4. Hukuk Dairesi
- Mahkeme
- Yargıtay
- Daire
- 4. Hukuk Dairesi
- Esas No
- 2022/3160
- Karar No
- 2023/7813
- Karar Tarihi
- 12.06.2023
- Dava Türü
- Hukuk
- Hukuk Alanı
- Ticaret Hukuku
- Karar Sonucu
- BOZULMASINA
4. Hukuk Dairesi 2022/3160 E. , 2023/7813 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın reddine karar verilmiştir. Karara davacı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın kabulüne, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmiştir. ... kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 24.08.2012 tarihinde davacının desteğinin yolcu olarak bulunduğu davalı nezdinde ... poliçesi olan aracın yaptığı tek taraflı trafik kazasında davacının desteğinin vefat ettiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak şimdilik 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; talep artırım dilekçesiyle talebini 17.177,13 TL'ye yükseltmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; kazanın saat 15:45’de gerçekleştiğini, tramer poliçe sorgusuna göre poliçenin oluşturulma tarihinin 22.08.2011 saat:13:52 olduğunu, buna göre kaza saatinde poliçenin geçerli olmadığını, kazada vefat eden desteğin eşinin müvekkili sigorta şirketi aleyhine Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/1739 Esas sayılı dosyası ile destekten yoksun kalma tazminatı talepli dava açtığını, mahkemece davanın kabulüne karar verildiğini, bu dosya kapsamında hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda desteğin anne ve babasına pay ayrılmadığını, kararın Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 19.11.2019 ilamı ile onandığını, söz konusu karar üzerine hak sahiplerinin müvekkili aleyhine icra takibi yaptığını, müvekkilinin icra dosyasına ödeme yaptığını, yapılan ödeme ile teminat limitinin tüketildiğini, bu nedenle eldeki tahkim başvurusundaki talebin reddi gerektiğini belirtmiştir. III. ... KARARI
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kaza tarihi itibariyle trafik poliçesi limitinin 225.000 TL olduğu, Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/1739 Esas sayılı dosyasında verilen hüküm gereğince hak sahiplerinin davalı aleyhine ilamlı takip yaptığı, davalı ... şirketince Adana 2. İcra Müdürülüğü'nün 2017/7277 Esas sayılı dosyası kapsamında, hak sahiplerine teminat limiti olan 225.000,00 TL’nin ödendiği, davalı ... şirketinin poliçe teminat limiti ile sınırlı sorumlu olduğu, davalı ... şirketinin poliçeden kaynaklı sorumluluğunu yerine getirdiği gerekçesiyle başvurunun reddine karar verilmiştir.
IV. İTİRAZ
A. İtiraz Yoluna Başvuranlar Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.
B. İtiraz Sebepleri
Davacı vekili itiraz dilekçesinde; desteğin annesi olan davacının da hesaplamaya dahil edilerek garameten hesaplama yapılması gerektiğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/1739 Esas sayılı dosyasında davacı annenin destek payının nazara alınarak garameten hesaplama yapılmadığı, bu nedenle trafik sigortası teminat limitinin dolması gerekçesi ile davacı annenin açtığı davanın reddedilmesinin hatalı olduğu, müteveffanın tüm destek paylarının katılarak garameten hesaplama yapılıp, davacı annenin payının belirlenmesi ve davalı ... şirketinin limiti dışında diğer desteklere yaptığı ödemeleri geri alması gerektiği, dosya kapsamında alınan aktüer bilirkişi raporu ile tazminatın usulünce hesaplandığı, rapora göre 225.000,00 TL olan poliçe teminat limitinin garameten paylaştırılması sonucu davacı annenin talep edebileceği tazminatın 67.695,86 TL olduğunun tespit edildiği, davacı vekilinin talep artırım dilekçesi ile fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak dava değerini 17.177,13 TL'ye yükselttiği gerekçesiyle davacı vekilinin itirazının kabulüne, kararın kaldırılmasına, başvurunun kabulü ile 17.177,13 TL destekten yoksun kalma tazminatının 19.02.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 19.11.2019 tarihli 2017/4268 Esas-2019/10831 Karar sayılı ilamı uyarınca Adana 2. İcra Dairesinin 2017/7277 numaralı dosyasına 224.999,89 TL ödeme yapıldığını, poliçe teminat limiti olan 225.000,00 TL'nin bu şekilde tüketildiğini, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/1739 Esas sayılı dosyasında verilen kararın müvekkili tarafından temyiz edildiğini, temyiz itirazında desteğin anne ve babasının hayatta olması halinde anne ve babası için de pay ayrılarak tazminatın hesaplanmasını talep ettiğini, ancak temyiz itirazlarının reddine karar verilerek kararın Yargıtay 17. Hukuk Dairesince onandığını, bu hususta müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, müvekkilinin üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirdiğini, poliçe teminat limiti tüketilmemiş olsa dahi kaza sonucunda vefat eden destek Mehmet Gündegen'in aracın işleteni olduğunu ve işletenin zararlarının poliçe teminatı kapsamında olmadığını, kazaya karışan aracın kaza saati itibariyle poliçe teminat süresinin bittiğini, bu nedenle başvurunun husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, kaza tespit tutanağına göre kazanın saat 15:45’te gerçekleştiğini, poliçe teminat süresinin bu tarih itibariyle dolduğunu, dosyaya sundukları tramer sorgu ekranında da görüleceği üzere aracın 24.08.2011-2012 tarihlerinde geçerli olmak üzere 13:52:37 saatleri içerisinde sigortalı olduğunu, bu saatten sonrasında ... poliçesinin mevcut olmadığını, başvurunun dava şartı eksikliği nedeniyle usulden reddi gerektiğini, destekten yoksun kalan ve davacı olmayan kişilerin tespit edilmesi gerektiğini, bu kişilere ait nüfus kayıtlarının celbi gerektiğini, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, desteğin emniyet kemeri takmadığını, araç sürüsünün sürücü belgesi bulunmadığını, davalının temerrüde düşmediğini, davalı aleyhine faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu, faiz başlangıç tarihinin hatalı olduğunu, davacı lehine 1/5 oranında nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek ... kararının bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe:
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanın destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.
2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 90 91 ve 96 ıncı maddesinin 2 inci fıkrası, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.
3.Değerlendirme
1.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 96 ıncı maddesi hükmüne göre, garameten ödeme ilkesi; bir rizikonun gerçekleşmesi ile zarar görenlerin birden fazla olması ve tazminat alacaklarının da sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta bedelinden fazla olduğu hallerde, zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat miktarı isteminden, sigorta bedelinin tazminat alacaklıları toplamına olan oranına göre indirim yapılmasını ifade etmektedir. Burada amaç, zarar görenlerin birden fazla olması halinde, sigortacının poliçede gösterilen limitle sorumlu olacağı da dikkate alınarak, zarar görenler arasında eşitliği sağlayıcı biçimde ve poliçe limitini de aşmayacak biçimde eşit paylaştırmanın sağlanmasıdır.
Diğer taraftan aynı maddenin 2 inci fıkrasında ise "başka tazminat taleplerinin bulunduğunu bilmeksizin zarar görenlerin birine veya birkaçına kendilerine düşecek olandan daha fazla ödemede bulunan iyiniyetli sigortacı, yaptığı ödeme çerçevesinde, diğer zarar görenlere karşı da borcundan kurtulmuş sayılır" düzenlemesine yer verilmiştir.
Somut olayda; kazada vefat eden desteğin eşinin davalı ... aleyhine Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/1739 Esas sayılı dosyası ile destekten yoksun kalma tazminatı talepli dava açtığı, mahkemece davanın kabulüne karar verildiği, bu dosya kapsamında hükme esas alınan 12.04.2017 havale tarihli aktüer bilirkişi raporunda desteğin anne ve babasına pay ayrılmadığı, kararın davalı vekili tarafından temyiz edildiği, davalının temyiz itirazında desteğin anne ve babasının hayatta olması halinde anne ve babası için de pay ayrılarak tazminatın hesaplanmasını talep ettiği, ancak davalı vekilinin temyiz itirazının reddine karar verilerek kararın Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 19.11.2019 ilamı ile onandığı, davalının temyiz aşamasında üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirdiği, hak sahiplerinin davalı ... aleyhine ilamlı icra takibi yaptığı, davalının hak sahiplerine Adana 2. İcra Müdürülüğü'nün 2017/7277 Esas sayılı dosyası kapsamında 27.01.2020 tarihinde 224.999,89 TL ödeme yaptığı, poliçe teminat limiti olan 225.000,00 TL'nin bu şekilde tüketildiği, buna göre garameten paylaştırmaya gitmeksizin zarar görenlere kendilerine düşecek olandan daha fazla ödemede bulunan davalı ... şirketinin iyiniyetli sayılması gerektiği kanaatine varılmıştır.
Şu durumda 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 96 ıncı maddesinin 2 inci fıkrasında açıklandığı şekilde, zarar görenlere kendilerine düşecek olandan daha fazla ödemede bulunan iyiniyetli davalı ... şirketinin, yaptığı ödeme çerçevesinde, diğer zarar görenlere karşı da borcundan kurtulmuş sayılacağı, buna göre eldeki tahkim başvurusu kapsamında davacının talebinin tümden reddi gerekirken İtiraz Hakem Heyetince yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş ve ... kararının bozulması gerekmiştir.
2.Bozma ilamının kapsam ve şekline göre, davalı vekilinin diğer temyiz itirazları şimdilik incelenmemiştir. VI. KARAR
1.Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,
2.Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,
12.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.