15. Hukuk Dairesi

Birleşen İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/276 Esas Sayılı Dava Dosyasında; DAVANIN KONUSU: Alacak

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ : Asıl davada davacı yüklenici şirket vekili, davalı ... Ltd. ile dava dışı 3. kişi olan, Batum’da kurulu ... Ltd. arasında bir sözleşme imzalandığını, bu sözleşme kapsamında davalı şirket tarafından Batum’a gönderilecek malzemelerin, birikim ve deneyimlerinden yararlanılmak üzere, ihracatın müvekkili ... A.Ş. üzerinden gönderilmesine karar verildiğini, buna göre, davalı şirketin malzemeyi müvekkili şirkete fatura edeceklerini, müvekkili şirketin de sözkonusu malzemeleri Batum’a göndereceğinin kararlaştırıldığını, bu amaçla müvekkili şirket ile davalı şirket rasındaki mal ve para akışını izlemek üzere cari hesap açıldığını, ancak bir süre sonra işlemin yapıldığı 18/06/2013 tarihinden itibaren taraflar arasındaki işlemlerin durduğunu, o gün itibarıyla müvekkili şirketin cari hesap bakiyesinin, müvekkili alacağı olarak, 41.798,50 TL tutarında olduğunu, yani ortada fazla ödeme olmasına rağmen, bu bedel karşılığı malın müvekkiline teslim edilmediğini, müvekkilinin bu sorunun ... Ltd. ile Batum’da kurulu ... Ltd. arasındaki sorunlardan kaynaklanmış olabileceğini düşünerek cari hesapta düzeltme yapılabilmesi için, bu sorunların çözülmesini beklediğini, ancak geçen zaman içinde bu konuda hiçbir somut gelişme olmadığını, müvekkili şirketin yaklaşık bir yıl bekledikten sonra cari hesapta görülen fazla ödemenin iadesi için davalı şirkete ihtar çektiğini ve sözkonusu fazla ödemeyi kendilerinden istediğini, bu şekilde cari hesabın sıfırlanmasının hedeflendiğini, ancak davalı şirketin buna red yanıtı verdiğini, bu kez sözkonusu bakiyenin tahsili için, müvekkili şirket tarafından davalı şirket aleyhinde İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi yapıldığını, davalı şirketin takibe de itirazı üzerine takibin durdurulduğunu ileri sürerek itirazın iptaline, takibin devamına ve davalı yanın icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiş, davalı vekili, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Birleşen davada davacı taşeron vekili İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/276 Esas sayılı dosyasına verdiği 13/02/2015 tarihli dilekçesiyle, müvekkili şirket ile davalı şirket yöneticisinin pay sahibi olduğu ve temsil yetkisini elinde bulundurduğu dava dışı ... Limited Şirketi arasında 25/01/2013 tarihinde Gürcistan Batum şehrinde Batum Belediyesi'ne ait 882010606467 başvuru kayıt numaralı ve 13/05/2010 tarihli mülkiyet kayıt numaralı arazi üzerine sahile Beach Club, restoranlar, cafeler, wc'ler ve mutfaklar projelendirilmesi, yol kenarına demonte dükkanlar projelendirilmesi ve inşaat yapımı ve ödeme şartları ve ek keşif özeti dahilinde projenin çizilmesi, üç boyutlu görsellerin hazırlanarak sunulması, projenin takip edilmesi, yönetimi, imalatın yapılması, hali hazırdaki tesisin yenilenmesi ve tüm tesisin ekli teknik şartname ve keşif özetine uygun olarak anahtar teslimi şeklinde tamamlanmasına ilişkin sözleşme imzalandığını, davalı firmanın müvekkili şirket ile davadışı ... Ltd. Şti ile yapılan sözleşmede borcu üstlenen konumda olduğunu, bu nedenle sözleşmenin tarafı haline geldiğini, davalının belirtilen projelendirme ve proje yönetimi bedellerine ilişkin avans olarak kısmi ödemede bulunduğunu, ancak bakiye kısmı ödemediğini, bu nedenle taraflarınca davalı aleyhinde İstanbul ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile takip yapıldığını, davalının haksız itirazı üzerine takibin durdurulduğunu ileri sürerek itirazın iptaline, takibin devamına ve davalı yanın icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiş, davalı vekili, davanın reddine karar verilmesini istemiş, mahkemece 26/03/2015 tarih ve 2015/283 Karar sayılı karar ile aralarındaki bağlantı nedeniyle dosyanın eldeki dosya ile birleştirilmesine karar verilmiştir. Mahkemece, sözleşmenin ekinde sunulan davalı tarafça hazırlandığı anlaşılan keşif özetinde, yapılacak iş kalemleri ayrıntılı olarak birim fiyat ve bedelleri ile belirlenerek toplamda 922.755,00 TL fiyat çıkarıldığı ve 47.755,00 TL iskonto ile toplam 875.000,00 TL fiyat belirlendiği, uyuşmazlık konusu olan fatura içeriğindeki projelendirme ve proje yönetiminin bedelinin de burada 10.000,00 TL ve 50.000,00 TL olarak yer aldığı, taraflar arasında akdedilen sözleşme konusu işlerin ve sözleşme ekindeki Batum Beach Yenileme Keşif başlıklı belgede görülen işlerin hem malzeme ve hem de işçilik bedellerini kapsadığı, davacı tarafın ticari defterlerinin bilirkişi tarafından yapılan incelemesi neticesi belirlenen tespitlere göre, davacının davalı ile dava dışı ... Ltd.Şti. arasındaki sözleşme ile kararlaştırılan tüm bedelleri herhangi bir ihtirazı kayıt koymaksızın ödediği, ancak en son düzenlenen Projelendirme ve Proje Yönetimi bedeline yönelik olarak düzenlenen 02/06/2014 tarihli faturayı ödemediği, davacı tarafça davalıya yapılan ödemelerin değerlendirilmesinde davacı tarafın iddiasının aksine sadece malzeme bedellerinin yer almayıp, sözleşme ile belirlenen işçilik bedelleri ve yenilemeye ilişkin yapılan işlerin bedellerinin de ödendiğinin dosyaya sunulu sözleşme, sözleşme ekleri ve davacı kayıtlarının karşılaştırılmasından açıkça anlaşıldığı, taraflara ait e-mail yazışmalarından; sözleşme ile kararlaştırılan dışında da davalıya ek işler yaptırıldığı, davacının davalıdan bu ilave işler için talepler de bulunduğu, bu halde davacı tarafın, davalı ... ile dava dışı ...Ltd. Şti. arasında imzalanan sözleşmeden doğmuş olan dava dışı ... Ltd Şti. nin borçlarını üstlendiği,

TBK'nın 195 vd. maddelerinde düzenlenen borcun üstlenilmesi sözleşmesinin herhangi bir şekle tabi bulunmadığı, bu kapsamda davacı tarafın dava dışı ... Ltd. Şti.nin sözleşmeden kaynaklı bakiye borcundan da sorumluluğunun bulunduğu, davacı tarafça 41.798,50 TL miktarında bir ödeme de yapıldığı, belirtilen sebeplerle davacının davalıya fazla ödeme yapıldığı iddiasının yerinde olmadığı, aksine davalı/birleşen dava davacısı şirkete bakiye 29.001,50 TL borcunun bulunduğu,davacının takip yapmakta kötüniyetli olduğu,taraflar arasında çekilen ihtarnamelerin incelenmesi ile davacı tarafın takip öncesinde (en geç 26.06.2014 tarihinde) temerrüte düşürüldüğü gerekçesiyle, asıl davanın reddine, kötü niyet tazminatının kabulü ile asıl alacak tutarının %20 si oranında tazminatın davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, birleşen davanın kabulü ile davalının İstanbul Anadolu ....İcra müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin aynen devamına, takip konusu asıl alacağın %20 si oaranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir. Asıl davada davacı vekili istinaf dilekçesiyle, Ortada “borcun üstlenilmesi” olgusunun bulunmadığını, bilirkişinin, ödemelerde (fiili uygulamada) Eko Tekstil A.Ş.’nin işçilik bedellerini de ödediğini ifade ettiğini, oysa ödemeler karşılığı faturaların açıklama kısmında, sadece malzemeler yazılı olduğunu, malzeme dışında düzenlenmiş ve ödenmiş bir fatura olmadığını, hangi faturanın "işçilik dahil" açıklaması ile düzenlendiği ve ödendiğinin (bilirkişi raporunda ve kararda) yazılı olmadığını, bu konuda sadece davalı (karşı davalının) beyanının bulunduğunu, bilirkişi raporunda da sadece bu beyana atıf yapıldığını, somut olarak hangi faturanın işçilikler de dahil olarak düzenlendiğinin gösterilmediğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılması için istinaf kanun yoluna başvurmuştur.Uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Asıl davada davacı yüklenici, davalı ise taşerondur.Asıl davada davalı ... Ltd.Şti. ile dava dışı ... Ltd.Şti. arasında 25/01/2013 tarihli sözleşme imzalanmıştır.Anılan Sözleşmede sözleşmenin konusu; inşaatının yapımını üstlenen yüklenici tarafından, mülkiyeti iş sahibi ... Ltd. Şti. adına kayıtlı, Gürcistan, Batum Şehri, Batum Karadeniz sahilinde No:34 sektöründe bulunan 7.391 m2 zirai olmayan Batum kod -5,Sektör -22,Belde No:01,Arazi No:-012 Batum Belediyesine ait ... Başvuru kayıt numaralı ve 13.05.10 tarihli mülkiyet kayıt numaralı arazi üzerine sahile Beach Club restoranlar,cafeler,WC'ler ve mutfaklar projelendirilmesi, yol kenarına demonte dükkanlar (ki içinde cafeler,fastfood'lar,satış mağazaları,vs.,bulunan) projelendirilmesi ve inşaat yapımı ve ödeme şartları ve ek keşif özeti dahilinde projenin çizilmesi, üç boyutlu görsellerin hazırlanarak sunulması, projenin takip edilmesi, yönetimi, imalatın yapılması, halihazırdaki tesisin yenilenmesi ve tüm tesisin ekli teknik şartname ve keşif özetine uygun olarak anahtar teslimi şekilde tamamlanması olarak kararlaştırılmıştır.Sözleşmenin "İşin Bedeli ve Ödeme Şekli" başlıklı 5. maddesinde; "Söz konusu işin tamamının yapılması ve gerekirse düzeltilmesi ve Gürcistan kanunları gereği imza bedelleri, vergiler dahil toplam bedeli 875.000,00 TL + KDV 'dir. Yüklenici işin yapılması için gereken malzemeyi Türkiye'deki tedarikçilerden temin ederek faturayı sözleşme dışı ... Ltd.Şti'ne (Bundan böyle EKO olarak anılacaktır.) kesecektir. Bu nedenle ödemeler EKO tarafından yapılacaktır. Ancak yüklenici tarafından bir kısım malzeme, işçilik ve hizmetin Türkiye'den temin edilmesinin mümkün olmaması halinde bu bedele ilişkin fatura iş verene kesilecek ve işveren tarafından yükleniciye ödenecektir. Yükleniciye gerek EKO gerekse iş veren tarafından yapılacak ödemelerin toplam bedeli işbu sözleşmede kararlaştırılan bedeli geçemez...." şeklindedir. Davanın tarafları arasındaki uyuşmazlık, asıl davada davalı ... Ltd. tarafından düzenlenen "projelendirme " ve proje yönetimi " açıklamalı 02/06/2014 tarihli ve 70.800,00 TL tutarlı faturanın asıl davada davacı ...A.Ş. tarafından ödenme yükümlülüğünün olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.Asıl davada davacı vekili, söz konusu faturanın malzeme faturası olmayıp, hizmet faturası olduğunu, müvekkilinin sadece malzemelere ilişkin ödeme yükümlülüğü olduğunu ve bu yüzden müvekkilinin bir ödeme sorumluluğu olmadığını iddia etmektedir. Nitekim davalı ... Ltd.Şti'nce davacı şirketin düzenlendiği malzeme faturalarını ödendiği, ancak hizmet (projelendirme) faturası olan dava konusu fatura bedelinin ödenmediği anlaşılmaktadır.Birleşen davada davacı ... Ltd Şti ise davalı ... A.Ş.’nin “borcu üstlenen” durumunda olduğunu, bu haliyle sözleşmenin tarafı haline geldiğini öne sürmekte, buna dayanak olarak da, sözleşmenin aynı 5. maddesini, keşif özetini, davalı şirkete düzenledikleri faturaları ve bunların ödeme kayıtlarını sunmaktadır.Dosyada bulunan ve asıl davada davalı ... Ltd.Şti ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme akabinde İzmir Asliye Ticaret Mahkemesi'ne sunulan bilirkişi raporunda; 02/06/2014 tarih ve 475340 no 70.800,00 TL tutarlı, " projelendirme ve proje yönetimi" açıklamalı faturanın davacıya noter kanalı ile tebliği edildiği, ancak davacının yine noter yolu ile ilgili faturayı kabul etmeyerek davalıya iade ettiği, davalının dosyaya 17/02/2015 kayıt tarihli dilekçesi ekinde Ek-2 olarak sunduğu 20/01/2013 Batum Beach Yenileme Keşif başlıklı belgede Pim Teklif bölümünün bulunduğu, bu belgenin son sayfasında projelendirme ve proje yönetimi satırlarının karşısında 60.000,00 TL +KDV yazdığı, bahse konu faturanın da bu tutarda düzenlendiği, mahkemece 02/06/2014 tarih, ... nolu, 70.800,00 TL tutarlı faturanın kabul edilmesi halinde, davalının davacıdan 29.001,50 TL alacaklı olacağı, faturanın kabul edilmemesi halinde, davacının davalıdan 41.798,50 TL alacaklı olacağı, davacının davalıya Büyükçekmece .... Noterliği'nin ... numaralı ve 16/06/2014 tarihli 41.798,50 TL tutarındaki bakiye borcun 7 gün içinde ödenmesi konulu ihtarnameyi gönderdiği, takip talebinde işlemiş faiz başlangıç tarihinin 28/06/2014 tarihi olduğu, bu durumda 28/06/2014-30/10/2014 tarihleri arasında talep edilen ticari temerrüt faizinin 1.668,50 TL olması gerektiği, ancak takip talebinde 1.835,65 TL işlemiş faiz talebinde bulunduğu belirtilmiştir.Yine dosyada bulunan ve asıl davada davacı şirketi ticari defterleri, taraflarca düzenlenen fatura münderecatlarının incelenmesi akabinde inşaat mühendisi ve mali müşavir bilirkişi kurulunca hazırlanan 27/09/2019 tarihli kök raporda; davalının kestiği 02/06/2014 tarih ve 47534 nolu 60.000,00 TL +KDV toplamı olan 70.800,00TL tutarındaki projlendirme ve proje yönetimi faturasının davacı açısından geçerliliğinin bulunmadığı, ancak taraflar arasındaki borç-alacak ilişkisinden ödemelerin davalının beyan ettiği gibi işçilikler de dahil yapıldığı, taraflar arasındaki ticari ilişkinin sözleşmeye uygun olmadığı, mahkemece taraflar arasındaki sözleşmenin geçerli görülmesi halinde davalının kestiği 02/06/2014 tarih ve 47534 nolu, 60.000,00TL+KDV toplamı olan 70.800,00 TL tutarındaki projelendirme ve proje yönetimi faturasının davacı açısından geçerliliğinin bulunmadığı, ancak davacının sadece malzeme bedelini değil, işçilik bedelleri dahil tüm ödemeleri yaptığı fiili uygulamanın mahkemece geçerli görülmesi halinde davacının keşif listesinde bulunan projelendirme ve proje yönetimi bedelinden de sorumlu tutulması gerektiği belirtilmiş, 28/11/2019 tarihli ek raporda; asıl davada davalı ... Ltd. Şti. tarafından davacı adına düzenlenen faturalar toplamının KDV hariç 841.696,18 TL olup, sadece malzeme bedellerini içerdiği, işçilik vs kalemleri kapsamadığı, davalı ... Ltd. Şti. ile dava dışı asıl iş sahibi ...Ltd. arasında akdedilen 25/01/2013 tarihli sözleşmenin geçerli görülmesi halinde davalının kestiği 02/06/2014 tarih ve 47534 nolu 60.000,00TL+KDV toplamı olan 70.800,00 TL tutarındaki projelendirme ve proje yönetimi faturasının davacı açısından geçerliliğinin bulunmadığı yönünde görüş bildirilmiştir.Yapılan bu açıklamalar ışığında somut olayda mahkemece;

TBK'nın 195. vd maddelerinde düzenlenen borcun üstlenilmesi sözleşmesinin herhangi bir şekle tabi bulunmadığı, dosya kapsamı ile sözleşme maddelerinin yorumundan asıl davada davacı şirketin, davalı ... Ltd.Şti ile dava dışı ... Ltd Şti. arasında imzalanan sözleşmeden doğan dava dışı ... Ltd. Şti.'nin borçlarını üstlendiğinin kabul edilmesi isabetli olduğu gibi, dosya da bulunan keşif özetinin taraf şirketlerce imzalandığı, asıl davada davacının keşif özetindeki yapılan iş ve bedellere itiraz etmeyip, dava konusu faturanın içeriğini oluşturan kalemler yönünden imzanın yetkili şahıs tarafından atılmadığı yönünde savunmada bulunmasının iyiniyet kuralları ile bağdaşmadığı gözetilerek davalı yanca düzenlenen 02/06/2014 tarih ve 47534 nolu 60.000,00TL+KDV toplamı olan 70.800,00 TL tutarındaki " projelendirme ve proje yönetimi" açıklamalı fatura bedelinden asıl davada davacı şirketin sorumlu olduğunun ve bu itibarla davalı yanın davacıdan 29.001,50 TL alacaklı olduğunun kabulü ile yazılı şekilde asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne şeklinde hüküm tesis edilmesi usul ve yasaya uygun olmuştur.Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, asıl davada davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.