45. Hukuk Dairesi

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı vekili, ... Üniversitesinin yerleşkesinin kendileri tarafından ''Endüstriyel paket yangın poliçesi'' ile ... numaralı sigorta poliçesi ile teminat altına alındığını, sigorta süresi içinde davalı ... Anonim Şirketinin komşu parselde yaptığı inşaat sebebiyle yerleşkenin bir kısmının çöktüğünü, davacı şirket tarafından sigortalı üniversitenin 7.000.000,00 TL zararının 28/03/2023 tarihinde ödendiğini, böylece sigortalının haklarına halef olunduğunu, zarardan inşaat yapan davalı şirketin ve onun zorunlu sigortası olan ... A.Ş nin sorumlu olduğunu belirterek bu bedelin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş ayrıca davalıların Uyap ve Takbis ten sorgusu yapılmak üzere taşınmazlarına, banka hesaplarına, üçüncü şahıslar nezdinde ki alacaklarına, iş bu davada bir karar verilip kesinleşinceye kadar 3.şahıslara devrini engelleyici tedbir konulmasını ve bu miktar üzerinden ihtiyati hacze karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece; '' Davacı tarafın ihtiyat haciz ve ihtiyati tedbir talebi duruşmalı olarak ele alınmış olup; yapılan duruşma sonunda; Davanın ödenen sigorta bedelinin rücusuna ilişkin olduğu, davalı sigorta şirketini diğer davalı inşaat şirketinin zorunlu sigortası niteliğinde bulunduğu; dolayısıyla söz konusu sigortalı zararının gerçekten davalı inşaat şirketi tarafından yapılan hatalı kazım / hafriyat sebebiyle gerçekleştiği yargılama sonunda ortaya çıksa ve dava kabul edilse dahi; davalı sigorta şirketinin bu borcu poliçe limiti dahilinde ödemek zorunda kalacağı getirtilen poliçenin de alacağın tamamını içerdiği nazara alındığında; sigorta şirketlerinin özelliğinden dolayı güvenilir kurumlar olduğu bu nedenle bir mahkeme hükmüyle tespit edilecek alacağa kadar, bu alacağın güvence altına almak için konulacak ihtiyati tedbir ve ihtiyati hacizlerin sigorta şirketleri tarafından ödenecek borçlar için söz konusu olamayacağı; sigorta şirketleri aleyhine ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları verilemeyeceğinin mevzuat gereği olduğu, bu nedenle İİK 257 ve HMK 389 ve devamı maddelerince düzenlenen ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbirin dosyamız için düşünülemeyeceği; kaldı ki konunun da yargılamayı gerektirdiği, her iki tarafın ''Sigortalı ... Üniversitesinin ve davalı inşaat şirketi tarafından yapılan inşaatın'' imar işlem dosyaları getirtilip harfiyatlarının ve yapısının imar planlarına uygun olup olmadığı, fennen davalı inşaatın tüm tedbirler alınarak yapılıp yapılmadığı, çökmenin üniversitenin yapısının uygun olup olmamasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı hususları incelendikten sonra ortaya çıkacağı nazara alınarak ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin bu aşamada reddine" karar verilmiştir.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesindeki açıklamalarını tekrar ederek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.Dava; sigortacının, dava dışı sigortalısına aralarındaki sigorta poliçesine dayanarak ödediği hasar bedelinin, hasardan sorumlu olduğunu iddia ettiği davalılardan 6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesi uyarınca rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz talebinin reddine yönelik verilen kararın hukuka uygun olup olmadığı, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.6100 sayılı HMK'nın 389/1 maddesinde; "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir...''; 390/2 maddesinde; "Talep edenin haklarının derhâl korunmasında zorunluluk bulunan hâllerde, hâkim karşı tarafı dinlemeden de tedbire karar verebilir." 390/3 maddesinde; "Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır''; 391/1 maddesinde "Mahkeme, tedbire konu olan mal veya hakkın muhafaza altına alınması veya bir yediemine tevdii ya da bir şeyin yapılması veya yapılmaması gibi, sakıncayı ortadan kaldıracak veya zararı engelleyecek her türlü tedbire karar verebilir" düzenlemelerine yer verilmiştir. 6100 sayılı HMK'nun 389/1 maddesi uyarınca ancak uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilecektir. Bu nedenle sigortalıya ödenen bedelin halefiyet gereği rücu istemine konu eldeki davada, davalıların malları, hak ve alacakları dava konusu olmadığından, mahkemenin ihtiyati tedbir isteminin reddi yönündeki kararı yerindedir. İcra ve İflas Kanunu'nun 257/1 maddesinde yer alan "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir." hükmüne göre, rehinle temin edilmemiş bir para alacağının vadesinin gelmesi halinde alacaklı ihtiyati haciz talebinde bulunabilecektir.

İİK'nın 258/1 maddesinde yer alan "…Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur…." hükmüne göre, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için, kesin bir ispat aranmamaktadır, özellikle hukuki bir işlem söz konusu olduğunda, alacağın varlığının ve muaccel olduğunun yazılı bir belgeye veya belgeler zincirine dayanmasının tercih edilmesi gereken bir seçenektir. (Yargıtay 19.Hukuk Dairesi 23/01/2014 tarih 2023/18723 E.2014/1804 K.) İhtiyati haciz, alacaklının para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararıyla borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır ve ihtiyati haciz kararı, geçici hukuki koruma tedbirlerinden olduğu için bazen karşı taraf dinlenmeden ve tüm deliller toplanmadan yaklaşık ispat şartı yeterli görüldüğünde mahkemece verilebilir. Yasal düzenleme gereğince ihtiyati haciz talep eden,

İİK'nın 257/1. maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve borcun vadesinin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır.Geçici hukuki koruma yargılamasını, asıl yargılamadan ayıran özelliklerden biri ispat ölçüsü noktasındadır. Geçiçi hukuki koruma yargılamasında yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez. Yaklaşık ispat durumunda ise; hakim o iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte, zayıf bir ihtimal de olsa, aksinin mümkün olduğunu gözardı etmez.Davacı sigorta şirketi tarafından, dava dışı sigortalı ... Üniversitesine ait poliçede belirtilen riziko adresi için 30/12/2021-2022 vadeli ... numaralı ''Endüstriyel Paket Yangın Poliçesi'' tanzim edilmiştir. 23/10/2022 tarihinde meydana gelen olay nedeniyle davacı tarafından, sigortalıya yapılan hasar ödemesinin, davalılardan tahsili talebiyle eldeki dava açılmış ve ihtiyati haciz kararı verilmesi talep edilmiş ise de; olay nedeniyle tarafların kusur oranları, davalıların sorumlu olup olmadığı, oluşan zararın miktarı toplanacak deliller ve yapılacak inceleme neticesinde tespit edileceğinden, davacı tarafça sunulan deliller bu aşamada alacağın varlığı ve miktarı ile muaccel olduğunu yaklaşık ispata yeterli olmadığından İİK'nın 257.maddesinde öngörülen ihtiyati haciz koşulları oluşmamıştır.Açıklanan nedenlerle; İlk Derece Mahkemesi kararı usul ve yasaya uygun olup davacı vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1.b.l bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının ve istinaf karar harcının Hazineye gelir kaydına,3-İstinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4-Yatırılan gider avansından kalan kısmın davacıya ilk derece mahkemesince iadesine,5-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 362/1.f maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 24/04/2024