. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARARIN

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline borçlu bulunan, dava dışı ... Tic. Ltd. Şti (... Sokak No... Selçuklu/Konya), keşidecisi davalı şirket olan, ... ... Şubesinin ... seri no.lu, 20.12.2022 tarihli ve 75.000,00 TL bedelli çeki müvekkiline olan borçlarına mahsuben cirolandığını, takip konusu çekin zayi olması nedeni ile ikame edilen dava sonucunda Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi, 20.06.2023 tarihli, ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile çekin iptaline karar verildiğini, Kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptali kararı ve bu kararın hükümleri TTK'nun 651. ve 652. maddelerinde düzenlendiğini, müvekkilinin zayi nedeniyle iptal kararına dayanarak, keşideci olan davalı şirketten hakkını TTK 652/1. maddesi uyarınca talep ettiğini, davalı şirket kötü niyetli olarak takibe itiraz ettiğini, çekten caymayı düzenleyen TTK'nun 699. hükmüne göre çekten cayılmış olması, muhatap bankayı ilgilendiren bir durum olduğunu, keşidecinin temel borç ilişkisinden doğan yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığını, davalının keşide ettiği çek bedeli tutarını muhatap bankada hazır bulundurmak ile yükümlü olduğu için ödeme tarihine kadar geçen süre için işleyen temerrüt faizi ve diğer ferilerini de ödemekle sorumlu olduğunu, somut olayda çek bedelinin zamanında ödendiğine ilişkin somut bir delil sunulmadığından davalı keşidecinin çek tazminatını da ödemesi gerektiğini, davalının Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına 75.000-TL asıl alacak için yaptığı haksız ve mesnetsiz itirazın iptali ile bu miktar üzerinden takibin devamı ile % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesi yönünde karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında verilen çek iptali kararının kesin hüküm/ilam niteliğinde olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiğini, yine bu davaya dayanak olarak gösterilen çekin de davacının meşru hamil olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, iptale konu çekin davacı tarafın değil dava dışı ... A.Ş.'nin hamilindeyken kaybedildiğini beyan ettiğini, Türk Ticaret Kanunu'nun 649. maddesinde devredilen kıymetli evrakta cirantanın haklarının ciro edilene devrolunacağı şeklinde düzenlendiğini, dolayısıyla davacı iptale konu çekin hamili olmayıp ciro yolu ile kıymetli evraktan doğan haklarını ... A.Ş'ne devrettiğini, bu nedenle davacı tarafın ciroladığı çeke ilişkin tekrar maddi menfaat elde etmek amacıyla işbu davayı açması hukuka uygun olmadığı gibi bu davanın devamında da bu davaya konu icra takibini talep etme hakkının da mevcut olmadığını, takip konusu çekin ibraz süresinin geçmesi, müvekkilinin cayma iradesi göstermesi ve davacı tarafın asıl alacak ilişkisini ispat edememesi nedeniyle davanın reddini gerektiğini, bu nedenlerle dava tarihi itibariyle çekin ibraz süresinin sona ermesi nedeni ile kambiyo senedi vasfını yitirmesi ve müvekkilinin TTK'nın 799. Maddesi kapsamında çekten cayma hakkını kullanmış olması, kambiyo senedi vasfını yitiren çeke ilişkin alacağın yalnızca asıl alacak sebebine bağlı olarak bir önceki temlik sorumlusundan istenebileceği, davacı tarafın , taraflar arasında bir asıl alacak ilişkisinin varlığını ispat edemediği buna ilişkin bir iddia ve delilinin de bulunmadığı ve müvekkilin davacı tarafa herhangi bir borcu bulunmaması nedenleri ile davanın reddine, davacı tarafın kötü niyetle başlattığı takip nedeni ile %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

(II) YARGILAMADA TOPLANAN DELİLLER:

Mahkememizce Konya . İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyası celp edilerek incelenmiştir. Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası celp edilerek incelenmiştir.

SMMM bilirkişisi ... mahkememize sunmuş olduğu 06/02/2024 tarihli raporunda özetle; Rapor içeriğinde yapılan açıklamalar muvacehesinde, dosyaya mübrez belge, bilgiler ile sınırlı olarak yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; Huzurdaki davada temel itilafın, dava konusu çekin keşidecisinin davalı ... Makine A.Ş. olduğu, davalı şirketin çeki dava dışı ... . Firmasına düzenlediği, daha sonra sırasıyla cirantaların ... , ... A.Ş. firmasına cirolandığı, ... A.Ş.'de ... A.Ş. Emrine Ödeyiniz şeklinde ibaresinin bulunduğu, 20.12.2022 vadeli ... seri numaralı 75.000,00 TL bedelli çekin karşılıksız çıkması üzerine davacı ... A.Ş. firmasının davalı aleyhine icra takibi başlatması ve davalının takibe itirazı ile takibin durması üzerine itirazın iptali davasından ibaret olduğu, Tarafların e-defter uygulamasında olduğu ve her iki tarafın da ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu; Davalı ticari defterlerine göre, dava konusu çekteki Lehtar ... Alüminyum ile davalının ticari ilişkisinin bulunduğu, ancak dava konusu olan 20.12.2022 vadeli ... seri numaralı 75.000,00 TL bedelli çeki defterlerinde kayıtlı olmadığı, Davacı ticari defterlerine göre; dava konusu Penmadik firmasından alınan çekin 27.10.2022 tarihinde kayıtlara alındığı, 31.10.2022 tarihli yevmiye kaydı ile ... A.Ş.'ne ver son çekin ödenmemesi üzerine ilgili ... ve ... carilerinin birbirine virman yapılarak muhasebeleştirildiği, neticeten, dava konusu çekin davacı defterlerinde kayıtlı olduğu ve çekin ödenmediğinin tespit edildiği, Davacı şirket ... A.Ş.'nin tam ciro yaptığı, ciranta olarak dava dışı ... A.Ş.'ne ödenmesi talimatı verdiği görüş ve kanaatini bildirmiştir. (III) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava çekten kaynaklanan alacağın tahsili için girişilen icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.

Davacı vekili dava dilekçesiyle, dava dışı ... Ticaret Ltd. Şti.'nin müvekkiline borcu olduğunu, bu borç için müvekkiline keşidecisi davalı şirket olan ... seri numaralı, 20/12/2022 tarihli, 75.000,00 TL bedelli çeki ciroladığını, dava konusu çekin zayi olması nedeniyle Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas, ... Karar sayılı ilamı ile çekin iptaline karar verildiğini, müvekkilini zayi kararına dayanarak davalıdan hakkını istediğini, Konya . İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının kötüniyetli itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, çekten caymanın muhatap bankayı ilgilendirdiğini, keşidecinin temel borç ilişkisinden doğan yükümlülüğünün ortadan kalkmadığını, bu nedenle davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesiyle, dava konusu çeke ilişkin Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasında verilen kararın kesin hüküm niteliğinde olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiğini, davacının çekin meşru hamili olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, dava konusu çekin davacı tarafından ... A.Ş.'ne cirolanarak haklarını da ... A.Ş'ne devrettiğini, takip konusu çekin ibraz süresinin geçtiğini, bu nedenle kambiyo senedi vasfının yitirdiğini bu nedenle davanın reddini talep etmiştir.

Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası celp edilmiş olup, yapılan incelemesinde; takibin ... seri numaralı, 20/12/2022 tarihli, 75.000,00 TL bedelli çeke dayalı alacağın tahsili için başlatılan takip olduğu, alacaklının ... Ticaret Anonim Şirketi olduğu, borçlunun ... Ticaret Anonim Şirketi olduğu, 24/06/2023 tarihinde 75.000,00 TL asıl alacak, 4.199,48 TL işlemiş faiz, 7.500,00 TL çek tazminatı olmak üzere toplam 86.699,48 TL üzerinden icra takibine giriştiği, ödeme emrinin davalıya usulen tebliğ edildiği, davalının yasal itiraz süresi içinde 26/06/2023 tarihinde sunmuş olduğu dilekçesi ile; borca ve ferilerine itiraz ettiğini ve icra takibinin durdurulduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce tarafların ticari defterleri sunulması ve yerlerinin bildirilmesi hususunda süre tanınmış olup, toplanan deliller itibariyle, tarafların sunmuş olduğu ticari defterleri üzerinde inceleme yapılarak rapor tanzim edilmek üzere dosya tarafların ticari defterlerinin incelenmesi için bilirkişi ... tevdi edilmiş olup, bilirkişi 06/02/2024 tarihli raporunda neticeten; Huzurdaki davada temel itilafın, dava konusu çekin keşidecisinin davalı ... Makine A.Ş. olduğu, davalı şirketin çeki dava dışı ... Firmasına düzenlediği, daha sonra sırasıyla cirantaların ... , ... A.Ş. firmasına cirolandığı, ... A.Ş.'de ... A.Ş. Emrine Ödeyiniz şeklinde ibaresinin bulunduğu, 20.12.2022 vadeli ... seri numaralı 75.000,00 TL bedelli çekin karşılıksız çıkması üzerine davacı ... A.Ş. firmasının davalı aleyhine icra takibi başlatması ve davalının takibe itirazı ile takibin durması üzerine itirazın iptali davasından ibaret olduğu, Tarafların e-defter uygulamasında olduğu ve her iki tarafın da ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu; Davalı ticari defterlerine göre, dava konusu çekteki Lehtar ... ile davalının ticari ilişkisinin bulunduğu, ancak dava konusu olan 20.12.2022 vadeli ... seri numaralı 75.000,00 TL bedelli çeki defterlerinde kayıtlı olmadığı, Davacı ticari defterlerine göre; dava konusu ... firmasından alınan çekin 27.10.2022 tarihinde kayıtlara alındığı, 31.10.2022 tarihli yevmiye kaydı ile ... A.Ş.'ne ver son çekin ödenmemesi üzerine ilgili ... ve ... carilerinin birbirine virman yapılarak muhasebeleştirildiği, neticeten, dava konusu çekin davacı defterlerinde kayıtlı olduğu ve çekin ödenmediğinin tespit edildiği, Davacı şirket ... A.Ş.'nin tam ciro yaptığı, ciranta olarak dava dışı ... A.Ş.'ne ödenmesi talimatı verdiği tespit edilmiştir.

Ayrıntılı gerekçeli, denetlenebilir bilirkişi raporları mahkememizce yargılamaya esas alınmıştır. Dava konusu çekin Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile iptal edildiği ve ilgili kararın derecattan geçerek 13/09/2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Tüm dosya muhtevası birlikte değerlendirildiğinde; Davalı takibe ilişkin borca itirazda bulunmuş ise de; takibe konu çek keşidecisinin davalı olması ve cirantalar arasındaki iç ilişkide keşidecinin sorumluluğunu sona erdirecek herhangi bir durumun olmaması, dava konusu çek görüntülerinin dosya kapsamına sunulması ve ilgili çekin incelenmesinde; keşidecinin davalı firma olduğu, Bircan Alüminyum... Şti. Emrine düzenlendiği, ... İnşaat ... Şti tarafından .. Şti'ye verildiği, bu firma tarafından ... A.Ş. Emrine ödeme kaşesi ile davacı tarafından ödeme emri verildiği, daha sonra yeniden davacı tarafından çekin cirolandığı anlaşılmış olup, ciro silsilesinde herhangi bir aykırılık bulunmadığından ve aksini gösterir bir delil olmadığından, davacının dava konusu çekte yetkili hamil olduğu, davalının yetkili hamil elindeki çek bedelini ödemekle yükümlülüğü devam etmesine rağmen (yetkili hamil elinde kaybolan çek neticesinde iptal kararı bulunsa dahi) herhangi bir sahtecilik veya ödeme iddiası bulunmayan davalının sair savunmalarına itibar edilmeyerek; dosya muhtevası itibariyle davacının usulüne uygun şekilde tutulmuş ticari defterlerinin aksini gösterir herhangi bir delil sunulmadığından davaya konu Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasındaki itirazın iptali ile, takibin 75.000,00 TL asıl alacak üzerinde devamına karar verilmiştir.

Hükmedilen miktar üzerinden %20 oranında hesaplanan 15.000,00 TL icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmiştir. (IV) HÜKÜM SONUCU, YARGILAMA GİDERLERİ VE KANUN YOLU: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davanın KABULÜ İLE;

1.Davaya konu Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasındaki itirazın iptali ile, takibin 75.000,00 TL ASIL ALACAK üzerinde DEVAMINA,

2.Hükmedilen miktar üzerinden %20 oranında hesaplanan 15.000,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine.

3.Alınması gereken ‭5.123,25‬ TL karar harcından peşin olarak alınan 847,32 TL harcın mahsubu ile bakiye ‭‭‭4.275,93‬ TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

4.Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL başvurma harcı, 38,40 TL vekalet harcı, 847,32 TL peşin harç toplamı ‭‭‭1.155,57‬ TL' nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5.Davacı tarafından yapılan 2.500,00 TL bilirkişi ücreti, ‭‭50,00 TL posta tebligat gideri olmak üzere toplam: ‭‭‭2.550,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6.Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

7.Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödendiğinden ve bu ücret ve ayrıca adliye arabuluculuk bürosu tarafından yapılmış zaruri giderler de Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılandığından ve bu giderler de yargılama gideri sayıldığından buna göre 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazine’ye gelir kaydına (harç tahsil müzekkeresi yazılmasına).

8.Davacı tarafından yatırılan ve dosyada bakiye kalan gider avansının HMK'nın 333. maddesi gereğince karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, 6100 sayılı HMK'nın 341-345 maddeleri uyarınca kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili İstinaf Dairesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 21/03/2024