Danıştay 8. Daire Başkanlığı

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2020/5010 E.  ,  2023/3652 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İstemin Özeti: … İdare Mahkemesinin … gün ve E:…, K:.. sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istemidir.

Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir.

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeyerek işin gereği görüşüldü: İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.

İdare Mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe usul ve kanuna uygun olup, bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanmasına ve temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 07/07/2023 tarihinde esasta ve gerekçede oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY : (X-) Dava, Tokat ili, Merkez … İlköğretim Okulu, Okul Aile Birliği Başkanı olan davacı tarafından, anılan okulun ortaokula dönüştürülmesine ilişkin işleme karşı yapılan itirazın reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır. 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu ile 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun bazı maddelerinde 30/03/2012 tarihli 6287 sayılı Kanun'la değişiklik yapılmış, buna göre 222 sayılı Kanun'un 7. maddesinde; "İlköğretim; 1 inci maddede belirtilen amacı gerçekleştirmek için kurulmuş dört yıl süreli ve zorunlu ilkokul ile dört yıl süreli ve zorunlu ortaokuldan oluşan bir Milli Eğitim ve Öğretim Kurumudur." hükmüne, 9. maddesinin 1. fıkrasında; "İlköğretim kurumlarının ilkokul ve ortaokul olarak bağımsız okullar hâlinde kurulması esastır. Ancak imkân ve şartlara göre ortaokullar, ilkokullarla veya liselerle birlikte de kurulabilir." hükmüne yer verilmiş; 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanununun 24. maddesinde; "İlköğretim kurumlarının ilkokul ve ortaokul olarak bağımsız okullar hâlinde kurulması esastır. Ancak imkân ve şartlara göre ortaokullar, ilkokullarla veya liselerle birlikte de kurulabilir." hükmüne;

25.maddesinin 1, fıkrasında; "İlköğretim kurumları; dört yıl süreli ve zorunlu ilkokullar ile dört yıl süreli, zorunlu ve farklı programlar arasında tercihe imkân veren ortaokullar ile imam-hatip ortaokullarından oluşur..." hükmü yer almıştır.

Uyuşmazlıkta, 6287 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik sonrasında, zorunlu eğitimin dört yıl ilkokul, dört yıl ortaokul ve dört yıl lise olmak üzere on iki yıla çıkarılarak, sekiz yıl olan kesintisiz ilköğretim uygulamasına son verildiği, bu kapsamda Tokat ili merkez ve merkeze bağlı okullarla ilgili gerekli planlamayı yapmak üzere valilik onayı ile oluşturulan okul planlama komisyonunca … İlköğretim Okulu ile çevresinde bulunan … İlköğretim Okulu, … ve … İlköğretim Okulu birlikte değerlendirilerek, … İlköğretim Okulunun anılan diğer okullar açısından merkezde olması, bina durumu, öğrenci ve derslik sayısı, şehir merkezinde ve trafiğin yoğun olduğu bir yerde olması nedeniyle ortaokul olarak planlanmasının kararlaştırıldığı;

1.sınıf, 2. sınıf ve 3. sınıfta okuyan öğrencilerden okudukları okul ortaokul olarak belirlenenlerin mevcut okullarında eğitim öğretimlerine devam etmeleri kararlaştırılarak kademeli bir şekilde yeni sisteme geçişin sağlanacağı hususlarına yer verildiğinden, takdir hakkı kapsamında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, temyiz isteminin kabul edilerek Mahkeme Kararının bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum. GEREKÇEDE KARŞI OY : (XX-) Dava, Tokat ili, Merkez … İlköğretim Okulu, Okul Aile Birliği Başkanı olan davacı tarafından, anılan okulun ortaokula dönüştürülmesine ilişkin işleme karşı yapılan itirazın reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır. 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu ile 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun bazı maddelerinde 30/03/2012 tarihli 6287 sayılı Kanun'la değişiklik yapılmış, buna göre 222 sayılı Kanun'un 7. maddesinde; "İlköğretim; 1 inci maddede belirtilen amacı gerçekleştirmek için kurulmuş dört yıl süreli ve zorunlu ilkokul ile dört yıl süreli ve zorunlu ortaokuldan oluşan bir Milli Eğitim ve Öğretim Kurumudur." hükmüne;

9.maddesinin 1. fıkrasında; "İlköğretim kurumlarının ilkokul ve ortaokul olarak bağımsız okullar hâlinde kurulması esastır. Ancak imkân ve şartlara göre ortaokullar, ilkokullarla veya liselerle birlikte de kurulabilir." hükmüne yer verilmiş; 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanununun 24. maddesinde; "İlköğretim kurumlarının ilkokul ve ortaokul olarak bağımsız okullar hâlinde kurulması esastır. Ancak imkân ve şartlara göre ortaokullar, ilkokullarla veya liselerle birlikte de kurulabilir." hükmüne;

25.maddesinin 1, fıkrasında; "İlköğretim kurumları; dört yıl süreli ve zorunlu ilkokullar ile dört yıl süreli, zorunlu ve farklı programlar arasında tercihe imkân veren ortaokullar ile imam-hatip ortaokullarından oluşur..." hükmü yer almıştır.

Zorunlu eğitim süresinin sekiz yıldan on iki yıla çıkarılması sonucunda yeni uygulamaların gündeme gelmesi ve yeni uygulamaların daha etkili ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla düzenlenen 09/05/2012 tarih ve 2012/20 sayılı Milli Eğitim Bakanlığı Genelgesi'nde; "...Fiziki şartların uygun olduğu durumlarda ilkokul, ortaokul ve lisenin bağımsız olarak düzenlenmesine öncelik verilecektir. Okulların fiziki ortamları, öğrencilerin gelişim özellikleri dikkate alınarak düzenlenecektir...Şartların uygun olmaması durumunda aynı binada bulunan ilkokul ve ortaokul için ikili öğretim uygulaması yapılabilecektir. İkili öğretim yapan okullarda ortaokullar sabahçı, ilkokullar ise öğlenci olarak eğitim öğretim faaliyetlerini yürüteceklerdir." düzenlemesine yer verilmiştir.

Milli Eğitim Bakanlığı'nın 05/06/2012 tarih ve 8960 sayılı yazısında; "6287 sayılı Kanun ve 2012/20 sayılı Genelgede belirtildiği üzere ilkokul, ortaokul ve lisenin bağımsız olması esas olmakla birlikte ortaokulun ilkokul veya lise ile birlikte kurulması da mümkün olabilecektir. Bu durumda ilgili düzenlemeler, fiziki şartlar dikkate alınarak Valiliklerce yapılacaktır. Bu bağlamda,...2011-2012 eğitim-öğretim yılında 1., 2. ve 3. sınıfta olup 2012 Eylül ayı itibariyle 2., 3. ve 4. sınıfı okuyacak öğrenciler bakımından, okumakta olduğu okul ortaokula dönüştürülmüş ve ilkokul olarak belirlenen okulun mesafesi fazla değilse ve velilerin de yoğun itirazı bulunmuyorsa, ilkokul olarak belirlenen okula nakilleri yapılacak aksi halde bulundukları okullarda (mevcut binada) öğrenim görmeye devam edeceklerdir...Aynı bahçe içerisinde ilköğretim okulunun iki binası olması durumunda öğrenci sayısı dikkate alınarak bu binalardan biri ilkokul, diğeri de ortaokul olarak düzenlenebilecek ve öğrenciler bu düzenlemeye göre kendi öğrenim düzeylerine ilişkin binada eğitim öğretime devam edecektir...Aynı binada ilkokul ve ortaokulun birlikte bulunması ve ikili öğretim uygulamasının zorunlu olması durumunda ortaokul sabahçı, ilkokul ise öğlenci olarak eğitim öğretim faaliyetlerini yürüteceklerdir." hususlarına yer verilmiştir.

Uyuşmazlıkta, … İlköğretim Okulu'nun fiziki olarak birbirinden bağımsız iki binasının bulunduğu, iki adet giriş ve çıkış kapısının olduğu, toplam 4000m2'lik alana sahip olunduğu, ana binada 16 dersliğin ve ek binada 17 dersliğin olduğu;

1.kademe öğrenci sayısının anılan Okul'da 552, .. İlköğretim Okulu'nda 289, … İlköğretim Okulu'nda 190 ve … İlköğretim Okulu'nda ise 199 olduğu dolayısıyla … İlköğretim Okulu'ndaki 1. kademe öğrenci sayısının diğer ilkokul olarak belirlenen okullardan çok daha fazla olduğu hususları dikkate alındığında, yukarıda yer verilen düzenlemeler uyarınca okulun hem ilkokul hem de ortaokul olarak eğitim öğretim faaliyetini yürütebileceği anlaşıldığından, dava konusu işlemde bu yönden hukuka uygunluk bulunmadığı görüşüyle, gerekçe yönünden çoğunluk kararına katılmıyorum.