7. Hukuk Dairesi

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ... sahibi olduğu iş yeri Suvar Grup adına davalı Loya Restaurant… Limited Şirketine yapmış olduğu hizmetlere karşılık dilekçe ekinde sunulan 02.04.2018 seri ... no'lu 88.575,52 TL.- bedelli faturayı tanzim edip, davalı şirkete gönderdiğini, davalı şirketten bahse konu fatura ilişkin 6.000,00 TL.- nakit 6.000,00 TL.- senetle elden tahsilat sağlandığını, kalan bakiye için ise tahsilatın yapılamadığını, davacının üzerine düşen edimleri ve hizmetlerin tümünü ifa ettiğini, kanun gereği arabulucuğa gidildiğini ancak anlaşma sağlanamadığını, bu nedenle fazlaya dair haklar saklı kalarak faturadan bakiye kalan 76.575,12 TL'yi dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin 13/12/2022 tarihli kesinleşmenin kaldırılması talepli dilekçesinde özetle; davanın yapılan yargılama sonucu kesinleştiğini ancak yargılamadaki birtakım usulsüzlükler nedeniyle işbu kesinleşme işlemi hukuka aykırı olduğunu ve kaldırılması gerektiğini, davanın dava şartı noksanlığı sebebiyle usulden reddi gerekirken esasa girilerek karar kurulduğunu, dava şartı olan arabuluculuğun yerine getirildiğinin kabulü mümkün olmadığını, yargılama esnasında yapılan tüm tebligatlar usulsüz olduğunu, iş bu usulsüzlüğün giderilerek istinaf haklarını kullanabilmeleri için gerekçeli kararın vekil sıfatıyla taraflarına tebliğini talep ettiklerini, müvekkili şirketin faal durumda olmadığını, müvekkilinin hiçbir şekilde dava sürecinden haberi olmadığını, kendini savunamadığını, davacının iddialarına cevap veremediğini, müvekkilinin adil yargılanma hakkı ve hukuki dinlenilme hakkı ihlal edildiğini, hukukî dinlenilme hakkına aykırılık bir istinaf gerekçesi ve temyizde de bozma sebebi olduğunu, haksız ve hukuka aykırı karar bakımından öncelikle kesinleşmenin kaldırılarak gerekçeli kararın usulüne uygun bir şekilde taraflarına tebliğini, bunun mümkün olmaması halinde yargılamanın iadesini talep ettiklerini, müvekkillerinin davacıya hiçbir borcunun olmadığını, bu nedenlerle haksız ve hukuka aykırı karara ilişkin kesinleşmenin kaldırılarak gerekçeli kararın taraflarına usulüne uygun olarak tebliğini, mümkün olmadığı halde yargılamanın yenilenmesini talep etmişlerdir.

İlk derece mahkemesince 22/12/2022 tarihli ek karar ile; "...Davalı vekilinin dosyadaki 22/09/2022 tarihli kesinleşme şerhinin kaldırılması talebinin REDDİNE,..." şeklinde hüküm kurulmuştur.

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın dava şartı noksanlığı sebebiyle usulden reddi gerekirken esasa girilerek karar kurulduğunu, esasa ilişkin; yargılama esnasında yapılan tüm tebligatların usulsüz olduğu iş bu usulsüzlüğün giderilerek istinaf haklarını kullanabilmeleri için gerekçeli kararın vekil sıfatıyla taraflarına tebliğini talep ettiklerini, davalının adil yargılanma hakkının ve hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğini, hiçbir şekilde ticari defterleri incelenmeksizin yalnızca davacının ticari defterlerine dayanılarak hüküm kurulduğunu, davalının hiçbir şekilde dava sürecinden haberinin olmadığını, gıyabında yargılama yapıldığını ve aleyhine hüküm kurulduğunu, hukukî dinlenilme hakkına aykırılığın bir istinaf gerekçesi ve temyizde de bozma sebebi olduğunu, hakkın ihlâlinin niteliğine göre, yargılamanın yenilenmesi sebebi olarak kabul edilebileceğini belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Davacı vekili tarafından istinaf başvurusuna karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/12/2022 tarihli ek karar, 2021/469 Esas - 2022/522 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

Dava alacak davasıdır. Talep kesinleşmenin kaldırılması terditli olarak yargılamanın yenilenmesi talebine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince talebin reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararına karşı talep eden davalı vekili tarafından istinaf başvurusu yapılmıştır. İnceleme; 6100 sayılı HMK.'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosyanın incelenmesinde; Davacının davalı hakkında 02.04.2018 tarihli, 88.575,52 TL bedelli faturaya dayanarak ödenmeyen bedel olduğunu beyan ettiği 76.575,12 TL yönünden alacak talebiyle eldeki davayı açtığı, anılan davada davalının önce dava dilekçesinde bildirilen adresi olan “...i” adresine tebligat çıkarıldığı, tebligatın bila ikmal iade edilmesi üzerine davalının mersis adresinin araştırıldığı, dosyaya alınan Ticaret Sicil Gazetesi kayıtlarına göre davalının kayıtlı adresinin de “...” olduğunun anlaşılması üzerine 7201 sayılı yasanın 35.maddesine göre tebligat yapılarak bu şekilde yargılamaya devam edilerek yargılamanın bitirildiği, kararın da davalıya 7201 sayılı yasanın 35.maddesine göre 08.07.2022 tarihinde yapıldığının anlaşıldığı, kararın istinaf edilememesi üzerine 09.09.2022 tarihinde kararın kesinleştiği, davalı vekilinin 13.12.2022 tarihli talep dilekçesi ile öncelikle kesinleşme şerhinin kaldırılması ve gerekçeli kararın tebliği, bu mümkün değilse yargılamanın yenilenmesini talep ettiği, mahkemece her iki talebin de 28.12.2022 tarihli ek karar ile red edildiği, karara karşı talep eden davalı vekilinin istinaf yasa yoluna başvurduğu görülmüştür.

1.Tebligat, tebliğ yapılacak şahsa bilinen en son adresinde yapılır. (7201 sayılı yasanın 10/1.maddesi) Hükmi şahıslara tebliğ, salahiyetli mümessillerine, bunlar birden ziyade ise, yalnız birine yapılır. (7201 sayılı yasanın 12/1.maddesi) Kendisine veya adresine kanunun gösterdiği usullere göre tebliğ yapılmış olan kimse, adresini değiştirirse, yenisini hemen tebliği yaptırmış olan kaza merciine bildirmeye mecburdur. Bu takdirde bundan sonraki tebliğler bildirilen yeni adrese yapılır. (7201 sayılı yasanın 35/1.maddesi) Daha önce tebligat yapılmamış olsa bile, tüzel kişiler bakımından resmî kayıtlardaki adresleri esas alınır ve bu madde hükümleri uygulanır. (7201 sayılı yasanın 35/4.maddesi)

Somut olayda; davalının önce dava dilekçesinde bildirilen adresi olan “...” adresine tebligat çıkarıldığı, tebligatın bila ikmal iade edilmesi üzerine davalının mersis adresinin araştırıldığı, dosyaya alınan Ticaret Sicil Gazetesi kayıtlarına göre davalının kayıtlı adresinin de “...” olduğunun anlaşılması üzerine 7201 sayılı yasanın 35.maddesine göre tebligat yapılarak bu şekilde yargılamaya devam edilerek yargılamanın bitirildiği, kararın da davalıya 7201 sayılı yasanın 35.maddesine göre 08.07.2022 tarihinde yapıldığının anlaşıldığı, dolayısıyla davalı hakkında önce 7201 sayılı yasanın 10.maddesi gereği tebligat düzenlendiği, anılan tebligatın iade edilmesi ve yeni bir adres tespit edilememesi üzerine, davalının ticaret sicil memurluğunda kayıtlı adresine 7201 sayılı yasanın 35/4.maddesi gereği, aynı maddenin 1.fıkrası gereği tebligat yapıldığı, anılan tebligatın usulüne uygun olduğu, bu nedenle davalıya gerekçeli kararın en son 08.07.2022 tarihinde yapıldığı, davacının talep tarihi olan 13.12.2022 tarihi itibariyle istinaf süresinin geçtiği ve kararın kesinleştiği anlaşıldığından mahkemece kesinleşme şerhinin kaldırılması talebinin reddine karar verilmesi isabetlidir.

2.Yargılamanın iadesi, bazı ağır yargılama hatalarından ve noksanlarından dolayı, maddi anlamda kesin hükmün bertaraf edilmesini ve daha önce kesin hükme bağlanmış olan bir dava hakkında yeniden yargılama ve inceleme yapılmasını sağlayan fevkalade bir kanun yoludur çünkü ancak kesinleşmiş olan kararlara karşı bu yola başvurulabilir.

Yargılamanın iadesi, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 10., HUMK'nın 449. ve HMK'nın 381/1. maddelerinde açıkça düzenlendiği üzere bağımsız bir dava olup, ayrı bir esasa kaydedilerek, dava türüne göre alınması gereken yargılama harçları alınmalıdır. Bu itibarla, mahkemece, öncelikle, yargılamanın yenilenmesi davasının, yenilenmesi istenen ve kaydı kapatılan esas üzerinden devamı doğru olmayıp, uyuşmazlığın tefrik edilerek yeni esasa kaydı yapılmalıdır.

Öte yandan, yargılamanın iadesi isteği yönünden hiç harç alınmamıştır. Bu durumda mahkemece davacının talebinin yeni bir dava gibi kaydı sağlandıktan sonra Harçlar Kanunu'nun 32. maddesi hükmü de göz önünde bulundurularak başvurma harcı ile dava türüne göre alınması gereken maktu peşin karar ve ilam harcı alınması gerekirken, bu husus göz ardı edilerek davacının talebinin esastan incelenmesi doğru olmamıştır.

Yargılamanın iadesi talebi, bir dava olarak açılır ve incelenir. Yargılamanın yenilenmesi isteği hukuki niteliği itibariyle ayrı ve bağımsız bir dava olup mutlaka duruşma yapılarak iki aşamada incelenmesi gerekir. Mahkeme öncelikle yargılamanın yenilenmesi davasının dinlenmeye değer olup olmadığını kendiliğinden araştırır. Bu aşamada genel dava koşullarından ayrı olarak yargılamanın iadesi davasının süresinde açılıp açılmadığının ve yasada sayılan yargılamanın iadesi sebeplerine dayanılıp dayanılmadığının incelenmesi gerekir. Bu koşullardan birisinin mevcut olmadığı sonucuna varılması halinde istem ret edilir. Mahkeme birinci aşamada yargılamanın iadesi davasının dinlenmeye değer olduğu sonucuna varırsa, ikinci aşamada esasa girerek ileri sürülen yargılamanın iadesi sebeplerinin doğru olup olmadığını araştırır. Dava dilekçesinde ileri sürülen sebebin gerçek olduğu kanısına varması halinde ise istem kabul edilerek asıl dava hakkında yeni bir karar verir.

Mahkemece davalı vekilinin yargılamanın yenilenmesi talebinin ayrı bir dava olarak esasa kaydedilmesi,

HMK 344 maddesi gereğince harçlarının tamamlatılması ve diğer davalarda olduğu gibi HMK 122 vd maddelerindeki yargılama aşamalarına göre gerekli usuli işlemlerin yürütülmesi gerektiğinden H.M.K'nun 353/1-a-4 maddesi gereğince davalı vekilinin istinaf talebinin 2 numaralı bent yönünden kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, davalının istinaf isteminin 1 numaralı bent yönünden reddine karar vermek gerekmiştir. H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1.Davalının ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.4 maddesi gereğince; yukarıda açılanan hususlara ilişkin olmak üzere ESASTAN KABULÜNE,

2.Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/12/2022 tarihli ek karar, 2021/469 Esas - 2022/522 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3.Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4.İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edene iadesine,

5.İstinaf eden tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,

6.Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

7.İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile KESİN olarak karar verildi.15/05/2024 ... Başkan ...