6. Hukuk Dairesi

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

Av.

Davacı tarafından, davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyası ile açılan itirazın iptali davasında 26/05/2023 tarihinde tesis edilen karara karşı, davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendi;

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 2004 yılından bu yana başta KOBİ’ler olmak üzere özel sektöre, kamu kurumlarına, belediyelere, üniversitelere, odalara ve sivil toplum kuruluşlarına danışmanlık, eğitim, mevzuat ve teknik destek hizmetleri verilmesi konusunda faaliyet gösterdiğini, müvekkili bu kapsamda davalı ... ve Tic Ltd. Şti. ile 21.12.2015 tarihli sözleşmeyi imzaladıklarını, tarafların ortak iradesiyle düzenledikleri bu sözleşmenin konusunun müvekkili davacı tarafından davalıya proje hazırlama ve proje danışmanlık hizmeti verilmesi olarak belirlendiğini, davalı taraf sözleşme hizmet bedeline göre Proje Hazırlama Bedeli olarak 10.000 TL ve Proje Danışmanlığı bedeli olarak ise de 45.000,00 TL ödemeyi kabul ettiğini, müvekkili tarafından sözleşmenin şartları yerine getirilerek davalıya proje hazırlandığını, daha sonra da uygulama aşamasında gerekli tüm danışmanlık hizmetinin verildiğini, sözleşmeye ilişkin tüm edimler sözleşmeye uygun sürede ve şartlarda müvekkili davacı tarafından yerine getirildiğini, ancak davalı tarafın hiçbir ödeme yapmayarak sözleşmedeki borçlarını ifa etmediğini, davalı borçlu hakkında Konya .. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyada Proje Hazırlama Bedeli olarak 10.000 TL ve Proje Danışmanlığı bedeli olarak ise de 45.000,00 TL den oluşan alacak tutarı ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek adi kanuni faiz, icra harç ve giderleri ve Avukatlık ücretinin tahsilini içerir takip talebi ile ilamsız icra takibi yoluyla icra takibi başlatıldığını, işbu takibe haksız bir biçimde itiraz edildiğini, bunun üzerine takibin durduğunu beyanla itirazın iptali ile takibin devamına, borçlunun takip konusu 45.000,00 TL borcu takip dosyasında belirtilen işlemiş yasal faizi, vekalet ücreti ve diğer kalemler ile birlike ödemeye ve takip konusu alacağın % 20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddialarının yersiz olduğunu, davacı taraf müvekkili şirket ile 21.12.2015 tarihinde Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunca desteklenen IPARD 2 programı kapsamında 1. Çağrı Dönemine Hibe Projesi Hazırlanması ve Uygulanması safhasında danışmanlık hizmeti verilmesi için hizmet sözleşmesi imzalandığını, davacının %70'i hibe olmak üzere 1.000.000 Euro'luk bir teşvik alınacağını taahhüt ettiğini, bunun için müvekkili şirket tarafından davacıya önden 10.000 TL para ödendiğini, davacı teşvik çıkaramadığı için müvekkili şirket girişimden vazgeçtiğini, aradan neredeyse 2 yıla yakın süre geçtikten sonra davacı tarafından müvekkilinin bilgi ve talebi olmadan yapılan müracaat ile %50 si hibeli 2 milyon lira tutarında bir teşvik onaylanacağının belirtildiğini, müvekkilince bu husus rantabın ve kârlı bulunmadığı için reddedildiğini, dava konusu ile ilgili müvekkili tarafından alınmış ve kullanılmış herhangi bir teşvik söz konusu olmadığını, taraflarca imzalanan sözleşme incelendiğinde davacının belirlenen bedeli hakketmesi için ruhsat alınması ve sonrasında projeye ilişkin ödemelerin müvekkiline yapılması şart olarak öngörüldüğünü, 3. taksit projenin nihai ödemesinin yapılmasının ardından ödeneceği şeklinde vadeye bağlandığını, gerçekleşmiş ve hibe alınmış bir proje bulunmadığından davacının herhangi bir hak ve alacağı bulunmadığını, proje hazırlama bedeli olan 10.000 TL'nin davacıya ödendiğini, davacının başkaca bir hak ve alacağının bulunmadığını, mahkemece yapılacak yargılama ile usul ve yasaya aykırı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:

İlk derece mahkemesince; "....Taraflar arasındaki uyuşmazlık dışı konularının; taraflar arasında 21.12.2015 tarihli Hizmet Sözleşmesinin imzalanmış olduğu ve Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında edimlerin yerine getirilip getirilmediği, davacı tarafından sözleşme kapsamında hizmetin davalıya verilip verilmediği, davalı tarafından davacıya ödeme yapılıp yapılmadığı, Konya .. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı sözleşmeden kaynaklı takipte, takibe itirazın haklı olup olmadığı, icra takibinde belirtilen miktarda alacağın bulunup bulunmadığı, itirazın iptalinin gerekip gerekmediği hususları olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce alınan bilirkişi raporları ve dosyaya celbedilen Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu belgeleri neticesinde, taraflar arasında davaya konu danışmanlık sözleşmesinin imzalandığı, davacının bu sözleşme kapsamında edimini yerine getirdiği ancak davalı S... Ve Tic. Ltd. Şti. adına şirket yetkilisi.... Ipard II 3. Çağrı kapsamında TKDK ile imzalanan 42.101.1.1.00031.04.18 nolu sözleşmenin finansal nedenlerden dolayı iptal edilmesine yönelik 02/01/2020 tarihinde TKDK na dilekçe verdiği, davalının kendi iradesi ile sözleşme kapsamında danışmanlık hizmeti alımını sonlandırdığı, bu hususta davacının kusuru veya sorumluluğunun bulunmadığı, ayrıca davacıya ödendiği belirtilen bedelin yazılı belgelerle ispat edilemediği anlaşıldığından, yukarıda belirtilen nedenler ve açıklayıcı, gerekçeli, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporları ve diğer delil ve belgeler hep birlikte değerlendirildiğinde; davacı vekilinin davalı aleyhine açtığı itirazın iptali davasının kabulü ile; dosyaya konu Konya .. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasındaki itirazın iptali ile; takibin 55.000,00 TL asıl alacak üzerinden devamına, alacak likit olduğundan hüküm altına alınan 55.000,00 TL üzerinden % 20 oranında hesaplanan 11.000,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir...." gerekçesiyle davacının açtığı itirazın iptali davasının kabulü ile; dosyaya konu Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasındaki itirazın iptali ile takibin 55.000,00 TL asıl alacak üzerinden devamına, alacak likit olduğundan hüküm altına alınan 55.000,00 TL üzerinden % 20 oranında hesaplanan 11.000,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı şirketin, müvekkili şirkete bu proje sonucunda %70'i hibe olmak üzere 1.000.000,00 Euro'luk bir teşvik alınacağını taahhüt ettiğini, davalı müvekkili şirket, proje hazırlama bedeli olarak sözleşmede öngörülen 10.000,00 TL'yi davacı şirkete ödediğini, akabinde müvekkili şirket, davacı tarafından taahhüt edilen teşvik çıkartılamadığı için sözleşmeden vazgeçtiğini, müvekkil şirket tarafından bugüne kadar alınmış veya kullanılmış bir teşvikin söz konusu olmadığını, müvekkili şirketiin, taahhüt edilen hibe çıkmadığı için sözleşmeden vazgeçtiğini, taraflarca imzalanan sözleşme içeriği incelendiğinde de görüleceği üzere; sözleşmede vaat edilen projenin gerçekleşmemesi ve buna bağlı olarak sözleşmenin feshi durumunda hangi tarafın sorumlu olacağı konusunda hiçbir belirleme bulunmadığını, dava dosyasına sunulan 28.10.2022 tarihli bilirkişi raporunda açıkladığı gibi bu hususa ilişkin bir belirleme yapılmadığı sonucuna varıldığını, proje hazırlama bedeli olan 10.000,00 TL 'nin müvekkil şirket tarafından davacıya ödendiğini, gerçekleşmiş ve hibe alınmış herhangi bir proje bulunmaması nedeni ile davacı şirketin, müvekkili şirketten başkaca herhangi bir hak ve alacağı bulunmadığını beyanla usul ve yasaya aykırı olarak müvekkili şirket aleyhine inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava; itirazın iptali istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355.maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır. Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi uyarınca herkes iddiasını ispatla yükümlüdür.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 190. maddesine göre; “İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir”. Alacak davasında ispat yükü kural olarak alacaklı olduğunu iddia eden tarafa yani davacıya düşer. Zira hukuki ilişkinin varlığını iddia eden ve bundan dolayı alacaklı olduğunu ileri süren taraf davacı olduğu için TMK'nın 6. maddesi (HMK. md.

190.uyarınca ispat külfeti davacı alacaklıdadır. Kuşkusuz bu kuralın uygulanabilmesi için davalı borçlunun dava konusu hukuki ilişkiyi inkar etmesi ve borcun hiç doğmadığını ileri sürmesi gerekmektedir.

Davacının davalıya proje hazırlama ve proje danışmanlığı hizmeti verdiğini, davalının borcunu ödemediğini, bu bedelin tahsili için Konya ..İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyasında yaptığı takibe davalının yaptığı itirazın iptalini talep ettiği, davalının ise davacıya proje hazırlama bedelini ödediğini, herhangi bir teşvik almadığı için davacının başkaca bir hak ve alacağının bulunmadığını beyan ettiği, dosya içinde mevcut Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu belgelerine göre davacının edimini yerine getirdiği, ancak davalı .... Ve Tic. Ltd. Şti. adına şirket yetkilisi... Ipard II 3. Çağrı kapsamında TKDK ile imzalanan 42.101.1.1.00031.04.18 nolu sözleşmenin finansal nedenlerden dolayı iptal edilmesine yönelik 02/01/2020 tarihinde TKDK na dilekçe verdiği, davalının kendi iradesi ile sözleşme kapsamında danışmanlık hizmeti alımını sonlandırdığı, bu hususta davacının kusuru veya sorumluluğunun bulunmadığı, davalının bedeli ödediğini yazılı delillerle ispat edemediği, davalının yemin deliline dayandığı, yemin delilinin HMK'nın 225 ve devamı maddelerinde düzenlendiği, yeminin kesin delil olduğu, yemin deliline dayanan taraf, iddia veya savunmasının diğer delillerle ispatlanmamış olması nedeniyle bu delile sıra gelmiş olduğunu başka türlü bilemeyeceğinden; mahkeme, yemin teklif etme hakkı bulunduğunu istek sahiplerine hatırlatmakla yükümlü olduğu, şu durumda kural olarak, yemin teklifi hakkı kullandırılmadan karar verilemeyeceğinden, yemin teklif etme hakkı bulunan davalıya, yemin teklif etme hakkı hatırlatılarak, yemin teklifinden sonra oluşacak duruma göre bir karar verilmesi gerektiği düşünülmeden karar ittihazının usul ve yasaya uygun olmaması nedeniyle davalının istinaf başvuru talebinin kabulüne,

HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava dosyasının yeniden değerlendirme yapılmak üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.Davalının istinaf başvuru talebinin KABULÜ ile; Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/05/2023 tarih ... Esas ... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,

2.Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a maddesi gereğince dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

3.İstinaf başvurusunda bulunan davalı tarafından yatırılan 939,27 TL istinaf karar harcının talep halinde davalıya iadesine,

4.İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından ücret-i vekalet ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına,

5.İstinaf başvurusunda bulunan davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,

6.Konya .. İcra Dairesi'nin 2... Esas sayılı icra dosyası üzerinden tehiri icra talebi ile ilgili İİK'nın 36/5 maddesi gereğince yatırılan teminatın yatırana iadesine,

7.Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 359/4 maddesi gereğince; kararın tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 06/03/2024 tarihinde oy çokluğuyla HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.