. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Davacı taraf vekilinin davalı taraf aleyhine açtığı işbu dava mahkememizin ... Esas sırasına kaydedilmekle, mahkememizce yapılan aleni/açık yargılama sonunda;

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; Müvekkili şirket, inşaat ve kiralama faaliyetlerinde kullanmak üzere ... Marka AC 285 TM model vinci, davalılardan ... San. Ltd. Şti.'den 366.800,84 TL + KDV fiyatına 01/07/2020 tarihinde satın aldığını, dava konusu vinci satın aldıktan sonra 1 ay kadar kullanılmasının ardından vinç arızalandığını ve müvekkili arıza durumunu üretici firma olan diğer davalı ... Tic. A.Ş.'ye ve diğer davalı ... San. Ltd. Şti.'ye bildirdiğini, davalı firma ... Makine müvekkilinin bulunduğu şehre yani Diyarbakır'a teknik servis gönderdiğini ve gelen ekip sıkıntıyı tespit edemediğini ve vincin Konya'ya gönderilmesi gerektiğini orada inceleneceğini söylediklerini, müvekkilinin de vinci Konya'ya getirdiğini ve kendilerince bir takım tamir işlemleri yapıldığını, birkaç eksik parça tamamlandığını ve 20.000,00 TL bedel talep ettiklerini, müvekkili şirket de bu bedeli davalı üretici firmaya ödediğini, teknik servis işleminin ardından dava konusu araçtaki arıza aynı şekilde devam ettiğini ve sonrasında makinenin çember dişlisinden kaynaklı bir arızanın mevcut olduğu anlaşılarak yeniden ... Makine ile irtibata geçildiği ve çember dişlinin bir arızasının olup olmadığının tespit edilmesi için rapor tanzim edilmesi ve tamirin yapılması talep edildiğini, davalı ... ise ellerinde dişli kalmadığını bunu karşılayamayacaklarını, bu durumun garanti kapsamında olmadığını söyleyerek müvekkili şirketin talebini reddetiğini, davalı ... Makine müvekkili şirketi çaresiz durumda bırakınca söz konusu makine parçası incelenmek ve tamiri yaptırılmak üzere ... Tic. Ltd. Şti.'ye gönderildiğini, özel servis tarafından yapılan incelemeler sonucunda çember dişlide üretim hatası olduğunu müvekkili şirkete bildirildiğini ve müvekkili şirket bu durumu netliğe kavuşturmak için TMMOB Makine Mühendisleri Odası İzmir Şubesi'nden dişlinin incelenip üretim hatasının bulunup bulunmadığını tespit ettirmek için rapor talebinde bulunduğunu, Makine Mühendisleri Odası tarafından görevlendirilen mühendis tarafından yapılan inceleme sonucunda çember dişlide üretim hatası olduğu sonucuna varıldığını, bu durumu davalılara bildirildiği ve davalı ... Makine cevap olarak yerine yeni bir çember dişli alınmasını, çember dişlinin incelenmesi için müvekkili şirketten dişliyi kendilerine göndermelerini istediğini ve müvekkili de hatalı olan dişliyi davalı ... Makine'ye gönderdiğini ve 82.600,00 TL bedel ödemek suretiyle yeni bir çember dişli satın alındığını, üretim hatası olduğu için en azından kendisine yerli marka da olsa bir dişli temin etmelerini davalıdan istediğini, müvekkilinin zararını gidermeyi reddettiklerini, tüm bu olaylar yaşanırken müvekkili şirket ihale sonucu iktisadi kamu kuruluşu olan ... alt kuruluşu olan ... İle bir sözleşme imzaladığını ve bu sözleşme gereği belirli tonajlarda Operatörlü ve Operatör Yardımcılı Vinç Hizmeti alımı işini üstlendiğini, müvekkili bahse konu bu işte dava konusu dişlinin bulunduğu vinci kullanamadığını ve bu sebeple de başka bir firmadan aylığı 43.950,00 TL olmak üzere 2 aylığına vinç kiraladığını, bu sebeplerle 82.600,00 TL yerli üretim çember dişli bedelinin, dava konusu ithal çember dişlinin ikinci el bedelinin şimdilik 500,00 TL), mahkemenizce bu talebimiz kabul edilmediği takdirde misli ile değiştirilmesi, müvekkili tarafından uğranılan zarar ve mahrum kalınan kâr olan fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 175.800,00 TL'nin yekun halinde davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini bilvekale arz ve talep etmiştir.

Davalı ... San. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesi ile özetle; Müvekkili dava konusu vincin üreticisi olmayıp üretici firmadan vinci satın alındığını, vinç davacıya satıldığı tarihte garanti süresi dolu olup davacı da bu durumdan bilgi sahibi olduğunu, meydana gelen ayıptan dolayı müvekkilin sorumluluğundan söz edilemeyeceğini, müvekkili tarafından ikinci el olarak davacıya satıldığını, Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemelerinin davada yetkili olduğunu, ithal çember dişlinin bedeli de kolaylıkla tespit edilebileceğini, müvekkili şirkete dava konusu vincin arızalandığına dair hiçbir bildirimde bulunulmadığını, bu sebeplerle haksız ve hukuka aykırı açılan davanın öncelikle usulden reddini, sayın mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddini, yetki itirazlarının kabulü ile dosyanın yetkili Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesi ile özetle; Dava konusu vinçin garanti süresi sonra ermiş olduğundan müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığını, müvekkil şirket, davalı ... San.Ltd.Şti.'ne dava konusu ... Marka AC 285 TM model vinci 06.06.2017 tarihli satış sözleşmesine istinaden üretimini yapıp 04.10.2017 tarihinde davalı şirkete teslim ettiğini, dava konusu vinçte oluştuğu iddia edilen arıza ise garanti süresinin bitiminden çok uzun süre sonra ortaya çıkmış olduğundan, üretici ve servis hizmeti veren müvekkili şirketin ortaya çıkacak herhangi bir arıza durumunda sorumluluğu bulunmadığını, dişlide oluşan arıza üretim hatası sonucunda değil kullanıcı hatası nedeniyle oluştuğunu, yerli üretim çember dişli bedelinden müvekkili şirket sorumlu olmadığını, ithal çember dişlinin ikinci el bedeli yersiz bir talep olduğunu, müvekkili şirket uğranılan zarar ve mahrum kalınan zarardan sorumlu tutulamayacağını, bu sebeplerle haksız ve hukuka aykırı ikame edilen davanın reddini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Taraflar arasında görülmekte olan davanın; 01/07/2020 Tarihli Satım Sözleşmesine konu ... Marka AC 285 TM Model Vinç te meydana geldiği ve üretim hatasından kaynaklı olduğu iddia edilen çember dişlisinden kaynaklı yerli alınan çember dişlisi bedeli maddi zararı, dava konusu ithal çember dişlisinin arıza sebebiyle davalı ... Makinaya tamir için verilmesine rağmen geri iade edilmemesi sebebiyle bu çember dişlisinin ikinci el bedeli, kabul edilmemesi halinde misli ile değişimi ve davacı tarafından uğranıldığı iddia edilen zarar ile yoksun kalınan karın tazmini talepli tazminat davası olduğu, taraflar arasındaki ihtilafın ise satış sözleşmesine konu vincin çember dişlisinde bir arıza olup olmadığı, var ise kullanıcı hatasından mı üretim hatasından mı kaynaklandığı, ayıbın gizli ayıp mı açık ayıp mı olduğu, davacının uğradığını iddia ettiği bir maddi zararı olup olmadığı, var ise miktarı ve davalıların bu zarardan sorumlu olup olmadığı hususlarında olduğu anlaşılmıştır.

II.DEĞERLENDİRME VE NETİCE: (1) PASİF HUSUMET EHLİYETİ AÇISINDAN YAPILAN İTİRAZIN DEĞERLENDİRİLMESİNDE: (a) Her ne kadar davalı ... Sanayi Limited Şirketi vekili tarafından kendilerine husumet yöneltilemeyeceğine dair itirazda bulunulmuş ise de dava konusu ... Marka AC 285 TM Model Vinç'in bu davalı tarafından davacıya satışının gerçekleştiği, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunumuzun 219/1 maddesi gereğince satıcı konumunda bulunan davalının ayıp iddiasına muhatap olduğu ve kendisine husumet yöneltilebileceği anlaşılmakla davalının bu yöndeki savunmasına Mahkememizce itibar edilmemiştir. (b) Her ne kadar davalı ... Ticaret A.Ş. Kendilerinin sorumlu olmadığı yönünde savunmada bulunmuş ise de dava konusu vinç'in ithalatçısı olması sebebiyle 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunumuzun 231/2 maddesi de nazara alınarak üründe bulunduğu iddia ve gizlendiği iddia edilen gizli ayıptan sorumlu olabileceğine kanaat edilmekle bu yöndeki savunmasına Mahkememizce itibar edilmemiştir. (2) YETKİ İLK İTİRAZI HUSUSUNDA YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Her ne kadar davalı ... Sanayi Limited Şirketi vekili tarafından yetkili Mahkemenin T.C. Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu ileri sürülmüş ise de ihtalatçı konumunda olan diğer davalının şirket merkezinin Konya ili olduğu, 6100 Sayılı Kanunun 7/1 maddesi gereğince davacının seçimlik hakkını Konya Asliye Ticaret Mahkemelerinde kullandığı anlaşılmakla davalının bu yöndeki savunmalarına Mahkememizce itibar edilmemiştir.

3.TOPLANAN DELİLLER VE KEŞİF: Mahkememizce taraflarca bildirilen deliller toplanmış ve akabinde refakate alınan bilirkişiler eşliğinde keşif icra edilerek taraf tanıkları dinlenmiş ve dava konusu vinç'te bulunduğu iddia edilen ayıplar hususunda rapor aldırılmıştır.

4.BİLİRKİŞİ RAPORLARI AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE:

a)Davacı tarafından dava öncesinde T.M.M.O.B Makine Mühendisleri Odası İzmir Şubesinden aldırılan 06/07/2021 Tarihli Makine Mühendisi ... tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda özetle; ... Utd. Şti. Firmasına ait mobil vinç üzerinden sökülen çember dişlinin yapılan incelemesinde, çember dişlinin alt ve üst kapaklar arasına yataklanması esnasında kullanılan masura bilyaların yuvarlanma yüzeyi doğrultusunda dizilmeyerek, 908 (doksan derece) ters olarak yataklanması sebebiyle vincin çalışması sırasında çember dişlinin sağa - sola dönüşleri esnasında doğru yataklanmayan masura bilyalar nedeniyle gres yağı ile yağlı olan masura bilya ve yatak yüzeyinin masura bilyaların yanlış dizilmesine rağmen hidrolik motor gücü ile zorlanarak çalışması sırasında çember dişli bilya yataklarının kazınması, aşınması ve kırılması ile neticelenen çember dişli ile alt ve üst kapaklarının hasar görmesi ile sonuçlanan olay meydana gelmiştir denilmiştir. Söz konusu raporda ayıbın niteliği ya da kullanım hatasından mı yoksa üretim hatasından mı kaynaklandığı hususunda bir değerlendirme yapılmamıştır.

b)Mahkememizce keşif akabinde aldırılan 05/02/2022 Tarihli Bilirkişi Heyet Raporunda özetle; Dava konusu çember dişlide/döner tablada ölçüsel olarak herhangi bir hatanın bulunmadığı, dişlide kullanımdan kaynaklanan arızanın olduğu, dişlinin gres yağı ile periyodik olarak yağlanması sonucu yağsız kalması ve çok ağır yük kaldırılması sonucu çember dişli üzerinde oluşan moment ve kuvvetlerin etkisi ile çember dişlinin deforme olduğu, bu durumun rulman dış çemberini oluşturan parçalarda bariz olarak görüldüğü, (Resim 7), parça üzerinde oluşan arızanın kullanımdan (çember dişlinin yağsız kalması ve aşırı yük moment altında zorlanması) kaynaklandığı, Kullanım kaynaklı arızanın dışarıdan yapılacak bir inceleme ile tespitinin mümkün olmadığı, ancak dava konusu çember dişlinin sökülmesi sonucu tespitimin yapılmasının mümkün olduğu, sökülmüş dişli üzerinde yapılan inceleme sonucu yukarıda belirtilen tespitlere tarafımızdan ulaşılmıştır. Arızanın kullanım hatası olması sebebi ile arızanın açık ya da gizli ayıp olarak nitelendirilmesinin mümkün olmadığı, Aracın günlük kiralama bedelinin 1.800,00 TL +KDV olacağı rapor edilmiştir.

c)Mahkememizce İTÜ Makine Fakültesi Öğretim Görevlilerinden oluşturulan 3 kişilik bilirkişi heyetinden aldırılan 18/10/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; Dava konusu çember dişlisinde bir arıza olduğu, arızanın kullanıcı hatasından kaynaklandığı, vincin davacı tarafından teslim alındığı anda ayıplı olup olmadığına dair bir değerlendirme yapmanın mümkün olmadığı rapor edilmiştir.

5.NETİCE: Yukarıda yapılan açıklamalar, amir kanun hükümleri, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde her ne kadar davacı tarafından 01/07/2020 Tarihli Satım Sözleşmesine konu ... Marka AC 285 TM Model Vinç'in ayıplı olduğundan bahisle eldeki dava açılmış ise de yukarıda detayı verilen 05/02/2022 Tarihli Bilirkişi Heyet Raporu ile Mahkememizce İTÜ Makine Fakültesi Öğretim Görevlilerinden oluşturulan 3 kişilik bilirkişi heyetinden aldırılan 18/10/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda dava konusu çember dişlide/döner tablada ölçüsel olarak herhangi bir hatanın bulunmadığı, dişlide kullanımdan kaynaklanan arızanın olduğu, dişlinin gres yağı ile periyodik olarak yağlanması sonucu yağsız kalması ve çok ağır yük kaldırılması sonucu çember dişli üzerinde oluşan moment ve kuvvetlerin etkisi ile çember dişlinin deforme olduğu, bu durumun rulman dış çemberini oluşturan parçalarda bariz olarak görüldüğü, (Resim 7), parça üzerinde oluşan arızanın kullanımdan (çember dişlinin yağsız kalması ve aşırı yük moment altında zorlanması) kaynaklandığı anlaşılmakla davalılara atfı mümkün bir kusur olmadığından davanın her bir davalı yönüyle ayrı ayrı reddine karar verilerek Mahkememizde oluşan vicdani kanaatin tezahürü olarak aşağıdaki hükümler tesis edilmiştir.

1.Davacının davasının her bir davalı yönüyle AYRI AYRI REDDİNE,

2.Harçlar Kanunu gereğince alınan 4.421,37 TL harçtan, alınması gereken 427,60 TL maktu harcın mahsubu ile fazla alınan 3.993,77‬ TL karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

3.Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4.Hazine tarafından karşılanan toplam 3.120,00 TL arabulculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

5.Davalılar ... San. Ltd. Şti. İle ... Tic. A.Ş. kendisini vekille temsil ettirdiğinden dolayı karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/4 maddesine göre belirlenen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ... San. Ltd. Şti. ile ... Tic. A.Ş. ne verilmesine,

6.Davalı ... San. Ltd. Şti. tarafından sarfedilen 11,50-TL vekalet suret harcı ve 176,75 TL posta masrafı olmak üzere toplam 188,25‬ TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ... San. Ltd. Şti.'ne verilmesine,

7.Davalı ... Tic. A.Ş. tarafından sarf edilen 11,50-TL vekalet suret harcı yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ... Tic. A.Ş.'ne verilmesine,

8.6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,

DAİR; İş bu duruşmada hazır bulunanların yüzüne karşı, hazır bulunmayanların yokluğunda, kararın vekille temsil edilmeyen taraflar açısından kendilerine, vekille temsil edilen taraflar açısından ise 7201 Sayılı Kanununun 11. Maddesi gereğince taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde T.C. KONYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 6. HUKUK DAİRESİ NEZDİNDE İSTİNAF KANUN YOLUNA müracaat etme hakları açık olmak üzere Türk Milleti adına verilen karar duruşma tutanağına geçirilerek açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/04/2024