5. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin asıl ve birleştirilen davalarda yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın husumet nedeniyle reddine, birleştirilen davaların ise kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılardan ... ve ... vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacılar ... ve ... vekilinin istinaf başvurusunun feragat nedeniyle reddine, davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun ise esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda,

Miktar veya her paydaş için değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihaî kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın her paydaş için değeri kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun'un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun'un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir. Davacılardan ... ve ... yönünden hüküm altına alınan bedel Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibarıyla kesinlik sınırı olan 238.730,00 TL'nin altında kaldığı anlaşılmakla, işbu davacılar yönünden davalı idareler vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir. Davalı idare vekilinin davacı ... ve ... dışındaki davacılar yönünden gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.

Davacı vekili asıl dosyanın dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin Beyoğlu 4. Noterliğinin 02.05.2019 tarihli ve 00922 yevmiye numaralı Mirasçılık belgesi uyarınca İstanbul ili, Ümraniye ilçesi. ... Mahallesi, 469 ada 18 parselde bulunan taşınmazda malik konumunda olan muris ...'in yasal mirasçıları olduğunu, müvekkillerinin murisin 16 pay olarak kabul edilen terekesinde 3'er paya sahip olduklarını, murisin mülkiyetinde bulunan İstanbul ili, Ümraniye ilçesi, ... Mahallesi 469 ada 18 parselde bulunan taşınmaza herhangi bir kamulaştırma işlemi yapılmadan davalı kurumlar tarafından el atıldığını, müvekkilleri tarafından davalı kurumlara uzlaşma başvurusunda bulunulduğunu; ancak davalı kurumlar tarafından talep olumsuz karşılandığını, bu nedenle dava konusu 469 ada 18 parsel sayılı taşınmazın davalı kurum veya kurumlar adına tesciline, taşınmazın tespit edilecek değerin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda artırılmak üzere kamulaştırmasız el atma karşılığı her bir müvekkili için 2.250,00 TL bedelin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

2.Birleştirilen İstanbul Anadolu 30. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/968 Esas sayılı dosyasının dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin mirasçısı olan muris ...'in mülkiyetinde olan İstanbul ili, Ümraniye ilçesi, ... mahallesi, 469 ada 18 parsel sayılı taşınmazın davalı kurum adına tesciline, taşınmazın tespit edilecek değerin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda artırılmak üzere kamulaştırmasız el atma karşılığı her bir müvekkili için 2.500,00 TL bedelin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

3.Birleştirilen İstanbul Anadolu 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/876 Esas sayılı dosyasının dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkilinin babası ... ve annesi ... yoluyla 16/8 payına mirasçı olduğu İstanbul ili, Ümraniye ilçesi, ... Mahallesi 469 ada 18 parselde kayıtlı taşınmaz üzerinden bağlantı yolları geçirilmiş olduğunu, davacı adına işbu taşınmaza yapılan el atma ile ilgili olarak 13.05.2019 tarihinde uzlaşma talepli olarak davalı idareye başvuru yapıldığını ancak bugüne kadar başvuruya olumlu yanıt verilmediğini ve sözlü olarak da uzlaşmayacağının taraflara belirttiğini, davalı idarenin davacıya ait bu taşınmaz üzerinden bağlantı yolu geçirdiğini ve fiilen kullandığını, davalı idarenin bu kullanıma rağmen herhangi bir kamulaştırma işlemi yapmadığını ve hiçbir bedel de ödemediğini, kamulaştırmasız el atılan taşınmazın bulunduğu yerin üstün özelliklere sahip olduğunu ve merkezi bir konumda olduğunu, zira taşınmazın İstanbul Boğazı bağlantı yolları üzerinde oldukça değerli bir taşınmaz olduğunu, tüm bu nedenlere binaen dava konusu parselin el atılan kısmı için takdir edilecek bedelin, davalı idareden faiziyle birlikte tahsili amacıyla iş bu davayı açtıklarını, iş bu tazminatın dava tarihi itibarıyla işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, el atılan kısmın davalı adına tesciline, mahkeme masrafları ve avukatlık ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın tapu kaydı incelendiğinde 02.05.1985 tarihli ve 2851 yevmiye numarası ile ... tarafından kamulaştırma kararı alındığının 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 7 nci Maddesine göre şerh olarak işlendiği, davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, İstanbul sınırları içinde kalan ve ... sorumluluğunda bulunan bazı yolların İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığına devrine ilişkin hususları düzenlemek amacıyla Belediye ile ... arasında imzalanan 20.08.2002 ve 08.11.2004 tarihli protokollerde değişiklik yapılmasına yönelik ek protokol taraflar arasında 01.06.2010 tarihinde imza altına alındığını, davanın muhatabının ... olduğunu, taşınmazın el atma tarihindeki vasfının belirlenmesi gerektiğini, taşınmazın el atma tarihindeki vasfı ile el atmadan kalan kısmının proje gerçekleştikten sonra kazandığı nitelik arasındaki farkın dikkate alınması gerektiğini, bu nedenle davanın usul ve esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... Belediye Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmaza idarece sahiplenme maksatlı fiilen bir el atma olmadığını, mahkemenin görevsiz olduğunu, dava konusu yerin uygulama imar planında karayolları yol kenarı koruma kuşağı lejantında kalmasının sebebi üst plan olan Nazım İmar planında bu şekilde planlanmış olmasından kaynaklı olduğunu, dava konusu taşınmaz olduğu gibi bırakılan kadastral parsel niteliğinde olduğunu ve davacının iddialarının aksine fiili el atma söz konusu olmadığını, kamulaştırmasız el atma iddialarını kabul etmemekle birlikte bir an için aksi düşünülse dahi taşınmaza değer biçilirken pek çok farklı unsura dikkat edilmesi gerektiğinin sabit olduğunu, davacı tarafın dilekçesinde yalnızca bedel talebinde bulunduğunu terkin ve tescil talebinde bulunmadığını, 1956 tarihli ve 1/6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararına göre el atılan kısmın idareye devrine rıza göstermeden sadece bedelin tahsili istemi ile açılan davanın dinlenmesi mümkün olmadığını, bu nedenle haksız ve mesnetsiz olarak açılan davanın öncelikle usul yönünden reddine aksi kanaate varılması halinde esastan reddine, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile birleştirilen davaların ... yönünden kabulüne, davalılar ... ve Ümraniye Belediye Başkanlığına karşı açılan asıl davanın ise husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ...,...

ve davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacılar ... ve ... vekili ile istinaf yoluna başvurmuş, yine istinaf aşamasında verdiği dilekçe ile istinaf isteminden feragat etmiştir.

2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz için belirlenen metrekare birim değerinin uygun olmadığını, hükme esas alınan raporun yetersiz olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacılar ... ve ... vekili tarafından yerel mahkeme kararına yönelik olarak süresi içinde istinaf başvurusunda bulunmuş, dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesinden sonra istinaf yoluna başvuru talebinden vazgeçtiğinden istinaf başvurusunun feragat nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş, birleştirilen dava davacısı ...' nun açtığı dava yönünden ise kamulaştırmasız el atılan arsa niteliğindeki taşınmaza mahallinde yapılan keşif sonucu emsal karşılaştırması yapılarak değer biçen, usul ve kanuna uygun olarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre el atma bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi doğru olduğu gibi, taşınmazın bilirkişi raporunda niteliğine göre belirlenen bedelin uygun olduğu, böylece mahkeme kararında usul ve kanuna aykırı bir husus bulunmadığı anlaşıldığından, davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...

vekili temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı ...

vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, bedelin fahiş hesaplandığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu malikleri ile davalı idareler arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili hususundadır

2.İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Kanun’un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.Yargıtay İçtihadi Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 16.05.1956 tarihli ve 1956/1 Esas, 1956/6 Karar sayılı kararı

3.Yargıtay İçtihadi Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 16.05.1956 tarihli ve 1956/1 Esas, 1956/7 Karar sayılı kararı

3.Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde ve taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsili ile davacı paylarının iptaliyle yol olarak terkinine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı idare vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Açıklanan sebeplerle;

A. Davalı İdarenin Davacılardan ...

ve ...'e İlişkin Temyizi Yönünden; Davalı idare vekilinin temyiz dilekçesinin miktar yönünden REDDİNE,

B. Davalı İdarenin davacılar ...' na İlişkin Temyizi Yönünden;

Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.