|
EVRENSEL POSTA HİZMETLERİ
YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı,
evrensel posta hizmeti gelirlerinin tahsili ve giderlerinin yapılması ile
evrensel posta hizmetinin sağlanmasına ilişkin usul ve esasları
düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, evrensel
posta hizmeti gelirlerinin tahsili ve giderlerinin yapılması, net maliyetin
belirlenmesi, ödeme şekli ile evrensel posta hizmet sağlayıcısının
belirlenmesi, evrensel posta hizmet yükümlüsü ya da sağlayıcısının evrensel
posta hizmetine ilişkin yükümlülükleri ve bu işlemlere ilişkin uygulama ve
denetimleri kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (Değişik:RG-22/5/2025-32907)
(1) Bu Yönetmelik; 9/5/2013 tarihli ve
6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanununun 13 üncü ve 15 inci maddeleri ile 1
sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin
474 üncü ve 483 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (Değişik:RG-22/5/2025-32907)
(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 6475 sayılı Kanunun 3
üncü maddesindeki tanımlar yanında;
a) Bakanlık: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığını,
b) Diğer gelirler: Evrensel posta hizmet yükümlüsü veya
sağlayıcısının, evrensel posta hizmet yükümlüsü ya da sağlayıcısı olması
dolayısıyla elde ettiği tanıtım, reklam ve benzeri her türlü gelirleri,
c) Evrensel posta hizmeti: Belirlenmiş ilke ve kurallar
çerçevesinde, bir posta hizmetinin coğrafi alan farkı gözetilmeksizin ülke
sınırları içerisinde tüm kullanıcılar için karşılanabilir ücretlerle
kesintisiz olarak sağlanmasını,
ç) Evrensel posta hizmet sağlayıcısı: Evrensel posta hizmetini
yetki belgesi uyarınca yürütmekle yetkili kılınan hizmet sağlayıcısını,
d) Evrensel posta hizmet yükümlüsü: Evrensel posta hizmetini
görev sözleşmesi uyarınca sağlamakla yükümlü kılınan hizmet sağlayıcısını,
e) Görev sözleşmesi: PTT’nin posta hizmetlerini sunmak üzere
hak ve yükümlülüklerini belirleyen sözleşmeyi,
f) Hizmet sağlayıcısı: Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim
Şirketini ve 6475 sayılı Kanun hükümlerine göre posta sektöründe faaliyet
göstermek üzere yetkilendirilmiş 13/1/2011 tarihli
ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 124 üncü maddesinin ikinci fıkrasında
sayılan sermaye şirketlerini,
g) Kanun: 9/5/2013 tarihli
ve 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanununu,
ğ) Kurum: Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunu,
h) Net satış: Hizmet sağlayıcısının belirli bir dönemde posta
hizmetlerinden elde ettiği gelirlerden, yapılan indirimler ve iadeler
düşüldükten sonra mali müşavir veya vergi dairesi onaylı gelir tablosundaki
satışlar başlığında ayrıntılı olarak belirtilen, hesap ayrıştırması
yapılamadığı durumda gelir tablosundaki net satışlar başlığı altında
belirtilen tutarı,
ı) Posta işyeri: Posta hizmetleri sunan merkez, şube, acente
ve mobil hizmet aracını,
i) PTT: Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketini,
j) Sözleşme: Bakanlık ile evrensel posta hizmet sağlayıcısı
arasında imzalanan sözleşmeyi,
k) Yerleşim birimi: Belde, köy ile büyükşehir statüsünde olan
illerde, ilçe belediye sınırları içinde kalan ve yerleşim özellikleri
bakımından kaymakamlığın bulunduğu yer ile bütünlük arz etmeyen
mahallelerin idari sınırlarını,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Evrensel Posta Hizmet
Sağlayıcısının Belirlenmesi
Evrensel posta hizmet sağlayıcısının
belirlenmesi
MADDE 5 – (1) Bakanlık, evrensel posta
hizmet sağlayıcısını belirlemeye, buna ilişkin usul ve esaslar ile Sözleşme
düzenlemeye yetkilidir.
(2) Evrensel posta hizmet sağlayıcılığına talip
olan hizmet sağlayıcılar; posta hizmetlerine ilişkin mevcut ve planlanmış
posta şebekesi alt yapısına, hizmet türlerine, maliyetlerine, tarifelerine,
planlanmış gelirleri ve bunların toplam gelirler içindeki dağılımına,
hizmet kalitesine ve evrensel posta hizmetine dayalı olarak planladığı iş
kapsamı ile ilgili mali ölçütlere ve benzeri hususlara ilişkin bilgi ve
belgeleri Bakanlığa verir.
(3) İkinci fıkrada belirtilen bilgi ve belgeler
dışında, Bakanlık gerekli gördüğü diğer hususlara ilişkin bilgi ve
belgeleri de isteyebilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Evrensel Posta Hizmetinin Kapsamı,
Yürütülmesi ve Gelirleri
Evrensel posta hizmetinin kapsamı
MADDE 6 – (1) Evrensel posta hizmeti;
a) İki kilograma kadar olan posta gönderilerinin,
b) Yirmi kilograma kadar olan posta koli veya
kargolarının,
c) Basılmış kâğıtların,
ç) Görme engellilere özgü yazıların,
kabulü, toplanması, işlenmesi, sevki, dağıtımı ve
teslimini kapsar.
(2) Evrensel posta hizmetinin kapsamı,
Türkiye’nin coğrafi, sosyal, kültürel, ekonomik ve ticari şartları göz
önünde bulundurularak Kurumun görüşlerini alarak Bakanlıkça yapılacak
teklif üzerine (Değişik ibare:RG-22/5/2025-32907) Cumhurbaşkanınca
yeniden belirlenebilir.
(3) Görme engellilere özgü yazı içeren gönderiler
ile askerî öğrencilerin, sözleşmeli erbaş ve erler ile uzman erbaşlar hariç
erbaş ve erlerin 100 grama kadar ağırlıktaki gönderileri,(Ek
ibare:RG-2/6/2017-30084) çocuk hükümlü ve tutukluların, devlet
güvencesi altındaki çocukların gönderileri özel hizmet ücretleri hariç,
posta ücretinden muaftır.
Evrensel posta hizmetinin sunumu
MADDE 7 – (1) (Ek:RG-22/5/2025-32907)[1]
PTT, evrensel posta hizmet yükümlüsü olarak evrensel posta hizmetini Kurum
ile imzalanan görev sözleşmesi ve ilgili mevzuat çerçevesinde yürütür.
(2) Bakanlık, evrensel posta hizmetinin sunumuna
ilişkin hususları bu Yönetmelik hükümlerine aykırı olmayacak şekilde
evrensel posta hizmet sağlayıcısı ile imzalayacağı sözleşmede belirler.
(3) (Değişik:RG-2/6/2017-30084)
Evrensel posta hizmet yükümlüsü ya da sağlayıcısı, evrensel posta
hizmetinin sağlanmasına ilişkin Kabul ve Dağıtım Yönergesini Bakanlık
onayına sunar.
(4) Bakanlık, ilgili kurum ve kuruluşların da
görüşünü alarak sosyal desteğe ihtiyacı olanları belirlemek suretiyle
Kurumun görüşünü alarak bu gruplara hizmetin uygun ve indirimli fiyatlarla
sunulmasını sağlayabilir.
(5) (Ek:RG-2/6/2017-30084) Evrensel posta
hizmet yükümlüsü ya da sağlayıcısı bir sonraki yıla ait gelir-gider
öngörüsü ile gün içerisinde hizmet sunulacak yerleşim birimleri
planlamasını Aralık ayı sonuna kadar Bakanlığa sunar. Bakanlık gerekli
gördüğü diğer hususlara ilişkin bilgi ve belgeleri de isteyebilir.
Evrensel posta hizmetinin sunum kriterleri
MADDE 8 – (1) Evrensel posta hizmeti
kapsamında posta kabul ve dağıtım işleri aşağıdaki şekilde yürütülür:
a) Büyükşehir statüsünde olan illerde, ilçe
belediye sınırları içinde kalan ve yerleşim özellikleri bakımından
kaymakamlığın bulunduğu mahal ile bütünlük arz eden yerler ile büyükşehir
olmayan illerde, il belediyesi ve ilçe belediyeleri sınırları dâhilindeki
yerlerde kabul ve dağıtım hizmetleri posta işyerleri vasıtasıyla haftada en
az beş iş günü mesai saatleri içerisinde sunulur.
b) (Değişik:RG-2/6/2017-30084) Kabul
işleri, (c) bendinde öngörülen dağıtım hizmetleri ile aynı gün olacak
şekilde, dağıtım hizmetini ifa eden personel tarafından gerçekleştirilir.
Evrensel posta hizmet yükümlüsü veya sağlayıcısı tarafından özelliğine göre
posta işyeri açılmasında yarar görülen ve Bakanlıkça onaylanan nüfusu 2001
ve üzerinde olan yerleşim birimlerinde ise posta işyeri vasıtasıyla haftada
en az beş iş günü verilir.
c) Dağıtım işleri, nüfusu 2000 (dâhil)’e kadar
olan yerleşim birimlerinde haftada en az bir iş günü, nüfusu 2001 ila 5000
arasında olan yerleşim birimlerinde haftada en az iki iş günü, nüfusu
5000’den fazla olan yerleşim birimlerinde ise haftada en az üç iş günü
gerçekleştirilir.
ç) (Ek:RG-2/6/2017-30084) Yönetmeliğin
yürürlüğe girdiği takvim yılı sonu itibariyle, posta işyeri bulunan
yerleşim birimlerinde, posta işyeri vasıtasıyla hizmet verilmeye devam
olunur. Ancak, bu yerleşim birimlerindeki işyerlerinin herhangi bir nedenle
hizmete kapatılması halinde, kabul hizmeti (b) bendinde belirtilen hükümlere
göre yürütülür.
(2) Nüfus bilgileri olarak, Türkiye İstatistik
Kurumu verileri dikkate alınır.
(3) Yıl içerisinde, mücbir sebep veya turizm,
göç, mevsimsel ve benzeri sebepler nedeniyle nüfus değişikliklerinin olduğu
yerleşim birimlerinde, birinci fıkrada belirtilen dağıtım veya kabul
günlerinde değişiklik gerekmesi durumunda, evrensel posta hizmet yükümlüsü
ya da evrensel posta hizmet sağlayıcısı, sunulacak hizmete ilişkin
önerisini gerekçesi ile birlikte Bakanlık onayına sunar.
(4) Bu maddenin uygulanması sırasında, 4 üncü
maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan yerleşim birimi tanımı
ile ilgili tereddüt oluşması durumunda Bakanlık görüşü esas alınır.
Evrensel posta hizmetinin aksaması hali
MADDE 9 – (1) Kurumca, evrensel posta
hizmetinin belirlenen usul ve esaslara uygun olarak
yürütülmemesi/yürütülememesinin tespit edilmesi ve idari yaptırım
uygulanmasına rağmen sorunun devam etmesi halinde durum Bakanlığa
bildirilir. Bakanlık, evrensel posta hizmet sağlayıcısı tarafından
sunulmakta olan evrensel posta hizmetinin tamamını veya bir kısmını başka
bir hizmet sağlayıcısına işlettirebilir veya Sözleşmenin iptaline karar
verebilir.
(2) Kurum, evrensel posta hizmetinin denetimine
ilişkin raporu Bakanlığa sunar.
Evrensel posta hizmeti gelirleri ve tahsil
esasları
MADDE 10 – (1) (Değişik:RG-22/5/2025-32907)
Evrensel posta hizmeti gelirleri ve tahsil
esasları aşağıda belirtilmiştir:
a) Hizmet sağlayıcılarınca kurumlar vergisi beyannameleri
ekinde yer alan gelir tablosunun net satışlar kısmında belirtilen tutardan
şirketin posta hizmetlerinden elde ettiği net satış hasılatına isabet
eden miktarın yüzde 2’si kurumlar vergisi beyannamesinin verildiği ayı
takip eden ayın sonuna kadar,
b) Kurumca, Kanun uyarınca posta hizmetlerine ilişkin verilen
idari para cezalarının yüzde 20’si tahsil edildiği ayı takip eden ayın
sonuna kadar,
Bakanlığa bildirilir. Bu meblağlar aynı süre içinde,
Bakanlığın merkez muhasebe birimi hesabına aktarılır ve bütçeye evrensel
posta hizmeti gelirleri adı altında gelir olarak kaydedilir. Ayrıca, Kurumca
Kanun kapsamında yapılan yetkilendirme nedeniyle merkez muhasebe birimi
hesabına yatırılan yetkilendirme ücretinin yüzde 25’i yatırıldığı ayı takip
eden ayın sonuna kadar bütçeye evrensel posta hizmeti gelirleri adı altında
gelir olarak kaydedilir.
(2) (Değişik:RG-22/5/2025-32907)
Hizmet sağlayıcıları tarafından birinci fıkranın
(a) bendinde belirtilen katkı payının tahakkukuna esas bildirimlerin
süresinde yapılmaması veya eksik ya da yanlış yapılması veyahut anılan
bentte belirtilen süre içinde katkı payının ödenmemesi veya eksik ödenmesi
halinde Bakanlık tarafından hizmet sağlayıcısına yapılacak tebliğ ile
bildirimin ve/veya ödemenin, yazının tebliğ tarihinden itibaren bir ay
içinde yapılması istenir. Bu şekilde verilen ek
süre içinde;
a) Katkı payının tahakkukuna esas bildirimin eksiksiz ve doğru
yapılmaması, katkı payının ödenmemesi veya eksik ödenmesi hallerinde
Bakanlığın bildirimi üzerine Kurum tarafından hizmet sağlayıcısının
yetkilendirmesi iptal edilir. Evrensel posta hizmet yükümlüsü olan hizmet
sağlayıcısı hakkında bu bent hükmü uygulanmaz.
b) Katkı payının ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde
ödenmeyen alacağın birinci fıkranın (a) bendine göre oluşan vade tarihinden
itibaren gecikme zammı ile birlikte 21/7/1953 tarihli
ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine
göre takip ve tahsili için ilgili vergi dairesine bildirimde bulunulur.
Bildirimde alacağın vade tarihine ve katkı payı tutarına yer verilir. Vergi
dairelerince 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsili yapılan
katkı payları ertesi ayın sonuna kadar Bakanlığın merkez muhasebe birimi
hesabına aktarılır.
(3) (Değişik ibare:RG-22/5/2025-32907) Cumhurbaşkanı,
birinci fıkrada belirtilen oranları iki katına kadar artırmaya veya
yarısına kadar indirmeye veya kanuni oranlarına getirmeye yetkilidir.
(4) Evrensel posta hizmet yükümlüsü ya da
sağlayıcısının evrensel hizmet sağlama yükümlülükleri nedeniyle ortaya
çıkan evrensel posta hizmetinin net maliyeti ile bu kapsamda yapılacak
diğer harcamaları karşılamak için Bakanlık bütçesinde her yıl evrensel
posta hizmet gelirleri tahmini kadar ödenek öngörülür. Evrensel posta
hizmetleri için ödenek (Değişik ibare:RG-22/5/2025-32907) ihtiyacı
bu hizmet gelirleri tahmininden fazla olması hâlinde yeterli ödenek
Bakanlık bütçesinde öngörülür. Bu amaçla konulan ödenek münhasıran Kanunla
Bakanlığa verilen görevlerin yerine getirilmesi için kullanılır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Evrensel Posta Hizmetlerinin Net
Maliyeti, Net Maliyetin Hesaplanması,
Bildirimi ve Ödenmesi
Net maliyet
MADDE 11 – (1) Evrensel posta hizmetinin
net maliyeti; evrensel posta hizmet yükümlüsü ya da sağlayıcısının,
hizmetleri evrensel posta hizmeti kapsamında karşılamadığı zaman ile
evrensel posta hizmet yükümlüsü ya da sağlayıcısı olarak karşıladığı
zamanki net maliyetleri arasındaki fark esas alınarak hesaplanır.
Net maliyetin hesaplanma usulü
MADDE 12 – (1) Evrensel posta hizmet
yükümlülüğünün veya sağlayıcılığının getirdiği ilave maliyet yükünü ortaya
çıkaran hesaplama net maliyetler üzerinden yapılır.
(2) (Değişik cümle:RG-2/6/2017-30084)
Evrensel posta hizmetinin net maliyeti, 6 ncı maddenin
üçüncü fıkrası kapsamındaki gönderilerin kabul, dağıtım ve teslimi
nedeniyle oluşacak maliyet de dikkate alınarak, 8 inci maddenin birinci
fıkrasının (b), (c) ve (ç) bentlerinde yer alan yerleşim birimlerinde
sunulan evrensel posta hizmeti için hesaplanır. Net maliyet hesabında, söz
konusu bentlerde ifade edilen asgari gün sayıları ve bu yerleşim
birimlerinde evrensel posta hizmeti kapsamında sunulan hizmetler için
yapılan gelir-giderler dikkate alınır.
(3) Evrensel posta hizmet yükümlüsü ya da
sağlayıcısı, evrensel posta hizmeti kapsamında yürüttüğü işlemler için ayrı
hesap tutar. Ayrıca, evrensel posta hizmet yükümlüsü tekele tabi ve tekel
dışı gönderiler için ayrı hesap tutmak zorundadır.
(4) Evrensel posta hizmetinin net maliyetinin
hesaplanmasında, evrensel posta hizmet yükümlüsü ya da sağlayıcısının
evrensel posta hizmeti kapsamındaki gönderilerden elde edeceği gelirler ile
evrensel posta hizmet yükümlüsü ya da sağlayıcısı olması dolayısıyla elde
edeceği diğer gelirler göz önüne alınarak değerlendirme yapılır.
(5) Bakanlık, evrensel posta hizmet yükümlüsü ya
da sağlayıcısına, evrensel posta hizmeti için ödenecek net maliyeti
belirlemek amacıyla Kurumdan evrensel posta hizmeti ile ilişkilendirilen
maliyet kalemleriyle ilgili görüş alabilir.
Net maliyetin bildirimi
MADDE 13 – (1) Evrensel posta hizmet
yükümlüsü veya sağlayıcısı (Değişik ibare:RG-22/5/2025-32907) aylık
dönemler itibarıyla evrensel posta hizmeti kapsamındaki hizmetleri
karşılamanın net maliyetini Bakanlığa bildirir.
(2) Evrensel posta hizmet yükümlüsü ya da
sağlayıcısı, sunduğu evrensel posta hizmetinin mevcut ve planlanmış alt
yapısı, türleri, maliyetleri ve bu maliyetlerin toplam maliyet içindeki
payı, evrensel posta hizmeti ile doğrudan ilişkilendirilebilen ortak ve
genel maliyetler dâhil dağılımı, uyguladığı tarifeler ve hizmet miktarları,
elde ettiği gelirler, bu gelirlerin toplam gelirleri içindeki dağılımı ve
benzeri hususlar ile ilgili bilgi ve belgeleri içeren (Değişik ibare:RG-22/5/2025-32907)
raporu aylık dönemler itibarıyla Bakanlığa teslim eder.
(3) (Ek:RG-22/5/2025-32907) Net maliyet bildirimlerinin,
takip eden ayın 10 uncu gününe kadar yapılması esastır. Ayın 10 uncu
gününden sonra yapılan bildirimler bir sonraki ay yapılmış sayılır.
Avans
ve net maliyetin ödenmesi
MADDE 14- (Başlığı ile Birlikte Değişik:RG-22/5/2025-32907)
(1) Bakanlık, net maliyetin gerçekleşip gerçekleşmediğine dair
evrensel posta hizmet yükümlüsü ve sağlayıcısını, evrensel posta hizmet
yükümlüsü veya sağlayıcısının sunduğu rapor, belge ve faturaları dikkate
almak suretiyle denetler veya masrafları evrensel posta hizmeti
gelirlerinden karşılanmak üzere bağımsız denetçiler tarafından
denetlenmesini sağlar, evrensel posta hizmetinin net maliyetini onaylar ve
gerçekleşen net maliyeti, harcamanın yapıldığına ilişkin bilgi ve
belgelerin sunulduğu ayı takip eden ayın sonuna kadar öder.
(2) Evrensel posta hizmet yükümlüsü ya da sağlayıcısının talep
etmesi halinde, evrensel posta hizmetinin net maliyeti için, bir önceki yıl
net maliyet ödeme tutarının, Türkiye İstatistik Kurumunca Ocak ayında
yayımlanan Tüketici Fiyat Endeksinin on iki aylık ortalamalara göre yüzde
değişim oranı ile çarpımı sonucu bulunan tutar kadar artırımı ile oluşan
tutarın yüzde otuzunu geçmemek üzere avans ödenebilir. Evrensel
posta hizmet yükümlüsü veya sağlayıcısı avans talebini yılda bir defa en
geç Mart ayı sonuna kadar Bakanlığa bildirir. Avansla ilgili teminat
alınması ile uygulanacak faize ilişkin hususlarda 14/3/2025 tarihli
ve 9600 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ön Ödeme Usul ve
Esasları Hakkında Yönetmeliğin bütçe dışı avansa ilişkin hükümleri
uygulanır. Avans mahsubu, avansın ödendiği aydan sonraki ilk net maliyet
ödeme döneminde başlar ve verilen avans kapatılıncaya kadar evrensel posta
hizmet yükümlüsü veya sağlayıcısına ödeme yapılmaz. Avans her halükârda
mali yılsonuna kadar kapatılır. Mali yılsonuna kadar kapatılamayan avans
tutarı evrensel posta hizmet yükümlüsü ya da sağlayıcısı tarafından
Bakanlık merkez muhasebe birimine iade edilir.
(3) Bakanlık, konuya ilişkin olarak evrensel posta hizmet
yükümlüsü ve/veya sağlayıcısından her türlü bilgi ve belgeyi isteyebilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Son Hükümler
Yürürlük
MADDE 15 – (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 16 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini (Değişik
ibare:RG-22/5/2025-32907) Ulaştırma ve Altyapı Bakanı ve (Değişik
ibare:RG-22/5/2025-32907) Hazine ve Maliye Bakanı birlikte
yürütür.
|