8. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda verilen karar yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince bozulmuştur. İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü; K A R A R

3402... Kadastro Kanunu'nun Geçici 8. maddesine istinaden yapılan kadastro sırasında, Ödemiş ilçesi Kutlubeyler Mahallesi çalışma alanında bulunan 101 ada 107 parsel ... 13.857,35 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 101 ada 109 parsel ... 2.850,41 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ve 101 ada 117 parsel ... 7.399,52 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı adına tespit edilmiştir.

Davacı Hazine vekili, çekişmeli taşınmazların devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu ve zilyetlikle iktisap koşullarının davalı yararına gerçekleşmediği iddiasına dayanarak dava açmıştır.

Mahkemece davanın reddine, çekişmeli 101 ada 109, 107 ve 117 parsel ... taşınmazların tespit gibi davalı adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından edilmekle Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 29.03.2021 tarihli ve 2021/391 Esas - 2021/2890 Karar ... kararı ile bozulmasına karar verilmiştir.

Hükmüne uyulan Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 29.03.2021 tarihli ve 2021/391 Esas - 2021/2890 Karar ... bozma kararında özetle; " ... mahkemece çekişmeli 109,107 ve 117 parsel ... taşınmazın orman sayılmayan yerlerden olduğu ve davalı yararına zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle Hazinenin davası reddedilerek taşınmazın tespit gibi davalı adına tapuya tesciline karar verilmiş ise de, taşınmazın eski tarihli belgelerde ne şekilde görüldüğünün duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmediği gibi, tespit tarihinden 15-20-25 önceki tarihe ait hava fotoğraflarının getirtilerek taşınmazın davalı tarafından ne şekilde kullanıldığı ve buna göre davalı yararına zilyetlikle mülk edinme koşullarının oluşup oluşmadığı belirlenmemiş olduğundan yapılan araştırma ve incelemenin hüküm vermeye yeterli bulunmadığı, mahkemece, yöreye ait en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğraflarının tamamı ile varsa amenajman planı ve komşu parsellere ait kadastro tutanakları, tutanaklar kesinleşmiş ise tapu kayıt örnekleri ve varsa kaydın oluşumuna dayanak olan mahkeme karar örnekleri ilgili yerlerden getirtilip, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan, aynı köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek 3 kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile, önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek üç kişilik orman bilirkişi kurulu, bir ziraat mühendisi bilirkişi, bir fen elemanı ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi aracılığıyla yeniden keşif yapılarak usulüne uygun orman ve zilyetlik araştırması yapılması, dava konusu taşınmazın 6831 ... Orman Kanunu'nun 17/2. maddesinde belirtilen orman içi açıklık vasfında olup olmadığını belirten müşterek imzalı, tereddüte mahal bırakmayacak şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınması, " gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma kararına uyulmasının ardından yapılan yargılama sonunda, davanın kabulü ile; dava konusu ... İli, Ödemiş İlçesi, Kutlubeyler Mahallesi 101 ada 107, 109 ve 117 parsel ... taşınmazların kadastro tespitinin iptali ile taşınmazların orman niteliği ile Hazine adına tespit ve tesciline karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dava, kadastro tesbitine itiraza ilişkindir.

Mahkemece taşınmazların orman içi açıklık niteliğinde orman sayılan yerlerden olduğu gerekçesiyle yazılı biçimde hüküm kurulmuş ise de varılan sonuç dosya kapsamına uygun olmadığı gibi, yapılan inceleme ve araştırma da taşınmazın öncesinin hukuki niteliğini, öncesi ve eylemli durumu itibariyle orman sayılan yerlerden veya zilyetlikle kazanmaya elverişli olan yerlerden olup olmadığını belirlemeye yeterli değildir. Şöyle ki, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda bozma ilamında açıkça değinilmesine rağmen hava fotoğraflarının stereoskop aleti vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılmamış, 1970 tarihli hava fotoğrafında 107 ve 117 parsel ... taşınmazların bir kısımı üzerinde orman ağaç ve ağaççığı olduğu bildirilmesine rağmen, bu kısımların yüz ölçümleri açıkça gösterilmediği gibi ağaçların sayısı, kök yaşı, taşınmazdaki dağılımı ve baskın ağaç türünün ne olduğu ayrıntılı olarak açıklanmamış, dava konusu her üç taşınmazında da eski tarihli belgeler ve fiili durumları itibarı ile orman sayılmayan yerlerden olduğu açıklanmasına rağmen aynı raporda taşınmazların 1979 yılında çalılık olarak tespit harici bırakıldıklarından, etrafları 4 yönden 101 ada 1 parsel ... orman ile çevrili olduğundan, orman bütünlüğüne zarar verdiklerinden, eğimleri %12 den fazla olup orman ve toprak muhafaza karakteri taşıdıklarından orman sayılan yerlerden oldukları bildirilmiştir. Tüm bunlardan ayrı olarak dosya içerisindeki krokiler ve TKGM parsel sorgu uygulamasına göre 107 numaralı parselin kuzey, kuzeydoğu ve kuzeybatısında 101 ada 101, 102 , 100 ve 98 parsel, batısında 106 parsel ... taşınmaza bitişik olduğu, 109 parsel ... taşınmazın güneyinde 108, doğusunda ise 106 parsel ... taşınmaza bitişik olduğu, 117 parselin ise güneyinde komşu Cevizalan mahallesi 190 ada 2, 3, ve 4 parsel ... taşınmazlar, doğusunda 118 parsel, kuzey ve kuzeybatısında ise 115 ve 116 parsel ... taşınmazlara bitişik olduğu olduğu, bilirkişi kurulu raporunun aksine dört bir taraflarının orman parseli olan 101 ada 1 parsel ... taşınmaz ile çevrili olmadığı, bu hali ile bilirkişi kurulu raporunun kendi içerisinde çelişkili olduğu anlaşılmıştır.

O halde Mahkemece, yöreye ait en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğraflarının tamamı ile tespit tarihinden geriye doğru 15-20 yıl öncesine ait memleket haritası ve hava fotoğrafları, varsa amenajman planı ve komşu parsellere ait kadastro tutanakları, tutanaklar kesinleşmiş ise tapu kayıt örnekleri ve varsa kaydın oluşumuna dayanak olan mahkeme karar örnekleri ilgili yerlerden getirtilip, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan, aynı köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek 3 kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile, önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman yüksek mühendisleri arasından seçilecek üç kişilik orman bilirkişi kurulu, bir ziraat mühendisi bilirkişi, bir fen elemanı ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi aracılığıyla yeniden keşif yapılmalıdır. Keşifte, getirtilen belgeler çekişmeli taşınmazlar ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazların öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli, 3116, 4785 ve 5658 ... Yasalar karşısındaki durumları saptanmalı; zilyedlikle veya hukuki değeri kalmamış olan tapu kayıtlarıyla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; hakim gözetiminde, taşınmazların dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler fen, jeodezi ve fotogrametri ile uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak)denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle çekişmeli taşınmazlar çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli; taşınmazların gerçek eğimi klizimetre aletiyle ölçülerek memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle belirlenmeli; stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskop aleti vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak, temyize konu taşınmazların niteliği ve kullanım durumu ile tasarruf sınırlarını belirgin olarak görünüp görünmediği belirlenmeli, taşınmazların üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranı ile taşınmazların imar-ihyaya konu olup olmadıklarını, olmuş iseler imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığını ve imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığını, taşınmazların ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığını ve dava konusu taşınmazların 6831 ... Orman Kanunu'nun 17/2. maddesinde belirtilen orman içi açıklık vasfında olup olmadıklarını belirten müşterek imzalı, tereddüte mahal bırakmayacak şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınmalıdır.

Ayrıca keşifte dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazların öncesinin ne olduğu, kim veya kimler tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldıkları, imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadıkları, böyle yerlerden iseler imar-ihyaya konu edilip edilmedikleri ve edilmiş iseler imar-ihyalarının hangi tarihte tamamlandığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, komşu parsellerin tutanak ve dayanakları uygulanmalı; dava konusu taşınmazları sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı; yerel bilirkişiler ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılmalı; ziraat bilirkişinden taşınmazların evveliyatını, toprak yapısını, niteliğini ve zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden olup olmadığını, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı şekilde açıklayan, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; fen bilirkişisinden ise, keşfi takibe ve denetlemeye olanak verir rapor ve kroki alınmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli 3402 ... Kanunun 14. maddesi uyarınca, adına tescil kararı verilecek kişi ya da kişiler ile diğer mirasçılar ve onların miras bırakanları adına aynı çalışma alanı içerisinde kayıtsız ve belgesizden başkaca taşınmaz mal tesbit ya da tescil edilip edilmediği tapu müdürlüğü ve ilgili kadastro müdürlüğü ile hukuk mahkemeleri yazı işleri müdürlüğünden sorulup, aynı Kanunun 03.07.2005 tarihli ve 5403 ... Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile değiştirilen 14/2. maddesi hükmü gözetilerek sulu ve susuz olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenip, Kanunun getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanarak, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır. Mahkemece bu hususlar gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.