Aramaya Dön

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Esas No
E. 2021/77
Karar No
K. 2024/15
Karar Tarihi
Karar Sonucu
REDDİNE
Hukuk Alanı
Borçlar Hukuku

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2021/77 Esas
KARAR NO: 2024/15 Karar
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/02/2021
KARAR TARİHİ: 09/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı banka tarafından müvekkil şirket aleyhinde -------- Esas sayılı dosyasıyla başlatılan icra takibine itirazları neticesinde takibin durduğunu, sonrasında müvekkil şirket yetkilisinin henüz icra dosyasını görmeden, sadece davalı banka vekiliyle iletişimi neticesinde, alacağın nedenini de anlayamadan banka vekiline sehven 72.000,00 TL ödeme yaptığını, takip talebindeki diğer borçlu dava dışı --------- takip tarihinden çok önce vefat ettiğini, TC kimlik numarası yazılmadan takip başlatıldığından müteveffanın da dosyada borçlu göründüğünü, itirazları üzerine icra takibinin durmasından sonra yapılan araştırmada müvekkil şirketin davalı bankaya herhangi bir borcunun olmadığını, yanlışlıkla 72.000,00 TL ödeme yapıldığının anlaşıldığını sehven ödenen bedelin davalı banka nezdinde sebepsiz zenginleşme yarattığını, taraflar arasındaki tek bağın teminat mektupları olduğunu, müvekkili şirketin davalı bankadan 2010 ve 2011 yılında --------- verilmek üzere karşılıkları EURO olarak nakit ödenmiş 06.04.2010 tarihinde 5.000,00 EUR, 02.11.2010 tarihinde 2.000,00 EUR, 27.01.2011 tarihinde 4.000,00 EUR ve 16.02.2011 tarihinde 2.000,00 EUR olmak üzere toplam dört adet teminat mektubu aldığını, 2019 yılında ------- işbu teminat mektuplarının karşılığını davalı bankadan talep edip aldığını, yapılan icra takibi ile davalı banka tarafından bu bedellerin müvekkil şirketten mükerrer olarak talep edildiğini beyanla müvekkil şirket tarafından yanlışlıkla ödenen ve sebepsiz zenginleşme yaratan 72.000,00 TL`nin ödeme tarihinden itibaren ticari faiziyle, sebepsiz zenginleşme hükümleri doğrultusunda davalıdan tahsiliyle müvekkil şirkete ödenmesine ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil banka ile davacı şirket arasında 10.02.2010 tarihinde, dava dışı --------- müteselsil kefaletiyle imzalanmış -------- Sözleşmesi`ne istinaden davacı şirkete, --------- Başkanlığı lehine 06.04.2010 tarihli ---------- sayılı 5.000,00 EUR, 02.11.2010 tarihli --------- sayılı 2.000,00 EUR, 27.01.2011 tarihli -------- sayılı 4.000,00 EUR ve 16.02.2011 tarihli --------- sayılı 2.000,00 EUR olmak üzere dört adet toplam 13.000,00 EUR bedelli teminat mektubu teslim edildiğini, söz konusu teminat mektuplarının, lehtarın talebi ile 24.12.2019 tarihinde nakde dönmesi ve lehtara 13.000,00 EUR ödeme yapılması üzerine alacağın tahsili için davacı tarafa --------- Noterliğinin 03.02.2020 tarihli ve -------- yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edildiğini, ihtarnameye rağmen ödeme olmayınca 22.06.2020 tarihinde --------- Esas sayılı dosyası ile icra takibine başlandığını, borçlu şirket yetkilisince 25.08.2020 tarihinde 2.000,00 TL ve 28.09.2020 tarihinde 70.000,00 TL ödeme yapıldığını, yapılan ödemelerin ardından davacı şirketin itirazı ile takibin durduğunu, takibin durmuş olmasına rağmen davacı tarafça huzurdaki davanın açıldığını, davacının hesaplarında zaman zaman bulundurulan paraların herhangi bir ürünün öncelikli teminatını teşkil ettiği yönünde sözleşme yapılmadığını, davacı hesaplarında bulunan paraların özellikle bir borcun ödenmesi hususunda bir talimatı olmadığını, bu bağlamda zaman zaman davacının hesabına yatan paraların davacının yine banka nezdindeki başkaca gecikmede bulunan borcuna mahsup edildiğini, davacının hesabında 24.12.2019 tarihi itibariyle nakde dönüşen bedel kadar para bulunmadığını, borcun sebebinin taraflar arasında akdedilen sözleşmelere istinaden davacıya kullandırılan teminat mektubu alacağı olduğunu, bir takip borçlusunun vefatının takibin tamamının sıhhatini etkilemeyeceğini, müvekkilin rehin, virman, takas ve mahsup hakkı olduğunu, davacı şirketin banka nezdinde başkaca borçları bulunduğunu ve müvekkil bankanın davacı yanca hesaplara depo edilmiş tüm paraları uygun gördüğü borçlara mahsup etme hakkını haiz olduğunu, hesapta bulunan bedelin, banka kuralları gereği başkaca gecikmede bulunan nakde dönmüş ve/veya zaten nakit olan risklere peyderpey bozdurularak mahsup edildiğini, davacının hesaplardaki paraları yalnızca teminat mektubu bedelleri karşılığı olarak kullanılması yönünde açık bir talimatı bulunmadığını, sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak açılan davada İİK 67 anlamında bir tazminatın talep edilemeyeceğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak davasıdır.--------- Esas sayılı dosyası celp edilmiş, mahkemece davalı banka kayıtları üzerinde yerinde inceleme yaparak taraf iddia ve savunmaları kapsamında çekişmeli kalan teknik vakıalarda rapor tanzim edilmesi için dava dosyası bankacılık alanında uzman bankacı bilirkişiye tevdi edilmesine karar verilmiş ise de SMM bilirkişiden rapor alınmış, alınan rapor dosya kapsamına sunulu dava ve cevap dilekçelerini, icra dosyasını, davalı banka ihtarını özetlemekten öteye geçememiştir.Mahkememizce bankacı bilirkişi -------- yeniden rapor alınmış, bilirkişi 27/05/2022 tarihli raporunda ; '' Taraflar arasında 10.02.2010 tarihinde akdedilen ---------- Sözleşmesi`ne istinaden davalı banka tarafından davacı firmaya, dava dışı ---------- Müdürlüğü lehine, birebir nakit blokaj karşılığında 06.04.2010 tarih ve --------sayılı 5.000,00 EUR bedelli, 02.11.2010 tarih ve --------- sayılı 2.000,00 EUR bedelli, 27.01.2011 tarih ve ----------- sayılı 4.000,00 EUR bedelli ile 16.02.2011 tarih ve ---------- sayılı 2.000,00 EUR bedelli olmak üzere toplam 13.000,00 EUR tutarında kesin ve süresiz teminat mektubu tanzim edildiği, Her bir mektubun düzenlendiği tarih itibariyle davacı firmanın --------- numaralı vadesiz EUR hesabında mektup tutarlarını depo etmeye fazlasıyla yetecek miktarların bulunduğu, hesabın en son 26.10.2011 tarihinde 31.773,10 EUR artı bakiyede olduğu ancak yine aynı tarihte (26.10.2011) davacının dava dışı dört farklı teminat mektubunun parça parça olmak üzere toplam 21.000,00 EUR olarak tazmin edilmesinden sonra, dava konusu teminat mektuplarının teminatını teşkil eden EUR hesabının hesap bakiyesinin 12.773,10 EUR`ya düştüğü, devamında ise yıllarca muhtelif tarihlerde hesaptan teminat mektubu komisyonlarının tahsil edilmesi, ayrıca hesaptan EUR bozularak TL`ye çevirmek suretiyle bazı teminat mektubu komisyonlarının davacı firmanın TL hesabından tahsil edilmesi ve aynı sebeple, firmanın dava dışı --------- borcuna da mahsup yapılması neticesinde en son 27.08.2019 tarihinde davacı firmanın ----------- numaralı EUR hesabının hesap bakiyesinin sıfırlandığı, netice itibariyle teminat mektuplarının nakde döndüğü 24.12.2019 tarihinde hesapta para olmadığı, 24.12.2019 tarihinde dava dışı lehtar --------- tarafından davacının, teminat mektubu lehdarına garanti edilen yükümlülüğü yerine getirmediğinden ve kuruma olan borçlarını ödemediğinden bahisle teminat mektuplarının tazmini gerektiği ve dava konusu toplam 13.000,00 EUR tutarındaki --------- numaralı teminat mektuplarının nakde çevrilerek kendilerine ödenmesini talep etmesi üzerine lehtar kurumun talebi ile aynı gün 24.12.2019 tarihinde davalı bankaca -------- nolu mektup için 26.285,60 TL tazmin bedeli, ---------- nolu mektup için 13.142,80 TL tazmin bedeli, ---------- nolu mektup için 32.857,00 TL tazmin bedeli, -------- nolu mektup için 13.142,80 TL tazmin bedeli açıklamalarıyla dava konusu EUR cinsinden düzenlenmiş teminat mektuplarının ayrı ayrı TL`ye çevrilerek 13.000,00 EUR mektup karşılığı 85.428,20 TL`nin, tazmin talep eden dava dışı lehtara alacaklı banka kaynağından ödendiği, Taraflar arasında akdedilen hem 10.02.2010 tarihli ---------- hem de 05.04.2010 tarihli Menkul Kıymet ve Mevduat Rehin Sözleşmesi`nde rehin verenin, ilgili vadesiz döviz mevduat hesaplarını, bu sözleşmenin imzalandığı tarihten önce ve sonra müşterinin bankanın merkez ve şubelerinde doğmuş ve doğacak her türlü kredi borç ve taahhütleri ile adına açılmış ve açılacak her türlü nakit ve gayrinakit kredilerinin ve bunların faiz, komisyon ve gider vergisi, sigorta ücreti, takip ve dava masrafları ve vekalet ücreti gibi fer`i borçlarının teminatı olarak bankaya rehnetmeyi, yine rehin verenin, rehnedilen kıymetin müşterinin bankaya karşı olan kredi borç ve taahhütlerinden herhangi birini kısmen veya tamamen yerine getirmemesi ya da zamanında yerine getirmemesi halinde, bankanın her ne nam altında olursa olsun alacağını, herhangi bir yasal işleme ve müşteriye bildirimde bulunmaya gerek olmaksızın, anılan hesaptan mahsuba / tahsile ve alacağını işbu rehinden karşılamaya yetkili olduğunu kabul ve beyan ettiğinin taraflar arasında açıkça kararlaştırılmış olduğu, bu bağlamda davalı banka tarafından birebir nakit blokaj karşılığı davacı firmaya tahsis edilen dava konusu dört adet teminat mektubu karşılığında depo edilen tutarların, dava dışı 3. kişi lehtarın tazmin talep ettiği 24.12.2019 tarihi itibariyle davacı firmanın hesabında bulunmadığı, --------- numaralı vadesiz EUR hesabında bulunan bu tutarların davacının teminat mektubu komisyonu borçları için, dava dışı başkaca teminat mektuplarının tazmini için ve ticari kredili mevduat hesabı için gereken miktarlara mahsup edilmek suretiyle, özetle yine davacı firmanın borçlarına mahsup edilmek suretiyle kullanıldığı ve dava konusu teminat mektupları için depo edilen tutarların, yalnızca teminat mektubu bedellerine karşılık kullanılmasına yönelik davacı firmanın herhangi bir talimatına rastlamadığı gerekçesiyle tazmini talep edilen ve davalı banka kaynağından dava dışı 3. kişi lehtara ödenen teminat mektubu tutarlarının, alacaklı bankaca davacı firmadan talep edilebileceğinin anlaşıldığı, Alacaklı bankaca keşide edilen --------- Noterliğinin 03.02.2020 tarihli ve-------- yevmiye numaralı kat ihtarnamesine göre, hesabın ihtarnameyle kat edildiği 03.02.2020 tarihinde toplam borcun muaccel olduğu, İhtarnamenin tebliğinin toplam borcun temerrütü açısından önem arz ettiği somut olayda 03.02.2020 tarihli toplam banka alacağının talep edildiği kat ihtarnamesinin, 05.02.2020 tarihinde muhatabına tebliğ edilmiş sayıldığı ve temerrüt koşullarının oluştuğu, bu bağlamda ihtarnameye göre temerrütün 07.02.2020 tarihinde gerçekleştiği sonucuna ulaşılmış olup davalı banka tarafından davacı firmaya keşide edilen kat ihtarnamesinin ekindeki hesap özetinde, tazmin tarihinden ihtarname tarihine kadar, ödenmemiş teminat mektubu tutarlarına işlemiş faiz miktarlarına hangi faiz oranının uygulandığının bilinmediği ve banka kaynağından ödenen teminat mektubu tutarları için hesabın, KMH şeklinde eksiye dönerek çalıştığı gerekçesiyle mevzuat hükümleri gereği, 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu`nun 26/3. maddesinde öngörülen --------- tarafından belirlenen faiz oranlarıyla yapılan hesaplamalar neticesinde 04.02.2021 dava tarihi itibariyle davalı bankaca talep edilebilecek alacak kalemi tutarları 16.081,70 TL asıl alacak, 12.642,47 TL işlemiş faiz, 632,13 TL faizin %5 gider vergisi ve 702,10 TL noter masrafı olmak üzere toplam 30.058,40 TL olarak hesaplanmış olup davacı tarafça icra takip tarihinden sonra, dava tarihinden önce yapılan toplam 72.000,00 TL tutarındaki ödemenin mükerrer ödeme olmadığı, bu bağlamda davacının istirdat talebinin yerinde olmadığı '' yönünde sonuç ve kanaat bildirmiştir.Rapora karşı davacı vekilince itiraz dilekçesi sunulmuş, Mahkememiz 21/10/2022 tarihli ara kararı ile dosya celse arasında ele alınarak;

25/05/2022 tarihli bankacı bilirkişinin hazırladığı raporun; Davacı şirket ile davalı banka arasında akdolunan --------- Sözleşmesi kapsamında davacıya kullandırılmış krediler olup olmadığı var ise miktarları, borç ödemeleri hususunda yeterli bilgi içermediği, davacının EURO hesabındaki 31.775,10 Euro bakiyesinin 26.10.2011 tarihinde dava dışı 4 farklı teminat mektubuna parça parça tazmin edilmesiyle 12.773,10 Euro ‘ya düştüğü yönünde yapılan tespitte tazmin edilen dava dışı 4 teminat mektubu bilgilerinin detaylandırılmadığı, yine davacının Euro hesabından tahsil edilen teminat mektubu komisyonları ile yine bu hesaptan Euro bozularak TL ‘ye çevrilen ve TL hesabından tahsil edilen komisyonların neye istinaden tahsil edildiğinin açıklanmadığı, tarih ve miktar olarak tahsil edilen bedellerin dökümü yapılmadığından denetlenemediği, yine aynı hesaptan davacının KMH borcuna mahsup edildiği tespit edilen bakiyenin ne kadar olduğu, davacının Euro hesabının nasıl sıfırlandığı hususunda somut verilerin raporda yer almadığı, raporun mahkememizce denetime elverişli olmadığı, raporun genel geçer ifadelerle hazırlandığı, davacı tarafça rapora karşı somut itirazlarda bulunulduğu değerlendirilmiş, davacının davalı banka nezdindeki tüm hesap ve parasal hareket dökümlerinin incelenerek tespiti yapılan eksik hususları tamamlamak ve davacı vekilinin rapora itiraz dilekçesi kapsamındaki tüm itirazlarını karşılamak suretiyle resen görevlendirilen bankacı bilirkişi --------- rapor düzenlemesi istenmiş, bilirkişi 15/03/2023 tarihli raporunda; ''Davalı Banka aracılığı ile -------- Müdürlüğü’ne hitaben 8 adet teminat mektuplarının verildiği; ----------- numaralı EUR hesabında 29.04.2011 tarihinde 34.000,00 EUR bulunduğu, ve aynı tarihte 34.000,00 EUR tutarında --------- Müdürlüğü’ne hitaben 8 adet teminat mektubu bulunduğu tespit edilmiş olduğu; Şubede yapılan görüşmede hesaplarda değişen tarihlerde, değişen tutarlarda nakit blokaj olduğu belirtilmiş olduğu, dava dosyasına sunulan evraklar üzerinde yapılan incelemede Teminat mektup kredilerinin 1/1 nakit karşılıklı olarak tahsis edildiği tespit edilmiş olduğu, 26.10.2011 tarihinde 21.000,00 EUR tutarında 4 adet Teminat mektubunun tazmini, Teminat mektup Komisyon kesintisi ile bakiyenin 12.773,10 EUR olduğu görülmüş olduğu, EUR hesapların Döviz alımı yapılarak virman yapılan TL hesap ekstreleri incelendiğinde; Tasfiye Tahsilat işlemleri, Teminat komisyon kesintileri, Öd. Geciken faiz tahsilatı, --------- tahsilat, Ana para Tahsilatı-Tasfiye kontratı açıklamaları ile banka tarafından tahsilat sağlandığı, Sayın Mahkeme tarafından verilen yerinde inceleme yetkisi çerçevesinde Davacı -------- Şti -------- şirketi kredi hesapları ile ilgili olarak Şube ziyareti yapılarak yerinde incelemede; Davacı -------- Şti firmasının --------- no’lu Hesabından yapılan kesintilerin detayları açıklayacak şekilde evrak temin edilememiş olduğu, Teminat mektup kesintisi açıklaması ile yapılan kesintilerin hangi dönem için teminat mektup komisyon tahsilat yapıldığı, Yapılan kesintilerin bir kısmı döviz alımı yapılarak kontrat ödemeleri için yapıldığı, ancak, kontrat hesaplarının hangi krediden ve hangi teminat mektup komisyonundan kaynaklandığına dair bilgi temin edilememiş olduğu; Yukarıda detaylandırılan ve mail yolu ile de talep edilen evrakların temin edilememesi nedeni ile; yapılan tahsilatların ne kadarının hangi teminat mektubundan, hangi komisyon ile tahsil edildiğine dair tespit ve değerlendirme yapılamadığı'' yönünde kanaat bildirmiş, davalının itirazları üzerine alınan 18/09/2023 tarihli ek raporda bilirkişi davalı vekili kök rapora itiraz dilekçesinde raporda detaylandırılan ve şubedeki yerinde incelemede ve mail yolu ile talep edilen banka dökümleri ile ilgili evrak sunmadığından kök rapordaki değerlendirilmelerinde bir değişiklik bulunmadığını beyan etmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davalı -------- Bankası ile davacı -------- Şti. arasında dava dışı --------- müteselsil kefaletiyle imzalanmış 10.02.2010 tarihli -------- Sözleşmesi`ne istinaden davalı banka tarafından davacı firmaya 250.000,00 TL tutarında kredi limiti tahsis edildiği ve ----------- Müdürlüğü lehine EUR bedelli 4 adet teminat mektubu tanzim edildiği, davacı firmanın davalı banka nezdinde dava konusu işlemler için aktif kullandığı---------- numaralı tek bir EUR hesabının bulunduğu, bu hesabın 26.10.2011 tarihinde 31.773,10 EUR artı bakiyede olduğu, ancak davalı bankaca yapılan işlemler neticesi 27.08.2019 tarihinde bu bakiyenin sıfırlandığı, --------- tarafından 24.12.2019 tarihinde dava konusu toplam 13.000,00 EUR tutarındaki süresiz teminat mektuplarının nakte çevrilmesi talep edildiğinde hesapta para olmadığı, aynı tarihte davalı banka tarafından 13.000,00 EUR karşılığı 85.428,20 TL'nin -------- ödendiği belirlenmiş ise de davacının Euro hesabının nasıl sıfırlandığı hususunda mahkemeye somut veriler sunulmadığından davalı banka şubesinde yerinde inceleme yapmak suretiyle bu hususta rapor düzenlemek üzere görevlendirilen bankacı bilirkişi -------- tarafından davalı banka şubesi nezdinde yapılan incelemede davacı ------- Şti. firmasının-------- no’lu hesabından son teminat mektubunun verildiği 16.02.2011 tarihinden son teminat mektup tazmin tarihi olan 24.12.2019 tarihine kadar davalı bankaca alınan tutarların ne için alındığına dair işlem detayı, aynı hesaptan kesilen komisyon bedellerinin hangi teminat mektubundan kesildiğine dair hesap ekstresi ve açılan kontrat hesaplarının hangi kredi veya teminat mektup komisyonu olduğuna dair işlem dökümü davalı bankadan talep edilmiş ise de bu evraklar incelemeye sunulamadığından bilirkişi tarafından mahkemenin taleplerini karşılayacak, denetime elverişli rapor hazırlanamamış, davalı banka vekili tarafından yapılan itirazda bilirkişinin incelemede yetersiz kaldığı iddia edilmiş ise de davalı banka tarafından davacının EUR hesabına ilişkin bilgi, belge ve kayıtlar dosyaya sunulmamış, davacının EUR hesabının nasıl sıfırlandığı mahkemeye izah edilememiş neticeten davalı bankanın -------- Esas sayılı icra takibine konu ettiği alacağında ve icra takibine konu borca istinaden davacı şirket yetkilisinden yaptığı 72.000,00-TL tahsilatta haklı olduğu ispatlanamadığından davacının sebepsiz zenginleşmeye dayalı davasının kabulü ile davacının ödediği 72.000,00 TL'nin 28/09/2020 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir. H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1.Davanın KABULÜ ile, 72.000,00 TL alacağın 28/09/2020 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

2.Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 4.918,32-TL harç ile davacı tarafça dava açılırken peşin olarak yatırılan 1.229,58-TL harcın mahsubu ile arta kalan 3.688,74‬-TL harcın davalı taraftan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,

3.Davacı tarafça dava açılırken peşin olarak yatırılan 1.229,58-TL harcın davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

4.Davacı tarafından yapılan 4.262,00-TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

5.Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT göre hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

6.Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ------- bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

7.Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine, Dair, Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 09/01/2024

Karar Etiketleri
© 2026 İçtihat Pro — ictihatpro.com  |  Bu belge bilgilendirme amaçlıdır. Resmi belge niteliği taşımaz.

İçtihat Pro Blog