1. Hukuk Dairesi

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

Yukarıda esas numarası yazılı dosya resen istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla yapılan inceleme neticesinde;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı takip alacaklısının, dava dışı takip borçlusu ... Ltd. Şti.' nin müvekkilinden alacığı bulunup bulunmadığı noktasında 89/1 ve 89/2 haciz ihbarnamesi gönderdiğini, süresinde itiraz edilmemesi üzerine müvekkiline 89/3 haciz ihbarnamesi gönderilerek 13/09/2022 tarihinde tebliğ edildiğini, müvekkilinin dava dışı şirkete herhangi bir borcu bulunmadığını, müvekkilinin dava dışı şirket nezdinde bulunan tüm hisse ve paylarını, şirketin aktifine ve pasifine ilişkin tüm hak ve borçlarının dava dışı şirkete devrettiğini, ticaret sicili gazetesinde de tescil edildiğini, dava dışı şirket ile bir bağının bulunmadığını ve dava konusu edildiği şekilde de bir borcunun bulunmadığını, tüm bu sebeplerle müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:Kayseri 9. Asliye Hukuk Mahkemesince; "Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasının incelemesinde alacaklısının ... borçlusunun ... Ltd.Şti olduğu toplam 3.027,43-TL üzerinden takip başlatıldığı, takip dayanağının 3.000,00 TL bedelli bono olduğu, itiraz üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır. İhbarnamenin gönderildiği takip, davalı alacaklı tarafından dava dışı borçlu ...’a karşı kambiyo senedine istinaden yapılmış bir takiptir. Bu itibarla ticari iş niteliğindeki takip dosyasından gönderilen ihbarnameye karşı açılan menfi tespit davasının ticaret mahkemesinde görülmesi gerekir.(Y19HD, 2019/1500 E. 2019/4799 K. Sayılı, 16/10/2019 tarihli ilamı, aynı yönde bkz. Kayseri BAM. 1HD 2022/609 E. 2022/732 K. Sayılı ilamı)Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafından Kayseri Genel İcra Dairesinin ...

E. Sayılı icra takip dosyasından gönderilen haciz ihbarnameleri nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemiyle iş bu dava açılmış olup, davacıya haciz ihbarnamelerinin gönderildiği icra dosyasının incelenmesinde takibin kambiyo senedine dayalı yapılmış kambiyo takibi olduğu yukarıda belirtilen ilamlarda belirtildiği üzere davaya bakmakta görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu anlaşılmakla, görevin kamu düzeninden olması, yargılamanın her aşamasında resen gözetilmesi gerektiği hususu dikkate alınarak mahkememizce görevsizlik kararı vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. " gerekçesiyle; Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğuna ilişkin karar verilmiştir.Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesince; "Dava, davacının Kayseri Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasında borçlu olup olmadığına ilişkindir. Kayseri Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklının ..., borçlusunun ... Ltd. Şti. olduğu, 3.000,00-TL bono alacağı, 18,43-TL işlemiş faiz, 9,00-TL komisyon olmak üzere toplam 3.027,43-TL üzerinden takip başlatıldığı, takibin borçluya 13/02/2018 tarihinde tebliğ edildiği, mahkememiz dosyası davalısına 89/3 haciz ihbarnamesi gönderildiği, ihbarnamenin 13/09/2022 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Dairelerinin Kesin Nitelikteki Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesine Dair Vermiş Olduğu 2023/5228 esas 2023/6468 Karar numaralı ilamında ;''... 2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkemenin; davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına, yukarıda belirtilen Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine, 06.11.2023 tarihinde 5235 sayılı Kanun’un 35 inci maddesinin dördüncü fıkrası gereğince oybirliğiyle kesin olarak karar verildi. '' denilerek 3.kişinin açmış olduğu menfi tespit davalarında görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemeleri olduğuna karar verilmiştir.Yukarıdaki içtihadı birleştirme kararı gözetilerek İİK 89/3 maddesi uyarınca açılan iş bu davada asliye hukuk mahkemesi görevli olduğu anlaşılmakla Kayseri 9. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne karşı görevsizlik kararı verilmiştir." gerekçesiyle Kayseri 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna dair karar verilmiştir.

Talep, merci tayinine ilişkindir.Kayseri 9. Asliye Hukuk Mahkemesince, davacı tarafından Kayseri Genel İcra Dairesinin ... E. sayılı icra takip dosyasından gönderilen haciz ihbarnameleri nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemiyle iş bu dava açılmış olup, davacıya haciz ihbarnamelerinin gönderildiği icra dosyasının incelenmesinde takibin kambiyo senedine dayalı yapılmış kambiyo takibi olduğu gerekçesiyle davaya Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesince bakılması gerektiğinden bahisle görevsizlik kararı verilmiş, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, 3.kişinin açmış olduğu menfi tespit davalarında görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemeleri olduğu gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı vermiş, her iki karar da istinaf edilmeksizin kesinleşmiş olduğundan dosya merci tayini için dairemize gönderilmiştir.Dava, üçüncü şahıs tarafından açılan menfi tespit istemine ilişkindir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi' nin 2023/5228 Esas, 2023/6468 Karar sayılı BAM Daire kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin içtihadında, 2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında, görevli mahkemenin; davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının görevin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına karar verilmiş ve kararlar arasındaki farklılık bu şekilde giderilmiştir.Her ne kadar daha önceki kararlarda Dairemizce farklı yönde değerlendirme yapılmış ve aksi yönde kararlar verilmiş olsa da, güncel Yargıtay kararı Dairemizce de uygun bulunarak yapılan değerlendirmede,

İİK.nun 89/III maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesine karşı açılan menfi tespit davalarında, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının, görevin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına ve görevli mahkemenin, davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle, asliye hukuk mahkemesi olduğuna göre davaya bakma görevi Asliye Hukuk Mahkemesine ait bulunmaktadır.

Bu nedenle, davaya bakmakla görevli mahkemenin Kayseri 9. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşıldığından 6100 sayılı HMK'nın 21, 22 ve 23. maddeleri gereğince Kayseri 9. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine ve dosyanın yargı yeri olarak belirlenen mahkemeye gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

1.) 6100 sayılı HMK'nın 21, 22 ve 23. maddeleri gereğince Kayseri 9. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

2.) Dosyanın yargı yeri olarak belirlenen mahkemeye gönderilmek üzere merci tayini talebinde bulunan mahkemeye iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362/1-c maddesi gereğince KESİN olarak oy birliği ile karar verildi. 02/04/2024