11. Hukuk Dairesi

Taraflar arasında görülen davada İzmir Asliye 2.Ticaret Mahkemesi’nce verilen 28.02.2008 tarih ve 2006/747-2008/33 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davalı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 30.03.200-10 gününde davacı avukatı ... ile davalı avukatı ... gelip, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı nezdinde işyeri sigorta poliçesi ile sigortalı zeytinyağı fabrikasında çıkan yangın sonucu makine-teçhizatın kullanılamaz şekilde hasar gördüğünü, bunlar için delil tespit bilirkişisi raporuna göre 149.034,72 YTL zarar oluştuğunu, aylık kazanç kaybından şimdilik 9.649,00 YTL istediklerini ileri sürerek, toplam 150.034.72 YTL'nın 24.09.2005 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, makine ve teçhizatın maliki olduğunu davacının kanıtlaması gerektiğini, demirbaşlar için teminat verilmediğini, doğrudan yangının verdiği zararın teminat altına alındığını, talep miktarının yüksek olduğunu, davacının zararı önlemeye ve azaltmaya yönelik tedbirler almadığını, binanın niteliğinde yanlış beyanda bulunduğunu, tazminattan indirim yapılması gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, dosya kapsamına ve benimsenen bilirkişi kurulu raporuna göre, yangının doğrudan etkisiyle makine ve teçhizatın tamemen kullanılamaz hale geldiği, fabrikanın sahibinin davacı olduğu ve kiraya verdiği, davacının beyan yükümlülüğünü ihlal ettiğini davalının kanıtlayamadığı, % 20 yıpranma payı düşülerek değiştirilen parçaların ve yenilenen teçhizatın ve işçiliğin değeri olarak toplam 112.921,00 YTL hesaplandığı, faiz oranını davacının avans olarak ıslah ettiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1.Dava, işyeri sigorta poliçesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Poliçede nebati yağ fabrikasında bulunan makine ve teçhizat yangın rizikosuna karşı teminat altına alınmış olup, bina ve demirbaşlar sigorta kuvertürüne dahil edilmemiştir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda tazminat hesabına dahil edilen "makine ve tesisat" ile "diğer makine ve tesisat" kalemleri demirbaş eşya niteliğin olmayıp, fabrikanın faaliyeti ile ilgili doğrudan gerekli olan makine teçhizat kapsamındadır. Diğer yandan, tapu senedine göre "deposu olan yağ fabrikası" nitelemesi ile işyerinin maliki davacı olup, kira sözleşmesinde yağ fabrikası olarak kiraya verdiği belirtildiğine göre de, makine ve tesisatın malikinin de davacı olduğu anlaşılmaktadır. Öte yandan, fabrika binasını davacı ... ettirirken "tam kârgir" olarak beyan etmiş ve gerçekte "yığma bina" olduğu anlaşılmış ise de, binanın teminat kapsamında olmaması ve zararın oluşmasına yada artmasına binanın yapısının doğrudan neden olduğunun kanıtlanamaması karşısında anılan beyan yükümlülüğünün ihlalinin sonuca etkisi olmamıştır. Bundan başka, sigortalı yerde bekçinin bulunmadığı zaman diliminde yangının çıkması, yangın söndürme ve ekipmanlarının bulunmaması nedeniyle zararın artmasına sebebiyet verildiği ve tazminattan indirim yapılması gerektiği yönündeki davalı ssavunmasının muhatabı sigorta ettiren ve sigortalı konumundaki davacı (malik) değil, kiracı olup, bu savunmasını zarar sorumlusu olarak kiracıya yöneltip rücuan tazminat talep etmesi olanağını kullanma hakkını haizdir. Ayrıca, dosya kapsamına göre zarar doğrudan yangından ve yangının söndürülmesinde kullanılan sudan ve suyun ısınmış metalaksama temasından kaynaklanmış olup, Poliçe Genel Şartları'nın A.1 maddesinde yazılı "sigorta kapsamı" içerisinde kalan bir riziko meydana gelmiştir. Bunun yanında, bilirkişilerin seçimi davalı vekilinin de geldiği, 28.06.2007 tarihli oturumda yapılmış, bilirkişilerin kim olduklarını ve uzmanlıklarını o anda öğrenen davalı vekili, bilirkişilerden sigortacı olan ...'ın davacı vekili ile birçok dosyada bilirkişilik yaptıklarını, bu nedenle tarafsız olamayacağını, rapora 31.01.2008 tarihli itiraz dilekçesinde ileri sürmesi karşısında, HUMK' nun 277 nci maddesinde yazılı süreyi kaçırdığı gibi, ileri sürülen nedenin bilirkişilerin reddi nedeni olarak kabulü mümkün olabilecek nedenlerden de değildir. Sigortacı bilirkişinin raporda varılan sonuçlara katkısı sigorta hukuku kapsamında olup, bir hukukçu olan mahkeme hakiminin de bilmesi gereken hususlara ilişkin bildirilen görüş taraflı beyanlar da içermemektedir. Bu açıklamalara ve hüküm yerinde yazılı diğer gerekçelere göre, davalı vekliinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2.Dava dilekçesinde yasal faiz istenilmiş olup, avans faizi isteminden feragat etmiş sayılması gereken davacının, ıslah dilekçesi ile avans oranında temerrüt faizi isteme olanağını kaybettiğinin kabulü gerekir. Bu durumda mahkemece, ıslah ile avans faizi isteyen davacının bu istemine geçerlilik tanınması doğru olmamış, kararın bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiş ise de, yapılan yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, HUMK' nun 438/son maddesi uyarınca kararın aşağıdaki şekilde düzeltilerek onanması gerekmiştir.