11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/626 Esas - 2024/199
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
....
...
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA
Davacı vekilinin dava dilekçesi ile "01/04/2023 tarihinde .... adresinde davalı sigorta tarafından sigortalı iş yerinde yangın meydana geldiğini müvekkili tarafından sigorta şirketine bildirimde bulunulduğunu ve yangın sebebi ile poliçe kapsamında toplam 1.981.660,84TL hasar tespiti yapıldığını , davalı sigorta şirketi bina yangın sebebi ile 1.440.550,00TL ve mali mesuliyet teminat kapsamında 10,87TL olmak üzere toplam 1.981.660,84TL olan hasarın 311.443,04TL'lik kısmını ödemeyi kabul ettiğini, poliçede sözleşmeye konu bina değeri davalı şirket tarafında 9.200.000,00TL olarak belirlendiğini, sözleşmeye konu binanın nitelikleri gözetildiğinde yapılan bu değerlendirmenin hatalı olduğunu , Sigorta değerinin hatalı olması sebebi ile sigorta şirketi tarafından kabul edilen hasar tespit tutarının kabul edilemez olduğunu, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan eksik ödeme sonucu müvekkilinin zarara uğradığından fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100 TL sigorta bedelinin yangın tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini.... " talep ve dava ettiği görülmüştür.
SAVUNMA
Davalı vekilinin cevap dilekçesi ile " yangın olan yerin müvekkili şirket tarafından sigortalandığını, yangının meydana geldiği yer için evrak talebinde bulunulduğunu, Müvekkili şirket eksperleri tarafından yapılan değerlendirmeler sonucunda binada meydana gelen hasar bedeli; 1.198.038,75 TL olarak tespit edildiğini eksik sigorta tenzilinin yapılması akabinde ödenecek hasar tutarı 311.443,04 TL olarak belirlendiğini, belirlenen 311.443,04 TL lik bedel de 22.05.2023 tarihinde davacıya ödendiğini, Mali mesuliyet kapsamında yangın nedeni ile zarar gören üçüncü kişilere ait zarar miktarının 545.978,19 TL olarak belirlendiğini , teminat limiti 400.000,00TL olduğundan bu bedelde müvekkili şirket açısından 400.000,00 TL olarak belirlendiğini, davaya konu sigortalı iş yerinin olay tarihi itibari ile sigorta değeri 46.995.926,25 TL olduğunu, bununla birlikte sigortalı iş yerinin sigorta bedelinin ise 9.200,000,00 TL olduğunu, eksik sigorta mevcut olduğunu, sigortalıya ödenecek hasar bedelinin tespitinde eksik sigorta tenzili uygulandığını ve bedelin 311.443,04 TL olarak belirlendiğini ve bu bedelinde davacıya ödendiğini, davacının müvekkili şirketten herhangi bir alacağı bulunmadığından davanın reddine karar verilmesini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasını talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER
... numaralı ... Paket Sigorta Poliçesi ve eki hasar dosyasının getirtildiği poliçe ile “... Avm” isimli işyeri nin 24.04.2022-2023 tarihleri arasında davalı ...Şirketi tarafından sigortalandğı , poliçede, yangın durumunda binanın sigorta bedelinin 9.200.000,00 TL olarak gösterildiği, poliçede “Eksik sigorta klozu” başlığı altında; yangın sigortası genel şartları A5 maddesi dahilinde sigorta sözleşmesi kapsamında olabilecek herhangi bir hasar sonucu ödenecek azami tazminat poliçede yazılı sigorta bedelleri ile sınırlı olacaktır. Kısmi hasarlarda poliçede belirtilen sigorta bedeli ile sigorta değeri arasındaki fark %10 veya daha az ise eksik sigorta uygulaması yapılmayacağı, aksi halde bu klozun geçerli olmadığı yangın sigortası genel şartlarının A5 maddesi ile ilgili hükümlerinin tatbik edileceği düzenlenmiştir. “Yangın Sigortası Genel Şartları" başlıklı A5 maddesinin " Poliçede belirtilen sigorta bedeli, sigorta edilen menfaatin, hasara uğradığı andaki değerinden düşük olduğu takdirde, menfaatin bir kısmının zarara uğraması halinde sigortacı, aksine sözleşme bulunmadıkça sigorta bedelinin sigorta değerinde olan oranı neden ibaretse zararın o kadarından sorumludur. Sigorta ettiren, sigorta sözleşmesini, yukarıdaki oran göz önüne alınmaksızın sigorta bedelini aşmayan zararın tamamının sigortacı tarafından ödeneceği şeklinde değiştirebilir. Sigorta ettiren sözleşmeyi bu şekilde değiştirdiğini, rizikonun gerçekleşmesinden önce, noter protestosu ile sigortacıya bildirdiği takdirde, bildirim gününden 4 sonra gelen günden itibaren sözleşme hükümleri, kendiliğinden, sigortacının sigorta bedelini aşmayan zararın tamamından sorumlu olacağı şeklinde değiştirilmiş olur. Sigortalı tarifede belirtilen prim farkını esas primin ödenmesine ilişkin hükümler uyarınca öder.” düzenlemelerinin bulunduğu görülmüştür. ... 01/04/2023tarihli yangın tutanağı ve eklerinin getirtildiği, tutanakta Yangın çıkış nedeni; olarak ... lokantasına ait galvaniz fırın bacasının havalandırma motorunun elektrik tesisatında, bilinmeyen bir nedenle meydana gelen şase sonucu, çıkan kıvılcımların kablo izoleleri ve plastik kaplamalarını tutuşturarak yaktığı, ardından yangının binanın kompozit dış cephe kaplamasına sirayet ederek genişlediği, yangının da bu şekilde çıktığı kanaatinde "olunduğunun belirtildiği görülmüştür.
26.04.2023 tarihli ... Ltd. Şti. Tarafından düzenlenilen ekpertiz raporunda "Yangının başlangıç noktası ve gelişme karakteristiği üzerine yapılan incelemeler neticesinde, herhangi bir kasıt/kundaklama durumunun söz konusu olmadığı tespit edilmiştir." denildiği görülmüştür.
Davacı tarafça davalı Sigorta şirketince 22/05/2023 tarihli 311.443,04 TL sigorta ödemesine ait dekont suretinin ibraz edildiği görülmüştür.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış alınan raporda "... Türk Ticaret Kanunu'nun 1288. maddesi ile 1299. maddesi birlikte değerlendirildiğinde; eksik sigortanın varlığından bahsedilebilmesi için, rizikonun gerçekleştiği anda sigorta bedelinin, sigorta değerinden eksik olması gerektiği sonucu çıkmaktadır. Sigortacının edimi ile sigorta ettirenin edimi arasında dengeyi sağlayabilmek için sigortacının tehlikeyi taşıma yükümlülüğünün sigorta ettirenin ödediği prime uygun bir biçimde azaltılması gerekmektedir. Şöyle ki; sigorta bedeli, sigorta değerinin ne kadarına tekabül ediyorsa sadece o kısım sigorta himayesinden yaralandırılmakta; buna karşılık prim ödenmeyen sigorta bedeli için teminat sağlanmamaktadır. Dolayısıyla eksik sigortanın söz konusu olduğu durumlarda sigortacı; sigorta bedelinin, sigorta değerine olan oranı kadar hasarı eksik ödemektedir.Formülize edersek sigortacı zararı; Sigorta Tazminatı - Zarar x ( Sigorta bedeli / Sigorta Değeri) oranına göre karşılayacaktır. Dosya kapsamında, hasar tutarına dair davalı sigorta şirketi tarafından sunulan eksper raporu bulunmaktadır. Buna göre; İş yeri Sigorta Değeri : 46.995.926,25 TL, Sigorta Bedeli (Enflasyonlu) : 12.217.095,85 TL, Hasar Tutarı : 1.198.038,75 TL olarak tespit edilmiştir.Davacının talep edebileceği sigorta tazminatı hesabı: Sigorta Tazminatı 1.198.038,75 x (12.217.095,85 /46.995.926,25)=311.443,04 TL...Yangının meydana gelmesinde herhangi bir kasıt unsuruna rastlanılmadığı, Yangının ... AVM de kiracı olarak faaliyet gösteren ....Ltd.Şti Restoranına ait bacadan kaynaklı yangın olduğu, Poliçede eksik sigorta yapıldığı, buna göre davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu sigorta tazminatının 311.443,04 TL olduğu ve bu tutarın 23.05.2023 tarihinde davacıya ödendiği, Dava konusu yangının meydana çıkışında davacıya atfedilecek bir kusur olmadığının kabulü halinde, davacının halefi konumunda olan davalı sigorta şirketinin de sorumlu olmayacağı,..." denildiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME
Davacı tarafça iş yeri sigortası ile sigortalı iş yerinde meydana gelen yangın nedeni ile uğranılan zararın poliçe kapsamında tahsili, davalı tarafça davanın reddine karar verilmesi talep edilmiş olup;
Davacının kiracı olarak bulunduğu iş yerinin ... numaralı poliçesi ile 24.04.2022- 24.04.2023 tarihleri arasında davalı tarafça sigortalandığı, AVM Paket Sigorta Poliçesi ile Sigorta Bedelinin (9.200.000,00 TL olarak belirlendiği, 01/04/2023 yangın tarihi itibariyle İş yeri Sigorta Değerinin 46.995.926,25 TL, Sigorta Bedelinin ise (Enflasyonlu) 12.217.095,85 TL olduğu, iş yerinde : 1.198.038,75 TL hasar oluştuğu ,rizikonun gerçekleştiği anda sigorta bedelinin, sigorta değerinden eksik olması nedeniyle eksik sigortanın söz konusu olduğu,Türk Ticaret Kanunu'nun 1288. maddesi ile 1299. Maddesi, Yangın Sigortası Genel Şartları" başlıklı A5 maddesi gereği sigortalı sigorta bedeli, sigorta değerinin ne kadarına tekabül ediyorsa sadece o kısım sigorta himayesinden yaralanabileceği bu kapsamda davacının talep edebileceği sigorta tazminatının 311.443,04 TL ı (1.198.038,75 x (12.217.095,85 / 46.995.926,25) =311.443,04 TL) olduğu ve bu tatarın davalı sigorta şirketince dava öncesi davacıya ödendiği, davacının bakiye tazminat alacağının bulunmadığı , bilirkişi raporu, Türk Ticaret Kanunu'nun 1288.,1299. Maddesi, Yangın Sigortası Genel Şartları" başlıklı A5 maddesi, poliçe sureti, ödeme dekontu ve tüm dosya kapsamı ile anlaşılmakla aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
1.Davacının davasının reddine
2.Alınması gereken 427,60TL harçtan dava açılışında peşin yatırılan 269,85TL'nin mahsubu ile eksik yatırıldığı anlaşılan 157,75TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3.Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4.Davalı davada kendini vekille temsil ettirmiş olduğundan tazminat istemine yönelik olarak red edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte olan Av. Asgari Ücret Tarifesinin 13/1. Maddesi gereğince taktir edilen 100,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
5.Dava açılırken alınması gereken 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6.Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan gider avansından HMK'nın 333.maddesi uyarınca davacıya iadesine, Dair kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde .... bölge adliye mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.20/03/2024 Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)