8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARARIN

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalıdan olan faturaya dayalı alacağın ödenmeyen bakiyesinin tahsiline dair davalı şirket hakkında ... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, başlatılan takibe borçlu şirket tarafından haksız yere itiraz edilmesi sonucu takibin durduğunu, müvekkili ile davalı arasında 19/08/2021 imza tarihli malzeme alımı sözleşmesi akdedildiğini, müvekkili şirketin işbu sözleşme kapsamında çeşitli tarihlerde malzeme satışı yaptığını ve ödemelerini de aldığını, ancak davalı şirkete satışını yaptığı ve teslimini de gerçekleştirdiği 21.12.2021 tarihli BRA2021000000173 numaralı faturaya konu toplam 1.200.000,00-TL tutarlı faturanın takibe konu edilen 453.944,14-TL'sinin ödenmediğini, bu nedenle müvekkilinin sözleşme kapsamında sattığı mezkur faturaya dayalı olarak 453.944,14-TL alacağının bulunduğunu, yapılan uyarılara rağmen fatura bakiyesinin ödenmemesi üzerine... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafın takibe itiraz ettiğini, arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını, davalıya sözleşme kapsamında tanzim edilen 21.12.2021 tarihli BRA2021000000173 numaralı faturanın tebliğ edildiğini, faturaya konu malların teslim edildiğini, faturaya konu malzemelerle ilgili müvekkili şirkete herhangi bir ayıp ihbarı veya eksiklik ihbarı yapılmadığını, faturaya herhangi bir itiraz olmadığını, herhangi bir iade faturası düzenlenip müvekkiline tebliğ edilmediğini, fatura alacağının kesinleştiğini ileri sürerek, davalının takibe yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, % 20'den az olmamak üzere müvekkili şirkete icra inkar tazminatı ödemesine, masraflar ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili Ortaklığın Batman Bölge Müdürlüğü üretim sahaları ve istasyonlarında ihtiyacı olan 53 kalem ENH (enerji nakil hattı) malzemeleri alımı için Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Mal ve Hizmet Alım Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda çıkılan ihale sonucunda; 1, 4, 9, 10, 11, 30, 32, 33, 35, 36, 38, 39, 40, 46, 51, 52 ve 53 numaralı kalemler, 134.004 USD (Yüzotuzdörtbindört Amerikan Doları) bedelle davacı uhdesinde kaldığını, "006.100 kodlu,... açıklamalı, 21.12.2021 tarihli, BRA2021000000173 numaralı, 1.200.000,00 TL" tutarlı faturaya konu ürünlerin müvekkili ortaklığın ambarına 24.12.2021 tarihinde teslim edildiğini, Ortaklık ilgili birimince, anılan faturanın 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 231/5. maddesi hükmü doğrultusunda (...fatura malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami yedi gün içinde düzenlenir...) düzeltilmesi için davacıya 20.01.2022 tarihli yazı gönderildiğini, fatura tarihinin (21.12.2021), teslim tarihinden (24.12.2021) önce olduğunu, müvekkili ortaklık ilgili birimince davacıya 31.01.2022 tarihli yazı ile faturanın hatalı olması sebebiyle faturaya itiraz edildiğini, teslim tarihi ile uyumlu bir faturanın sunulmaması durumunda 21.12.2021 tarihli BRA2021000000173 numaralı 1.200.000,00-TL tutarlı faturadan, malzemenin ambarlara teslim tarihi 24.12.2021 tarihli Merkez Bankası tarafından açıklanan döviz alış kuruna göre fark kesintisi yapılarak, ihaleye ilişkin idari şartnamenin 44.1. maddesine göre ödeme yapılacağı bilgisi verildiğini, davacı tarafından, müvekkili ortaklık yetkililerince davacıya 17.02.2022 tarihinde 746.214,26-TL ödeme yapıldığını, sipariş mektubuna konu malın bedeline hak kazanılabilmesi ve bu nedenle mal bedeline ilişkin fatura düzenlenebilmesi için malın sözleşme, idari şartname ve teknik şartnameye uygun olarak müvekkili ortaklığa teslim edilmesinin zorunlu olduğunu, söz konusu ihaleye ilişkin İdari Şartnamenin 44.1. Maddesinde; "Sipariş verilmesi veya sözleşme yapılması halinde, sipariş veya sözleşme konusu malzemenin; teslim yerine sevkıyatını takiben ait olduğu Bölge veya Merkez ambarlarında ambar giriş işlemlerinin veya tesellümünün tamamlanmasından ve ayrıca belirtilmiş ise sevk edilen malzemeden alınacak numunelerin varsa Teknik Şartnamesinde belirtilen testlerinin yapılarak sonuçlarının uygunluğunun tespitinden itibaren 60 (altmış) gün içerisinde Yüklenici’nin banka hesabına havale edilmek suretiyle yapılacaktır". Ayrıca 44.2. maddeye göre faturaya nakliyeci irsaliye fişi ve teslim tutanağının eklenmesinin zorunlu kılınması, fatura kesme tarihinin teslim tutanağının tarihinden sonra olması gerektiğinin bir kanıtı olduğunu, fakat, davacı tarafça sunulmuş olan faturanın düzenleme tarihinin ise mal tesliminden önceki bir tarih olduğunu, davacının iddialarının yerinde olmadığını savunarak, davacının tüm taleplerinin reddi ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, davacının ödenmeyen bakiye fatura alacağına dayalı olarak başlattığı icra takibine, davalı tarafça yapılan itirazın iptali ile takibin devamı ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

İncelenen tüm dosya ve evrak kapsamı itibari ile; Davada çözümü gereken yön, davacının takip tarihi itibariyle takip konusu ödenmeyen fatura bedeli kadar alacaklı olup olmadığı, alacak isteminin haklı bulunup bulunmadığı ile davalı tarafından yapılan itiraz ve savunmaların yerinde olup olmadığının tespiti noktasındadır.

Davacı tarafından davalı aleyhine 23.02.2022 tarihinde... Esas sayılı takip dosyası ile başlatılan takipte; 21.12.2021 tarihli, BRA2021000000173 sayılı faturadan bakiye alacak olan 453.944,14-TL'nin yıllık %17,25 ticari temerrüt faizi ve değişen oranlarda faizi ile tahsilinin talep edildiği, davalı borçlu tarafından icra dosyasına vekili aracılığıyla verilen dilekçede; müvekkili ortaklığın alacaklı tarafa herhangi bir borcunun bulunmadığı belirtilerek, bu nedenle icra takibine, ödeme emrine, takip konusu borcun tamamına, faiz oranına ve ferilerine itiraz ettiklerini bildirdiği görülmüştür.

Mahkememizce yapılan yargılama sırasında; tarafların dayandıkları deliller toplanmış, taraflara ait ticari defter ve kayıtlar üzerinde bilirkişiler vasıtası ile gerekli incelemeler yaptırılmış, bu amaçla davacıya ait ticari defter ve kayıtların bulunduğu yer olan İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış, yazılan talimat sonucu bilirkişi Mali Müşavir ...tarafından 30.01.2023 tarihli raporun düzenlendiği, sonrasında davalıya ait kayıtlar ile tüm dosya üzerinde gerekli incelemelerin yapılması için dosyanın SMMM bilirkişi ile Nitelikli Hesap Uzmanı bilirkişiye tevdine karar verildiği, verilen bu ara karar uyarınca da bilirkişiler Mali Müşavir ... ve Nitelikli Hesaplama Uzmanı ... tarafından 29.05.2023 tarihli bilirkişi raporunun dosyaya sunulduğu, taraf vekillerinin rapora karşı beyan ve itirazlarda bulundukları görülmekle, dosyada araştırılacak başkaca bir husus kalmadığı takdir olunarak, tahkikata son verilmiştir.

Bu durumda; yapılan yargılamaya, takip dosyasına, toplanan delillere, alınan bilirkişi raporlarına, idari şartname hükümlerine ve tüm dosya kapsamına göre, 24.11.2021 tarihli... Denetim ve Muayene Kabul Tutanağında, dava konusu olan 21.12.2021 tarih ve BRA2021000000173 nolu faturada yer alan malların 24.12.2021 tarihinde teslim alınmış olduğu, dava konusu ihaleye ilişkin İdari Şartnamenin 19. Maddesinde;"İstekliler tekliflerini Türk Lirası, ABD Doları, Euro olarak verebilirler.Teklifler son teklif verme tarihindeki TCMB Döviz Alış kuru üzerinden Türk Lirası olarak değerlendirilecektir. Ödemelerde ise döviz bazında verilen fiyatlar fatura tarihindeki TCMB Döviz Alış kuru üzerinden Türk Lirası olarak fatura edilecek, ve YÜKLENİCİ'nin bildirmiş olduğu banka hesabına havale edilecektir.

44.1. Maddesinde; "Sipariş verilmesi veya sözleşme yapılması halinde, sipariş veya sözleşme konusu malzemenin; teslim yerine sevkiyatını takiben ait olduğu Bölge veya Merkez ambarlarında ambar giriş işlemlerinin veya tesellümünün tamamlanmasından ve ayrıca belirtilmiş ise sevk edilen malzemeden alınacak numunelerin varsa Teknik Şartnamesinde belirtilen testlerinin yapılarak sonuçlarının uygunluğunun tespitinden itibaren 60 (altmış) gün içerisinde Yüklenici'nin banka hesabına havale edilmek suretiyle yapılacaktır".

44.2. Maddesinde; "Sevk edilen malzemeye ilişkin fatura tanzim olunacak ve nakliyeci irsaliye fişi veya teslim tutanağı faturaya eklenecektir."hükümlerinin düzenlendiği, davaya konu faturaya ilişkin olarak davalının Türk Ticaret Kanunu'nda belirtilen sürelerde itiraz etmediği, ancak davacının İhale Şartnamesinin 44.2 maddesine göre malı teslim etmeden fatura düzenlediği, davacının İhale Şartnamesinin 44.2 maddesine göre malın tesliminde fatura düzenlemiş olması halinde ödenmesi gereken bakiye tutarın 40.296,08-TL olacağının belirlendiği, davacının dava konusu faturadaki malları davalıya 24.12.2021 tarihinde teslim ettiği, ancak faturayı 21.12.2012 tarihinde düzenlediği, davacının dava konusu faturayı malın teslim edildiği tarihteki kur üzerinden düzenlemesinin ihale şartnamesine uygun olduğu, bu şekilde düzenlenmiş olması halinde davalının, davacıya olan borcunun 40.296,08-TL olduğunun tespit edildiği, buna göre; davacı tarafından düzenlenen faturanın ihale şartnamesinin ilgili hükümlerine aykırı olarak malın tesliminden önce düzenlendiği ve düzenleme tarihindeki kura göre hesaplamanın yapıldığı, oysaki Şartnameye uygun şekilde malın teslim tarihi olan 24.12.2012 tarihinde faturanın düzenlenmesi halinde davacının alacağının 40.296,08 TL olarak belirlendiği, İhale Şartnamesine aykırı olarak düzenlenen faturaya davalının itiraz etmemesinin, hatta davalının defter kayıtlarında yer almasının Şartnameye aykırı olarak düzenlenen faturaya ve bu faturada belirtilen miktara geçerlilik kazandırmayacağı sonucuna varılmakla, davacının davasının İhale Şartnamesi hükümlerine uygun olarak fatura düzenlemesi gereken tarih olan 24.12.2021 tarihi itibariyle yapılan hesaplama sonucu bulunan tutar olan 40.296,08 TL tutar üzerinden kabulü ile takibe yapılan itirazın anılan tutar üzerinden iptaline, takibin 40.296,08 asıl alacak üzerinden takip talebindeki koşullarla devamına, davacının fazlaya ilişkin alacak isteminin yerinde görülmemesi nedeniyle reddine, takip konusu alacak satım akdine dayalı olarak düzenlenen fatura alacağından kaynaklandığından likit nitelikte olup 40.296,08 TL'nin %20'si olan 8.059,21 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar vermek gerekmekle, yapılan açıklamalara ve varılan hukuki sonuca uygun olarak aşağıdaki şekilde hüküm fıkrası oluşturulmuştur.

1.Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile,

Davalının ... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın 40.296,08 TL tutar üzerinden İPTALİ ile, takibin; 40.296,08 asıl alacak üzerinden takip talebindeki koşullarla DEVAMINA,

2.Davacının fazlaya ilişkin alacak isteminin REDDİNE,

3.Takip konusu alacak likit nitelikte olduğundan 40.296,08 TL'nin %20'si olan 8.059,21 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile DAVACIYA ÖDENMESİNE,

4.Harçlar Kanunu gereğince hüküm altına alınan 40.296,08-TL üzerinden hesaplanan 2.752,62-TL harçtan, davacı tarafından peşin harç olarak yatırılan 5.482,52-TL harcın mahsubu sonucu kalan 2.729,90-TL fazla harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,

5.Davacı tarafından yapılan 80,70-TL başvuru harcı, 2.752,62-TL harç, 23,00-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 2.856,32‬-TL‬ harç giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

6.Davacı tarafından yargılama sırasında yapılan 332,4‬0‬-TL posta ve tebligat gideri, 3.000‬,00-TL bilirkişi ücreti, 100,00-TL fotokopi masrafı, 7,50-TL dosya kapak masrafı olmak üzere toplam 3.439,9‬0-TL yargılama giderinden, tarafların davadaki haklılık oranına göre hesaplanan 305,35-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,

7.Davacı davasını bir vekil vasıtası ile takip ettiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca belirlenen 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

8.Davalı davasını bir vekil vasıtası ile takip ettiğinden reddedilen dava değerine göre karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca belirlenen 60.910,72-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine,

9.Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A (13). Maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk giderinin 117,17-TL'sinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, kalan 1.202,83‬‬-TL'nin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

10.Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine iadesine, Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde ...BAM'da İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/07/2023