Danıştay 8. Daire Başkanlığı

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/56 E.  ,  2023/3913 K. "İçtihat Metni"T.C. D A N I Ş T A Y

İstemin Özeti : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir.

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

Dava, davacı tarafından İstanbul ili, Çekmeköy ilçesi … Mahallesi … ada, … parsel sayılı taşınmazın 6831 sayılı Kanun'un 2/B maddesi kapsamında kaldığından bahisle tarafına satışının yapılmasına yönelik 17.08.2012 tarihli başvurusunun reddine ilişkin İstanbul Valiliği Defterdarlık Anadolu Yakası Milli Emlak Dairesi Başkanlığı'nın … tarih ve …sayılı işlemi ile bu işleme dayanak teşkil eden taşınmazın eylemli orman tespitine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince uyuşmazlığa konu taşınmazın eylemli orman olup olmadığı hususu teknik yönden incelemeyi gerektirdiğinden keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verildiği, bilirkişilerce uyuşmazlığa konu taşınmazın bu haliyle eylemli orman sayılmayı gerektirecek nitelikte olmadığı kanaatine varıldığı, öncesinde orman olarak tescil edilen bir alanın orman vasfını kaybettiğine Orman Tahdit (Kadastro) komisyonları veya görevli mahkemeler karar vermeye yetkili olduğu, öte yandan 2/B kapsamında orman sınırları dışına çıkarılan ancak yapılan incelemelerde fiilen orman orman olduğu anlaşılan yerlerin talep üzerine Maliye Bakanlığınca tekrar Orman Genel Müdürlüğüne tahsis ve orman olarak tesciline karar verilebileceği, uyuşmazlık konusu olayda dava konusu taşınmazın 59. Orman Tahdit (kadastro) komisyonu kararıyla Devlet Ormanı Sınırları dışına çıkarıldığı, bu karara karşı …Kadastro Mahkemesince yapılan itirazın adı geçen Mahkemenin E:.. ve K:… sayılı kararıyla reddedildiği, ancak Orman Genel Müdürlüğü Müfettişlerince yapılan incelemede fiili orman olduğu yönünde kanaat bildirilmesi üzerine yeniden orman olarak tahsis edildiği ve gelinen bu aşamada davacının satın alma talebinin de bu karar gerekçe gösterilerek reddedildiği, idarece orman alanı dışına çıkarılan taşınmazın, 'eylemli orman alanında' kaldığına ilişkin somut bir delilin sunulamamış olması, buna karşılık yapılan keşif ve bilirkişi raporunda taşınmazın 'eylemli orman alanında' kalmadığı yönünde teknik bilirkişi raporu karşısında, davacının 6292 sayılı Kanun kapsamındaki hak sahipliğini ortadan kaldıran her iki davalı idare işlemlerinde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir. 6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi Ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanunun 6. maddesinin 12. fıkrasında "Bu maddeye göre hak sahiplerine doğrudan satılması gereken taşınmazlardan ağaçlandırılmak üzere Orman Genel Müdürlüğüne tahsis edilen, kamu hizmetlerine ayrılan veya bu amaçla kullanılan ya da Maliye Bakanlığınca belirlenen taşınmazlar ile ilgili idarelerce bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç üç ay içerisinde idareye bildirilmesi şartıyla özel kanunlar gereğince değerlendirilmesi gerekenler ile içme ve kullanma suyu havzalarında maksimum su seviyesinden itibaren üç yüz metrelik bant içerisinde kalan yerler hak sahiplerine satılmaz. Bu taşınmazların yerine istenilmesi hâlinde hak sahiplerine, hak sahibi oldukları taşınmazın rayiç değerine eşdeğer öncelikle aynı il sınırları içerisinde bulunan 2/B alanlarındaki taşınmaz, bu maddenin dördüncü fıkrasına göre hesaplanacak satış bedeli karşılığında doğrudan satılabilir." hükmüne yer verilmiştir.

20.11.2012 tarihli 28473 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Orman Kadastrosu ve 2/B Uygulama Yönetmeliği'nin "Orman niteliğinin devamı" başlıklı 23. maddesinde " 6831 sayılı Kanunun 1 inci maddesine göre orman sayılan yerlerdeki; yanan orman alanları, muhafaza ormanları, millî park alanları, tabiat parkları, tabiatı koruma alanları ile izin ve irtifak hakkı tesis edilen ormanlık alanlar, orman olarak kamulaştırılan ve 6831 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi ile orman rejimi içine alınan yerler ile 6831 sayılı Kanunun 1744 sayılı Kanunla değişik 2 nci maddesi, 6831 sayılı Kanunun 2896 sayılı ve 3302 sayılı kanunlarla değişik 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi uygulamaları sonucunda orman sınırları dışına çıkarılan, ancak fiilen orman olduğu Genel Müdürlükçe tespit edilen ve Maliye Bakanlığınca Genel Müdürlüğe tahsis edilen yerler orman olma niteliğini korur. " düzenlemesine yer verilmiştir. Dosyanın incelenmesinden,

İstanbul ili, Çekmeköy ilçesi …Mahallesi … ada, … parsel sayılı 1702,35 m2 yüzölçümlü taşınmazın satın alma suretiyle maliki olduğunu beyan eden davacı tarafından, taşınmazın 2/B niteliğinde olduğu belirtilerek satın almak istemiyle yapılan başvurunun, idarece taşınmazın tamamının eylemli orman alanında kalması nedeniyle satış hakkından yararlanamayacağından bahisle reddine ilişkin İstanbul Valiliği Defterdarlık Anadolu Yakası Milli Emlak Dairesi Başkanlığı'nın … tarihli … sayılı işleminin iptali ile taşınmazın eylemli orman tespitine ilişkin işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Orman Genel Müdürlüğünce taşınmazın ilk orman tahdidinin 20.05.1943 tarihinde ilan edilerek kesinleştiği ve durumun tescil edildiği, Orman Kadastro Komisyonuna bağlı 1 nolu Ekip Başkanlığınca 1975 yılında eski tahdidin aplikasyonu ve 4785 sayılı Kanun gereğince devletleşen ormanların kadastrosu ile bu ormanlarda Orman Kanunu'nun 1744 sayılı Kanunla değişik 2. madde uygulama çalışmaları yapılarak 26.12.1980 tarihinde ilan edilen sonucu göre dava konusu parselin orman sınırları içinde kaldığı, 44 nolu Orman Kadastro Komisyonunca 1984 yılında Orman Kanununun 2896 sayılı Kanunla değişik 2/B uygulama çalışmaları yapıldığı, bu çalışma sonucunun 22.05.1985 tarihinde ilan edildiği bu çalışma neticesinde de dava konusu taşınmazın orman sınırları içinde kaldığı, 59 nolu Orman Kadastro Komisyonunca 1988 yılında Orman Kanunu'nun 3302 sayılı Kanunla değişik 2/B uygulama çalışmalarında dava konusu taşınmazın orman sınırları dışına çıkarıldığı, bu çalışmanın 10.04.1989 tarihinde ilan edildiği, dava konusu parsel 2/B uygulama alanında olduğu ancak Orman idaresince eylemli orman olduğu gerekçesiyle Orman İşletme Müdürlüğünün talebi ile "orman" olarak kullanılmak üzere idarelerine tahsis edildiği, tapu sicilinde de Maliye Hazinesi adına "orman" vasfı ile tescil edildiği, 2016 yılı askı ilanına çıkan 6292 sayılı Kanun çalışmasında dava konusu taşınmazın Çatalmeşe Devlet ormanı sınırları içinde kaldığı anlaşılmaktadır.

Dosyada bulunan bilgi ve belgelerden taşınmazın 05.02.2001 tarihinde Hazine adına kayıtlı olup niteliğinin ise "orman" vasfında olduğu, … Kadastro Mahkemesi'nde Orman Genel Müdürlüğünce Maliye Hazinesine karşı açılan tespite itiraz davasında E:… K:… sayılı 19.09.2000 tarihli karar ile taşınmazın orman sınırı dışına çıkarılan yerlerden olduğu gerekçesiyle taşınmazın Hazine adına tapuya tesciline karar verildiği, bu karardan sonra anılan taşınmazın 24.05.2001 tarihinde hükmen "bahçe" niteliği ile Hazine adına tescil edildiği, Orman ve Su İşleri Bakanlığı müfettişlerince düzenlenen 10.11.2000 tarihli inceleme raporunda taşınmazın Orman Genel Müdürlüğü Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Genel Müdürlüğü'ne "orman" olarak tahsis edildiği, bu nedenle 6292 sayılı Kanuna istinaden satışa konu edilemeyecek Devlet ormanı parseli olduğunun belirtildiği, taşınmazın Milli Emlak Müdürlüğünden tahsisi alınmak suretiyle ağaçlandırılmış orman alanı olduğu ve orman tapusunun bulunduğu, yine İstanbul Valiliği Defterdarlık Tespit ve İmar Takip Koordinatörlüğü'nün 01.06.2009 tarihli Taşınmaz Tespit Tutanağında, taşınmazın mahallinde yapılan tespitte orman alanında kaldığının belirtildiği, Orman ve Su İşleri Bakanlığı'nca Milli Emlak Dairesi Başkanlığı'na hitaben yazılan 03.12.2013 tarihli yazıda, dava konusu parselin de aralarında yer aldığı 68 adet "orman" vasfındaki parselin satışa konu edilmemesinin istenildiği, Orman Genel Müdürlüğü tarafından Milli Emlak Dairesi Başkanlığı'na hitaben yazılan 02.05.2014 tarihli yazıda, Orman işletme şefliğince yapılan incelemede dava konusu parselin Hazine adına orman sınırı dışına çıkarılmışken Bakanlık müfettişlerinin düzenlediği rapor ile eylemli orman alanı olduğunun tespit edildiği, parsele ait tapu tahsis belgeleri sunularak, taşınmazın günümüz itibariyle 2/B alanı olmayıp Devlet ormanı olduğunun tespit edildiği, Çekmeköy Tapu Müdürlüğü'nün Defterdarlık Anadolu Yakası Milli Emlak Dairesi Başkanlığına hitaben yazılan … tarihli … sayılı yazıda dava konusu parselin orman niteliğinde tescil edildiği , Orman Kanunun 2/B maddesi uyarınca orman sınırı dışına çıkarılan taşınmaz niteliğinde olmadığının belirtildiği görülmüştür.

Yukarıda ayrıntılı şekilde yer verilen açıklamalardan, taşınmazın günümüze kadar gelen sürecinde hem fiilen hem de hukuken orman vasfında olduğu, 6292 sayılı Kanunun 6. maddesinin 12. fıkrasında ağaçlandırılmak üzere Orman Genel Müdürlüğü'ne tahsis edilen yerlerin hak sahiplerine satılmayacağının hüküm altına alındığı, yine Orman Kadastrosu ve 2/B Uygulama Yönetmeliği'nin "Orman niteliğinin devamı" başlıklı 23. maddesinde orman sınırı dışına çıkarılan ancak fiilen orman olduğu Genel Müdürlükçe tespit edilen ve Maliye Bakanlığınca Genel Müdürlüğe tahsis edilen yerlerin orman olma niteliğini koruduğunun düzenlendiği, dolayısıyla eylemli orman olan ve orman idaresine tahsis edilmesiyle birlikte tapu sicilinde orman niteliğini haiz yerin davacıya satılması konusunda idarenin zorlanamayacağı açık olduğundan davacının satın alma talebinin reddine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından aksi yönde verilen kararda hukuki isabet bulunmamıştır.

Davacı tarafından taşınmazın tarafına satılmama gerekçesi olarak gösterilen "eylemli orman" tespitine ilişkin işlemin de iptali istenilmiş, temyize konu Mahkeme kararı ile de taşınmazın eylemli orman olup olmadığı konusunda bilirkişi incelemesi yaptırılmışsa da, mevcut durumu itibariyle orman olan taşınmazın, önce eylemli orman olarak Orman Genel Müdürlüğü'ne tahsis edildiği, sonra tapu siciline orman vasfı ile tescil edildiği son olarak 2016 yılı askı ilan cetvelinde taşınmazın tamamı Çatalmeşe Devlet ormanında kaldığı anlaşıldığından bu kısma yönelik olarak da davanın reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; … İdare Mahkemesinin temyize konu kararının bozulmasına, dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere anılan Mahkemeye gönderilmesine, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 15/09/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.