Danıştay 2. Daire Başkanlığı

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2023/621 E.  ,  2023/3314 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ:

Dava Konusu İstem: İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü bünyesinde daire başkanı olarak çalışmakta olan davacı, … günlü, … sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile mühendis kadrosuna atanmasına ilişkin işlemin iptali ve işlem nedeniyle mahrum kaldığı bütün mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla; üst düzey yönetici atama ve görevden alma konusunda geniş bir tercih ve takdir yetkisine sahip olan idarenin, her türlü takdire dayalı işlemlerinde takdir yetkisini kullanırken kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun hareket etmesi gerektiğinden, davacının daire başkanlığı görevinde başarısız ve yetersiz olduğu ya da görevinden alınmasını gerektirecek bir eylemi, tutum ve davranışı ile hizmete etkisi olan herhangi bir olumsuzluğu bulunduğu yönünde bir tespit bulunmadığı gibi mühendis kadrosuna atanmasını gerektiren hukuken geçerli herhangi somut bir nedenin de davalı idarece gösterilmediği ve davacının görevinde başarısızlığı ya da yetersizliğinin bulunup bulunmadığı hususunda bir değerlendirme yapılmasına olanak sağlayacak nedenlerin de ortaya konulmadığı dikkate alındığında, salt takdir yetkisinin kullanıldığı ve ilgili birimde mühendis ihtiyacı olduğu ileri sürülerek tesis edilen dava konusu idari işlemde gerek mevzuat gerekse Anayasa Mahkemesi ve Danıştayın istikrar kazanmış içtihatlarında vurgulanan temel ilkeler bağlamında, daire başkanlığından alınan davacının mühendis olarak atanması ve bu şekilde görevlendirilmesine dair tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı, öte yandan, Anayasa'nın 125. maddesi uyarınca, hukuka aykırılığı yargı kararıyla saptanan dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı özlük ve parasal hakların işlemin tesis edildiği 04/02/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı idarece davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının işlem tarihinden yasal faizi ile birlikte hesaplanarak davacıya ödenmesine hükmedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti: … Bölge İdare Mahkemesi, ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle istinaf başvursunun reddine hükmedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı İdare tarafından; dava konusu işlemin, İdarelerinin Su ve Yapı İşleri Dairesi Başkanlığının personel ihtiyacına ilişkin … günlü, … sayılı Yönetim Kurulu Kararıyla gerçekleştirildiği, Su ve Yapı İşleri Dairesi Başkanlığın … günlü, … sayılı yazısında son dönemlerde artan kuraklık, su seviyesinde yaşanan düşüş ve pandemi etkisiyle suya olan ihtiyacın artması sonucu su yapılarına yönelik İdarelerinin faaliyetlerine ağırlık verilmesi gerektiğinin belirtildiği, bu alanda hizmet kalitesinin artması ve kamu ihtiyacının karşılanması için sözkonusu birimde görevlendirilmek üzere mühendis istihdamı lüzumu doğduğunun ifade edildiği, bu gerekçelerle davacının kazanılmış hak aylığı ile İdarelerinin Su ve Yapı İşleri Dairesi Başkanlığına bağlı 1. derece mühendis kadrosuna atamasının yapıldığı, memurların görev ve görev yerlerinin hizmetin gerektirdiği durumlarda kamu yararı amacıyla değiştirileceği açık olup, dava konusu idari işlemin hizmet gereklerine uygun olarak tesis edildiği ileri sürülerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması istenilmektedir. KARŞI TARAFIN CEVABI: Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: … DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge İdare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 71/2. maddesinde, kurumların, memurlarını meslekleri ile ilgili sınıftan genel idare hizmetleri sınıfına veya genel idare hizmetleri sınıfından meslekleri ile ilgili sınıfa, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle atayabilecekleri hükme bağlanmış; aynı Yasa'nın "Memurların kurumlarınca görevlerinin ve yerlerinin değiştirilmesi" başlıklı 76. maddesinde de; kurumların, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68. maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst veya kurum içinde aynı veya başka yerdeki diğer kadrolara naklen atayabilecekleri hükmüne yer verilmiştir. 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Teşkilat ve personel" başlıklı 12. maddesinde; "Genel Müdürlük, hizmetin gerektirdiği sayıda daire başkanlığı, müdürlük ve bunlara bağlı ait kademe birimlerinden teşekkül eder ve İSKİ'nin ihtisas isteyen kadroları, o ihtisasla ilgili meslek erbabından oluşturulur. Daire başkanları Teftiş ve Kontrol Kurulu Başkanı ve 1 inci Hukuk Müşaviri Genel Müdürün teklifi, yönetim kurulunun kararı ve İstanbul Büyük Şehir Belediye Başkanının onayı ile, müdürler, teknik elemanlar, avukatlar, müfettişler, daire başkan yardımcıları ve doktorlar Genel Müdürün teklifi üzerine Yönetim Kurulu kararı ile, İSKİ'nin diğer personeli Genel Müdür tarafından atanır."... düzenlemesine; aynı Kanun'un Ek Madde 5 hükmünde ise: "Bu Kanun diğer büyükşehir belediyelerinde de uygulanır." düzenlemesine yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen hükümler ile memurların sınıfları da değiştirilmek suretiyle atanmaları konusunda idareye tanınan takdir yetkisinin kullanımının mutlak ve sınırsız olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu ve bu açıdan yargı denetimine tabi bulunduğu İdare Hukukunun bilinen ilkelerindendir.

Buna karşılık, sözü edilen takdir yetkisinin, ancak kamu yararı ve hizmet gerekleri göz ardı edilerek kullanıldığının kanıtlanması ya da idari yargı merciince saptanması halinde, sözü edilen bu durumun dava konusu idari işlemin neden ve amaç yönlerinden hukuka aykırılığı nedeniyle iptalini gerektireceği hususunun yerleşmiş yargısal içtihatlarla kabul edilmiş bulunduğunu da vurgulamak gerekir.

Uyuşmazlık konusu olayda, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler ışığında, geçmiş hizmetlerinin değerlendirilmesinden, liyakat ve kariyer ilkelerine uygun olarak daire başkanlığı kadrosuna atandığı sonucuna varılan davacının, görevinden alınmasını gerektirecek somut bir tespitin davalı idarece sunulamaması karşısında kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak davacının daire başkanlığı görevinden alınarak, mühendis kadrosuna atanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesine dayanılarak hüküm kurulması gerekirken, ... İdare Mahkemesince verilen kararda; bu gerekçenin yanı sıra, "daire başkanlığı kadrosunun da üst düzey kadro olduğunun kabulüyle, bu kadrolara ilişkin olarak davalı idarenin atama ve görevden alma konusunda takdir yetkisinin daha geniş olduğu..." değerlendirmesine yer verilmiş olmasında hukuki isabet bulunmamakta ise de; kararda yer verilen diğer gerekçenin hukuka uygun bulunması karşısında, bu husus; dava konusu işlemin iptali yolunda verilen karara yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;

1.DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,

2.… Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,

3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı İdare üzerinde bırakılmasına,

4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7035 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın, kararı veren ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 08/06/2023 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.