11. Hukuk Dairesi

Taraflar arasında görülen davada Mersin Asliye 1.Ticaret Mahkemesi’nce verilen 27.06.2008 tarih ve 2007/36-2008/226 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davalı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 06.07.2010 gününde davacı avukatı ... ile davalı avukatı ... gelip, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, 2002 yılı Ocak ve Şubat aylarında İran Demiryolu İdaresi' ne ait vagonlarla Bağımsız Devletler Topluluğu ülkelerinden Van' a gelip Mersin' e aktarılan emtianın taşındığı bazı vagonların müvekkili hatlarında taşıma standartlarına uygun olmaması nedeniyle Van' da müvekkiline ait vagonlara aktarılıp davalıya ulaştırıldığını, taşıma ücreti ve ek masrafların Türk Parkuruna ait kısmının alıcı tarafından üstenildiğini ileri sürerek, şimdilik 12.119.750.000 TL' nın 03.04.2002 temerrüt tarihinden itibaren en yüksek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin malın alıcısı konumunda olup, taşıma akdinin tarafı olan gönderene karşı dava açılması gerektiğini, taşıma akdine taraf olmayan müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, vagonların beklemesinde ve aktarmanın yapılmasında müvekkilinin bir kusuru bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir. Mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar dairemizin 11.12.2006 tarih ve 2005/12662 E, 2006/13014 K sayılı kararında yazılı gerekçeyle davalı yararına bozulmuştur.

Mahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonunda alınan bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davalı şirketin taşınan malın asıl alıcısı olduğu, ihbar kaydı ile alıcı olduğu yönündeki savunmasını kanıtlayamadığı, davacı tarafından gerçekleştirilen istisnai taşıma nedeni ile tahakkuk ettirilen eksik taşıma ücret ve masrafları davalının ödemesi gerektiği sonucuna varılarak, davanın kabulü ile 12.119,75 YTL' nın 13.04.2002 temerrüt tarihinden itibaren reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Karar, davalı vekilince temyiz edilmiştir. Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan ilave ücret alacağının tahsili istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık, davalı şirketin taşınan malın alıcısı olup olmadığı ve buna göre ilave taşıma ücretinden dolayı davacı taşıyıcıya karşı sorumluluğu bulunup bulunmadığına ilişkindir. Dairemizin 11.12.2006 tarihli bozma kararında “taşıma senedindeki ibareler, uluslararası demiryolu taşıması mevzuatı çerçevesinde değerlendirilerek, davalının dava konusu ek ücretlerden alıcı sıfatıyla sorumluluğu bulunup bulunmadığı belirlenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği” belirtilmiş olup, bozma kararı sonrası düzenlenen ve hükme esas alınan 07.05.2008 tarihli bilirkişi ek raporunda “consignee” kelimesinin “kendisine mal gönderilen kimse-alıcı”, “notify” kelimesinin de “ihbar edilen kişi” olduğu belirtilmiştir.

Davacı tarafından davalı şirkete gönderilen 12.04.2002 tarihli faks metninde “Ocak ve Şubat 2002 aylarında İran Demiryolu İdaresine ait vagonlarla Van’a, buradan da bir kısmı aktarma edilerek Mersin’e yapılan büyük konteyner taşımalarına ait şirketinizden noksan tahsil edilmiş olan taşıma ücret ve ek masraflar farkının ödenmesi” istenilmiştir.

Davacı tarafından kanıt olarak sunulan taşıma belgelerinde davalı şirketin “notify=ihbar edilen kişi” yazılı olmasına rağmen, yazılı belgelerdeki kaydın aksini, başka bir değişle davalı şirketin malın gerçek alıcısı ve dolayısıyla ek ücretlerden sorumlu olduğunu ispat yükü davacı taraftadır.

Mahkemece, taşıma senetlerinde alıcı ve ihbar edilen şirketlerin ayrı ayrı gösterildiği, bu durumda “notify=ihbar edilen” sıfatını taşıyan davalı şirketin, davacının gönderdiği 12.04.2002 tarihli faks metninde bahsi geçen ödemeleri yapıp yapmadığı, alıcı sıfatını eylemli olarak gösterip göstermediği, davalının gümrük işlemlerini hangi sıfatla yerine getirdiği araştırılarak, dava konusu ek ücretten davalının sorumlu olup olmayacağının belirlenmesi gerekirken, bu konuda bir araştırma yapılmadan davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir.