediemin tarifesi
- Varsa yediemin deposuyla yapılmış ücret sözleşmesi
- Ödeme belgesi (peşin yatırılan depozito makbuzları dahil)
Alacak Davası Süreci (Genel Mahkeme)
Yediemin deposu sahibinin genel mahkemede açacağı alacak davasında ise şu belgeler kritik önem taşır: yediemin görevlendirme tutanağı, muhafaza süresini gösteren belge, günlük ücret miktarını kanıtlayan teslim zaptı veya sözleşme, yapılan ödemelere ait makbuzlar ve talep edilen bakiye ücret hesabı. Dava değeri, ücret miktarına göre asliye hukuk mahkemesinde görülür.
Ücretin İstirdadı
Fazla ödenen yediemin ücretinin geri istenmesi de ayrı bir dava konusu oluşturabilir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2018 tarihli kararında (E. 2016/13478, K. 2018/6682) icra dosyasına yatırılan 50.000 TL yediemin ücretine itiraz edilerek başlatılan istirdat davasını incelemiş; aşırı bulunan ödemenin bir kısmının iadesi gerektiğine hükmetmiştir.
11. Hukuk Dairesi, E. 2016/13478, K. 2018/6682, T. 25.10.2018
Daire, yediemin deposuna yapılan aşırı ödemenin kısmen iadesi gerektiğini kabul etmiş; yediemin ücretinin istirdadına ilişkin davalarda sebepsiz zenginleşme hükümlerinin uygulanacağını ve fazla alınan tutarın iade yükümlülüğünü doğuracağını ortaya koymuştur. Bu karar, ücret uyuşmazlıklarında geri ödeme taleplerinin hukuki zeminini belirlemesi bakımından önemlidir.
Süreler: Şikayet ve Dava Açma Süreleri
| Başvuru Türü | Süre | Başlangıç Anı | Sonucu |
|---|---|---|---|
| İcra mahkemesine şikayet | 7 gün | İşlemin öğrenildiği tarih | Hak düşürücü |
| Alacak davası (yediemin → alacaklı) | 5 yıl (TBK genel) | Ücretin muaccel olduğu tarih | Zamanaşımı |
| İstirdat davası (fazla ödeme iadesi) | 5 yıl (TBK genel) | Ödeme tarihi | Zamanaşımı |
| Sıra cetveline itiraz | 7 gün (tebliğden) | Sıra cetvelinin tebliği | Hak düşürücü |
İcra mahkemesine yapılan şikayette 7 günlük süre hak düşürücü niteliktedir; mahkeme bunu re'sen gözetir. Öte yandan yediemin ücretinin alacak davası olarak açılması söz konusu olduğunda, İİK'nın özel zamanaşımı hükmü değil, Türk Borçlar Kanunu'nun genel zamanaşımı uygulanır. Her iki yol arasındaki tercih, uyuşmazlığın niteliğine göre yapılmalıdır; yanlış yol seçilmesi usul red kararına yol açabilir.
Emsal Kararlar Işığında Yediemin Ücreti
Yargıtay'ın yediemin ücreti konusundaki içtihatları birkaç temel ilke etrafında şekillenmiştir. Öncelikle tarife bağlayıcılığı: Adalet Bakanlığı tarifesinin esas alınması gerektiği, 23. Hukuk Dairesi'nin birden fazla kararıyla pekiştirilmiştir. İkinci önemli ilke, alacaklının sorumluluğudur; haczedilen malları yediemin deposuna bırakan alacaklının, ücret alacağından belirli ölçüde sorumlu olduğu Yargıtay tarafından benimsenmiştir.
Üçüncü kritik ilke, yargı yolu ayrımıdır. Ücretin miktarı ile muhafaza masraflarının öncelik sırası arasındaki uyuşmazlık, hangi mahkemede çözüleceği konusunda içtihat netleşmiştir. Son olarak sözleşmesel düzenlemeler: teslim zaptında kararlaştırılan günlük ücret, tarafları bağlayıcı bir sözleşme ilişkisi doğurur ve bu düzenlemenin varlığı hem talep hem de itiraz aşamasında belirleyici rol oynar.
Bu kararların tamamı ile benzer nitelikteki uyuşmazlıklara ilişkin içtihatlara İçtihat Pro'nun Anlamsal arama modu üzerinden ulaşabilirsiniz.
Sık Yapılan Hatalar
- Şikayet süresini kaçırmak: 7 günlük sürenin hak düşürücü niteliği göz ardı edilerek geç yapılan başvurular reddedilmektedir. Süre, işlemin öğrenildiği günden itibaren işlemeye başlar; tebliğ beklenmesi gerekli değildir.
- Yanlış yargı yoluna başvurmak: Ücretin miktarına ilişkin uyuşmazlığı icra mahkemesine taşıyabileceğini ya da tamamıyla genel mahkemede çözülmesi gerektiğini karıştırmak, ciddi usul sorunlarına yol açmaktadır. Uyuşmazlığın niteliğine göre doğru yol seçilmelidir.
- Tarife araştırması yapmamak: Belirlenen ücretin Adalet Bakanlığı tarifesiyle uyumlu olup olmadığını kontrol etmeden dosyayı kapatmak, gereksiz masrafa ve haksız ödemeye neden olur.
- Teslim zaptını incelememek: Ücret sözleşmesinin ya da günlük ücretin teslim zaptına yansıyıp yansımadığı, uyuşmazlıkta belirleyici delil niteliği taşır. Bu belge dosyada olmalı ve içeriği dikkatle okunmalıdır.
- Peşin ödenen depozitoyu mahsup ettirmemek: Alacaklı tarafından peşin yatırılan yediemin depozitosu, toplam ücret üzerinden düşülmelidir. Bu mahsup yapılmadan ödeme emrine itiraz edilmemesi, fazla ödemeye yol açar.
- MTV ve diğer kamu alacaklarıyla öncelik sırasını karıştırmak: Motorlu Taşıtlar Vergisi gibi kamu alacaklarının yediemin ücretinden önce mi sonra mı geleceği, sıra cetvelinde kritik bir sorudur. Bu sorunun cevabı için Yargıtay içtihadına başvurulmalıdır.
- Pasif husumet hatasına düşmek: Ücret alacak davasını yanlış tarafa (örneğin borçluya) yöneltmek, husumet ret kararına neden olur. Alacaklının rolü ve icra dosyasının yapısı dikkate alınarak doğru davalı belirlenmeli, gerekirse her ikisi de davaya dahil edilmelidir.
Yediemin Ücretini Doğru Yönetmek İçin Emsal Araştırması
Yediemin ücreti uyuşmazlıkları, hem büyük miktarlı alacakları hem de usul hukuku sürprizlerini bir arada barındırır. Tarife aşımı, yargı yolu tercihi, sıra cetveli itirazı ve istirdat davası gibi başlıkların her biri için güncel Yargıtay içtihadına hâkim olmak, avukatın en güçlü silahıdır.
İçtihat Pro'nun 10,8 milyonu aşkın karar arşivinde Yargıtay 23. Hukuk Dairesi, 11. Hukuk Dairesi, 13. Hukuk Dairesi ve 4. Hukuk Dairesi'nin yediemin ücretine ilişkin onlarca kararı bulunmaktadır. Klasik arama, Yapay Zekalı arama ve Anlamsal arama modlarını bir arada sunan platform sayesinde hem madde numarası hem de hukuki kavram bazında tarama yapabilirsiniz. Haziran 2026 itibarıyla yerleşik içtihat platformlarının yıllık 34.200–48.000 TL, yapay zeka odaklı platformların ise 60.000–80.000 TL aralığında ücretlendirdiği bu erişim, İçtihat Pro'da Pro Yıllık planla ayda 199 TL'ye (KDV dahil 2.866 TL/yıl) sunulmaktadır.
Dosyanızdaki yediemin ücretine itiraz edecekseniz, emsal araştırmasına başlamak için ücretsiz kayıt oluşturabilirsiniz.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut uyuşmazlıklarda alanında uzman bir avukattan görüş almanız önerilir.
Sık Sorulan Sorular
Yediemin ücreti nasıl belirlenir?
Yediemin ücreti, Adalet Bakanlığı tarafından her yıl yayımlanan tarife esas alınarak belirlenir. İcra müdürü, muhafazaya alınan malın niteliğine ve muhafaza süresine göre tarife kapsamında ücret takdir eder; tarifenin üzerinde ücret belirlenmesi şikayet yoluyla itiraz konusu yapılabilir.
Yediemin ücretini kim öder?
Yediemin ücreti kural olarak icra masrafı niteliğinde olup borçluya yüklenir; icra dosyasından öncelikle ödenir. Ancak uygulamada alacaklının depozitoyu peşin yatırması istenebilir; icra takibinin sonuçlanmasıyla birlikte masraflar borçlunun hesabına geçirilir.
Yediemin ücretine nasıl itiraz edilir?
Yediemin ücretinin miktarına ilişkin uyuşmazlıklar icra mahkemesinde şikayet yoluyla ileri sürülür. Şikayet süresi, öğrenme tarihinden itibaren 7 gündür. Tarifeye aykırılık veya fazla ücret belirlenmesi en yaygın şikayet sebebidir.
Yediemin ücreti rüçhanlı alacak mıdır?
Yargıtay içtihadına göre yediemin ücreti, icra masrafları arasında sayılır ve sıra cetvelinde belirli bir öncelik taşıyabilir; ancak rüçhan sırası somut dosyaya ve alacak türüne göre değişir. Bu konudaki uyuşmazlıklar, genel mahkemede dava veya icra mahkemesinde şikayet yoluyla çözümlenir.
Yediemin deposu sahibi ücretini doğrudan borçludan talep edebilir mi?
Yediemin, ücret alacağını öncelikle icra dosyası üzerinden talep etmelidir. İcra dosyasından tahsil edilemeyen ücret için yediemin deposu sahibi, ücret sözleşmesine ya da haksız zenginleşme hükümlerine dayanarak alacaklıya karşı genel mahkemede dava açabilir; Yargıtay bu yolu kabul etmektedir.
