Danıştay 12. Daire Başkanlığı

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2022/5883 E.  ,  2023/2089 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava; İzmir İli, Aliağa İlçe Jandarma Komutanlığında uzman çavuş olarak görev yapan davacının, "kullanmak için uyuşturucu madde satın almak, kabul etmek, bulundurmak veya kullanmak" suçundan mahkumiyet kararı bulunduğundan bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin 12/07/2019 onay tarihli işlemin iptali ile yoksun kaldığı özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır. ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararıyla; davacı hakkında, kullanmak için uyuşturucu ve uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak suçundan ... Asliye Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiğinin görüldüğü; bu durumda, ceza mahkemesi kararı ile eylemi sabit görülen davacının, yürüttüğü kamu görevinin özelliği ve hassasiyeti dikkate alınarak gerçekleştirdiği eylem nedeniyle personelde aranacak niteliklere sahip olmadığı sonucuna varıldığından, sözleşmesinin feshine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı yapılan istinaf başvurusu, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla reddedilmiştir.

Anılan kararın temyiz edilmesi üzerine, Danıştay Onikinci Dairesinin 20/05/2021 tarih ve E:2021/2941, K:2021/2778 sayılı kararıyla; dava konusu işlemin dayanağını oluşturan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen ve davalı idarece kullanılan davacıya ait kişisel veri niteliğindeki bilgilere, güvenlik soruşturması yapmakla görevli birimler tarafından ulaşılabileceğine ve bu kapsamdaki bilgileri alabileceğine dair yapılan kanuni düzenlemenin (4045 sayılı Kanun'un 1 inci maddesine eklenen ikinci fıkrası) Anayasa Mahkemesinin 19/02/2020 tarih ve E:2018/163, K:2020/13 sayılı kararıyla iptal edildiği ve bu kararın 28/04/2020 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği anlaşıldığından; Anayasa'nın 153. maddesinde yer alan, Anayasa Mahkemesi kararlarının bağlayıcı olduğuna dair hüküm ile Danıştayın yerleşmiş içtihatlarıyla istikrarlı bir şekilde belirtildiği üzere, Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilmiş olduğu bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa'ya aykırılığı saptanmış hükümler dikkate alınarak çözümlenmesinin, Anayasa'nın üstünlüğü ve hukuk devleti ilkesine aykırı olacağı hususu göz önünde bulundurulduğunda, Anayasa'ya aykırılığı nedeniyle iptal edilmiş olan Kanun hükmüne göre elde edilen kişisel verilere dayanılarak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz sonuçlandığından bahisle davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, temyize konu kararın bozulmasına karar verilmiştir. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dava konusu sözleşme feshi işleminin güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz sonuçlandığından değil, davacının askeri personelde aranacak niteliklere sahip olmadığından bahisle tesis edildiği, nitekim İdare Mahkemesi kararında da, kullanmak için uyuşturucu ve uyarıcı madde bulundurmak suçu sabit görülen davacının bu eylemi ile yürüteceği kamu görevinin özellikleri ve hassasiyeti dikkate alınarak, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği; bu durumda, uyuşturucu/uyarıcı madde bulundurmak suçu sabit görülerek hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilen davacının uzman erbaş olma şartlarını taşımadığı sonucuna varılarak sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 05/10/2022 tarih ve E:2022/629, K:2022/2727 sayılı kararıyla; dosya kapsamında öncelikle sözleşme feshine esas alınan yargı kararının, davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması kapsamında öğrenilip öğrenilmediği hususunun tespiti bakımından 16/06/2022 tarihli ara kararıyla davalı idareden; "davacı hakkındaki yargı kararının güvenlik soruşturması kapsamında öğrenilip öğrenilmediğinin sorulmasına, güvenlik soruşturması kapsamında öğrenilmiş ise, güvenlik soruşturmasına esas tüm bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istenilmesine" karar verildiği, ara kararına istinaden davalı idarece gönderilen bilgi ve belgelerde, söz konusu yargı kararının, güvenlik soruşturması kapsamında öğrenilmediği, Jandarma Genel Komutanlığının uzman erbaş olarak görevli olup, uzman erbaş olarak göreve başlamadan önce "Kullanmak İçin Uyuşturucu Madde Almak, Kabul Etmek, Bulundurmak veya Kullanmak" suçu yargı kararıyla tespit olan uzman erbaşlar hakkında sözleşme fesih işlemi yapılması konulu … tarih ve E….sayılı emri üzerine, davacının hakkındaki yargı kararlarını Aliağa İlçe Jandarma Komutanlığına teslim etmesiyle birlikte öğrenildiğinin belirtildiği, dolayısıyla davacı hakkındaki yargı kararının güvenlik soruşturması kapsamında öğrenilmediği ve dava konusu işlemin güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle tesis edilmediğinin görüldüğü; öte yandan, her ne kadar dava konusu sözleşme feshine ilişkin işlem, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 12. maddesi ve Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin 13. maddesinde yer alan düzenlemeler uyarınca gerçekleştirilmiş ise de, davalı idarenin bir örneği davacıya da tebliğ edilen savunma dilekçesinde ve ara kararı üzerine gönderilen bilgi ve belgelerde, davacının sözleşme feshinin Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin 6. maddesinde düzenlenen personelde aranılacak nitelikleri taşımadığından bahisle tesis edildiğinin belirtildiği ve Bölge İdare Mahkemesince de, idari yargılamada uygulanmakta olan resen inceleme ilkesi çerçevesinde uyuşmazlık bu kapsamda değerlendirilerek bir karar verildiğinin anlaşıldığı; bu itibarla, temyizen incelenen kararın, ısrara ilişkin kısmının usul ve hukuka uygun olduğu, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddiaların kararın ısrara konu bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle, kararın ısrara ilişkin kısmının onanmasına, uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmek üzere, dosyanın Danıştay Onikinci Dairesine gönderilmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Askeri personelde bulunması gereken niteliklerin neden kaybolduğu ve artık personelin kendisinden istifade edilemeyeceğine ilişkin değerlendirmenin davalı idarece en başta yapılması gerektiği, mahkeme tarafından yerindelik denetimi yapılarak personelde kamu hizmetine kabul şartlarının bulunmadığına karar verildiği, hakkında hürriyeti bağlayıcı bir ceza ile mahkumiyetin bulunmadığı, mesleğe kabul ve kursiyerlik döneminde güvenlik soruşturmasının olumlu sonuçlandığı, mesleğe kabulünden seneler sonra yapılan işlemin kazanılmış hak ilkesine aykırı olduğu; adli sicil kaydının bulunmadığı, meslek hayatı süresince disiplin safahatının olumlu olduğu ve dava konusu işlem sırasında güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanmasını gerektirecek hukuken kabul edilebilir somut bilgi ve belgelerin davalı idarece ortaya konulamadığı, dolayısıyla işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;

1.Davacının temyiz isteminin reddine,

2.Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararının ONANMASINA,

3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,

4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 13/04/2023 tarihinde, kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.