Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen İTİRAZIN İPTALİ davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda:

DAVA;

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete ... numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ... Tic. A.Ş. tarafından ....'da yerleşik ... firmasından ...tarih ve ... numaralı fatura ile toplamda 240.702m2, 3.610,53Kg Net ağırlığında bulunan 112 Rulo paket dokunmamış mensucat cinsi emtianın 13.147,14.-EURO bedelle satın alındığını, satın alınan bu malzemenin sigortalının ...'de bulunan fabrikasına karayolu ile nakliyesinin davalı tarafından yapıldığını, yapılan kontrolde 1 rulo emtianın hasarlandığının tespit edildiğini, durumun nakliyeci firma ve sigortalı firma yetkililerinin katılımı ile tutanak altına alındığını, sigorta poliçesi kapsamında hasar bedeli olarak dava dışı sigortalıya 117 EURO karşılığı 1.138,97 TL ödendiğini, Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi’nin Taşımacının Sorumluluğu başlığını taşıyan 17. maddesinde “Taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur.” hükmü yer aldığını, bu nedenle sigortalıya ödenen tazminatın rücuen tazmini için davalı aleyhine ...

5.İcra Müdürlüğü’nün... E. sayılı dosyası ile icra takibine girişildiğini, davalının takibe, borca, ferilerine itiraz ettiğini, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını belirterek icra takibine yapılan itirazın iptaline, haksız ve dayanaksız itiraz nedeniyle davalının %20 'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının sigortalısı olan dava dışı ...'da mukim olan satıcı ... firmasından satın almış olduğu 16 Rulo paket dokunmamış mensucat cinsi emtianın ...'dan Türkiye'ye taşınması amacıyla müvekkil şirket ile anlaşma yapıldığını, taşıma işini alt taşıyıcı olan ...Ticaret Limited Şirketi'ne verdiklerini, taşımayı bu şirketin yaptığını, malların hasarsız olarak teslim edildiğini, kendilerine husumet düşmeyeceğini, taşıma esnasında herhangi bir hasarın gündeme gelmediği CMR senedi ile de sabit olup teslim akabinde alıcı tarafından imzalanmış CMR senedinde herhangi bir hasar kaydı da bulunmadığını, iddialarının asılsız olduğunu (Emsal: Yargıtay 11. HD.nin 20.05.2019 tarih ve 2018/2519 E. 2019/3920 K.), hasarın dava dışı ... tarafından emtianın ... Limanından ...'de bulunan fabrikasına taşınması için organize edilen iç taşıma kapsamında gerçekleştiğini, nitekim, davacı tarafından müvekkili şirkete iletilen rücu yazında açıkça "emtianın 20.11.2020 tarihinde kusurlu taşınması (Nakliyat) sonucunda emtiada maddi hasar meydana geldiği tespit edilmiştir., Taşıyan Vasıta: ..." şeklinde açıklamaya yer verilmiş olup hasarın müvekkili şirket tarafından üstlenilmeyen, sonraki tarihli taşıma esnasında gerçekleştiğinin ortaya konduğunu, burada söz konusu sonraki taşıma ise davacı şirketin sigortalısı olan ...'in iç nakliyesi olup, bu nakliye sürecinin hiçbir suretle müvekkili şirketin sorumluluğu kapsamında olmadığını, aynı şekilde, dava konusu hasara ilişkin ... yetkilisi tarafından tanzim edilen hasar tutanağında da bu hususun "13.11.2020 tarihinde ...Tic. A.Ş. Fabrikamıza sağlık antrepo'dan gelen ... kamyon boşaltmak için..." şeklinde kayıt altına alındığını, hasarın meydana geldiği taşımanın müvekkili şirket veyahut alt yüklenici araçları veya bunlar tarafından gerçekleştirilmediğini, söz konusu plakalı aracın müvekkili şirketin taşımada kullandığı/görevlendirdiği bir araç olmadığını, aksi kabulde bile sorumluluğun alt taşıyıcı firmaya ait olduğunu, CMR'de taşıyıcının hasardan sorumlu tutulabilmesi için söz konusu hasarın ihbar süresi içerisinde kendisine ihbar edilmesi gerektiği düzenlenmiş olup CMR'nin ihbar süresine ilişkin 30. Maddesinde belirtilen 7 günlük hak düşürücü süre içerisinde ihbar yapılmadığını (Emsal; Yargıtay 11. HD.nin 25.04.2017 tarih ve 2015/14791 E. 2017/2407 K.ile İstanbul BAM.

12.HD.nin 30.09.2021 tarih ve 2021/1281 E. 2021/1397 K.), gerçek zararın araştırılması gerektiğini, sigorta şirketleri tarafından sigortalılarına hatır ödemesi (ex gratia) yapılabildiğini, bu tür ödemelerin rücu davasına konu edilemeyeceğini (Emsal; Yargıtay 11. HD.nin 2012/8130 E. 2014/197 K.), davacı tarafından kötü niyetli bir şekilde başlatılan takip sebebiyle %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ettiklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME: Dava; sigortacının dava dışı sigortalısına aralarındaki sigorta poliçesine gereğince ödediği hasar bedelinin 6102 Sayılı TTK'nın 1472-1481.maddeleri uyarınca sorumlulardan rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. İtirazın iptali davalarının 2004 sayılı İİK’nın 67/1. fıkrası gereğince Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.

Davacının ...

5.İcra Müdürlüğünün ...sayılı dosyası ile 11.08.2021 tarihinde, davalı aleyhine, taşıma ilişkisi nedeniyle düzenlenen sigorta poliçesine dayanarak, 1.138,97.-TL asıl alacak, 83,11.-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.222,08.-TL üzerinden ilamsız icra takibi başlattığı, (...) ödeme emrinin borçlu/davalıya 22.08.2021 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 23.08.2021 tarihinde hiçbir borcu olmadığını, borcun tamamına ve faize itiraz ettiğini belirterek takibi durdurduğu, itiraz dilekçesinin davacı/alacaklı vekiline tebliğ edildiğine dair belgeye rastlanmadığı, davacının da 02/08/2022 tarihinde 1 yıllık yasal hak düşürücü süre içinde 1.222,08.-TL toplam alacak üzerinden huzurdaki itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmaktadır. Taraflar arasında Taşımaya (CMR) ticari ilişkinin varlığı, taşınan malların eksiksiz teslim edildiği, sigorta poliçesi ve hasar miktarı tartışma konusu değildir

Çözümlenmesi gereken sorun, taşıma hizmetinde davalının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, kendisinin pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, hasarın taşıma ve teslimden sonra davacının iç taşıması sırasında meydana gelip gelmediği, hak düşürücü sürenin geçip geçmediği noktasında toplanmaktadır. Tarafların iddia ve savunmaları, dosyaya sundukları deliller, icra dosyası ile tüm dosya kapsamı ile beraber alınan bilirkişi raporları ve yapılan yargılama sonunda;

Dava dosyasına sunulan ... Nolu (Abonman no: ...) "Nakliyat Sigorta Poliçesi"nin incelenmesinden, sigortalının dava dışı ... Tic. A.Ş., sigortacının davacı ... A.Ş., yükleme tarihi 05.11.2020, ... Taşıması, emtianın adı Kimyevi madde (toz sıvı katı), Kamyon ..., 1.C.C. (A) Klozu, olduğu anlaşılmaktadır. Dosyadaki Gümrük Beyanı (...) belgesinin incelenmesinde; ... Gümrük Müdürlüğü ... 12.11. 2020 tarihli beyana göre alıcı ... firması, 16 kap dokunmamış mensucat emtiası, 3.642,53 kg brüt, 3.610,53 kg net, ... Plaka sayılı araçla gelmiş olduğunun göründüğü anlaşılmıştır. ... Müşavirliği'nin 13.11.2020 tarih ve ... nolu Teslim Tesellüm Belgesi'nin incelenmesinde; Yüklendiği yer SGL Antrepo, alıcının ... Firması, 16 kap 1.642,53 kg Mensucat emtiasının teslim alındığı, teslim edenin ... teslim alanın ... olduğu anlaşılmıştır.

Hasar Tutanağı'nın incelenmesinde özetle; 13.11.2020 tarihinde ... Firması fabrikasına Sağlık Antrepodan gelen ... Plaka sayılı kamyon tahliye edildiği sırada ... no altında karton olmadığının tespit edildiği, söz konusu hammadde için tutanak tutulduğu ve Sağlı Sasa tarafından hasarlı geldiğinin ifade edildiği görülmektedir. Tutanak ...ve araç şoförü ... tarafından imza edilmiştir.

CMR Taşıma Belgesi'nin incelenmesinde; Alıcı/gönderilenin ... Firması, taşıyıcının ... Lojistik, teslim yerinin ... Port, yükleme tarihinin 05.11.2020, yükün 16 rulo 3.642,53 kg brüt, teslimat tarihinin 10.11.2020, teslimatın ... Tic. LTD.ŞTİ.ye yapıldığı, araç plakasının... - ... ve herhangi bir hasar şerhi bulunmadığı görülmüştür. Dava konusu emtianın çeki listesine göre toplam 16 paketten oluşan emtianın her bir paketinde 7 rulo olmak üzere toplam 112 rulodan oluştuğu anlaşılmaktadır.

Davalı ...Şirketinin ...nın incelenmesinde; ..şirketinin dava dışı sigortalı ...Tüketim firması üzerine keşide ettiği 05.11.2020 tarihli faturada özetle “Navlun Ücreti" açıklaması ile 950,00 Euro talep edildiği, gönderici ve alıcı bilgileri dava konusu taşıma ile örtüştüğü, taşıma aracının ... Plaka sayılı araçla Polonya-Türkiye taşıması yapılacağının yazılı olduğu anlaşılmıştır.

Dava konusu olay nedeniyle dava dışı sigortalı ... şirketinin 20.11.2020 tarihinde meydana gelen hasar nedeniyle 03.12.2020 tarihinde 117,00 Euro hasar talebinde bulunduğu, davacı sigorta şirketinin ...'a ait 25.02.2021 işlem tarihli dekont ile dava dışı sigortalı ... firması lehine 1.138,97 TL para transferi yaptığı anlaşılmaktadır.

Mahkememizce alınan 15.03.2024 tarihli bilirkişi raporuna göre; Davacı sigorta şirketinin, poliçe (sefer poliçesi) ve hasar belgelerine göre geçerli ve yürürlükte olan bir poliçe kapsamında sigortalının zararını ödediği ve TTK m.1472 gereği gerçek zarar ve/veya ödeme miktarı ile sınırlı olmak üzere sigortalısına halef olarak işbu davayı açma yetkisini kazandığı, davalı şirketin dava konusu hasarın gerçekleştiği emtianın ... Limanı taşımasını gerçekleştirmeyi üstlendiği ve bu nedenle akdi taşıyıcı olarak üstlendiği taşıma sürecinde hasarın ortaya çıkması koşuluyla ve fiili taşımayı bizzat ifa etmemiş olsa bile işbu davanın kendisine yöneltilmesinin mümkün olduğu (TTK m.850, 921, 926), davalı ... Şirketinin; CMR'ye göre ... Limanına kadar taşımayı üstlenmesi, ... Limanındaki SGL antrepo işletmesinin, hasarlı olduğu yönünde itirazı kayıt ileri sürmeksizin CMR belgesi ile emtiayı teslim alması, SGL antrepo işletmesinden de 13.11.2020 tarihinde emtianın davacının sigortalısının yetkili kıldığı ... tarafından teslim alınması ve bu teslimat ve yükleme sürecinde de hasar itirazı kaydının ileri sürülmemesi karşısında, dava konusu hasarın davalı Borusan şirketinin taşıma sürecinde ortaya çıkmış olduğuna dair herhangi bir veri bulunmadığı gibi var olan söz konusu verilerin de hasarın antrepoda veya antrepo sonrası taşıma sürecinde ortaya çıktığını gösterdiğinin değerlendirildiği, hasara konu emtianın uluslararası ve yurtiçi taşımasının iki bağımsız taşıma sözleşmesiyle gerçekleştirildiği, dava dosyasındaki hasar tutanağının da yurtiçi taşıyıcı araç sürücüsünün katılımı ile hazırlandığı, bu durumda aralarından akdi taşıyıcı, ara taşıyıcı alt taşıyıcı veya fiili taşıyıcı ilişkisi bulunmayan yurtiçin taşıyıcının katılımı ile hazırlanan tutanağı davalı Borusan'a karşı ileri sürülemeyeceği ve hasar tespitinin takiben uluslararası taşıma sürecinde ortaya çıkan hasar nedeniyle teslim tarihinden itibaren yedi gün içinde hasar ihbarında bulunulması gerektiğinden hasarın davalı taşıyıcı ...'ın uluslararası taşıma süreci içinde gerçekleşmediğine dair yasal karine oluştuğunun değerlendirildiği (CMR m.30), dava konusu hasarın ortaya çıktığı bir paketin brüt ağırlığının 227,23 kg olmasından dolayı (CMR m.23) dava konusu zararın, taşıyıcının sorumluluk sınırını hayli altında kalacağı ve bu nedenle taşıyıcıların sorumluluğu söz konusu olduğunda gerçek zararı tazmin etmeleri gerektiği; hasar miktarının nasıl hesaplandığına dair bir veri olmamasına rağmen emtianın ticari faturası, navlun faturası, sigorta primleri ve gümrük giderleri nazara alındığında bir paketi hasar gören emtia açısından talep edilen 117,00 Euro tazminat bedelinin makul olabileceğinin değerlendirildiği, davacı vekilinin avans faizi oranında asıl alacak üzerinden faiz işletilmesi talebinin, takibi TL üzerinden başlatılmasına göre Yargıtayın yerleşmiş uygulamalarına ve 3095 sayılı Kanuna uygun olduğu değerlendirildiği; ancak işlemiş faiz talebinin mahkemenin takdirinde olduğu , kabulü halinde işlemiş faiz alacağının 87,29 TL olarak hesaplandığı yönünde görüş bildirilmiştir. Yukarıdaki açıklamalardan sonra somut olaya gelince;

Davacının sigortalısı olan dava dışı ...Tic. A.Ş.nin Polonya'da yerleşik olan satıcı ... firmasından satın almış olduğu 16 Rulo paket dokunmamış mensucat cinsi emtianın ...'dan Türkiye'ye taşınması amacıyla davalı şirket ile anlaşma yapılmıştır. Davalı firma taşıma işini alt taşıyıcı olan ... Limited Şirketi'ne vermiştir.

Davalı firmanın dava konusu taşımaya ilişkin taahhüdü, yukarıda izah edilen CMR belgesine göre taşınan malın ... Limanında teslimi ile sınırlıdır. Taşınan mallar ambarlı limanında, 10.11.2020 tarihinde ... Şti.nin antreposuna teslim edilmiştir. Söz konusu şirket (hasara ilişkin) itirazı kayıt ileri sürmeksizin emtiayı antrepoya kabul etmiştir. Malların gümrük işlemlerinin yapılmasından sonra antrepodan ... tarih ve ... sayılı "Teslim Tesellüm Belgesi" evrakı ile dava dışı sigortalı şirketin (... firması) yetkilisi .. tarafından teslim alınmıştır. Mallar teslim alınırken de (hasara ilişkin) itirazı kayıt ileri sürülmemiştir.

Davalı ... şirketinin alt taşıyıcı ... Şirketi'ne verdiği taşıma hizmetinin CMR belgesine göre ... Limanına kadar taşımayı üstlendiğine göre, SGL antrepodan davacının sigortalısının yetkili kıldığı kişi tarafından emtianın teslim alındığı da dikkate alındığında ... limanından sonraki taşımanın davacının sigortalısı ... şirketi tarafından bizzat organize edildiği anlaşılmaktadır. Aksine görüşü destekleyen hiç bir delil yoktur. Bu nedenle davacı vekilinin bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinin 2 nolu bendindeki beyanı tam olarak anlaşılamamakla beraber, davalının alt taşıyıcısı ... firması ile malın ... limanına tesliminden sonraki aşama arasında illiyet bağı kurulamamış, bu nedenle itirazı yerinde görülmemiştir. Zira raporda belirtilen ve itiraza konu edilen ifadedeki taşıma ... limanı antreposundan sonraki taşımaya ilişkin olup, davalının bu taşıma ile bir alt taşıyıcı veya fiili taşıma ilişkisinin bulunmadığı belirtilmektedir.

Dava dışı sigortalı şirketin (... firması) yetkilisi .. tarafından teslim alındıktan sonra aynı gün 13.11.2020 tarihinde yetkili ... ile araç şöförü ... arasında "Tutanak" düzenlenerek dava konusu hasar tespit edilmiştir.

Tutanağı imzalayan ve malı taşıyan şöför ...'in davalı ile arasındaki illiyet bağına ilişkin bir delil ve iddia yoktur. Tutanağa davalı tarafın katılımı da bulunmadığından, yukarıda da işaret edildiği üzere ... limanından sonraki taşımanın davacının sigortalısı ... şirketi tarafından bizzat organize edildiği, davalı ... şirketi ile ... Limanından sonraki taşımayı yapan ... arasında alt taşıyıcı, ara taşıyıcı veya fiili taşıyıcı ilişkisi bulunmadığı kabul edilmiştir. Bu nedenle davanın reddi gerekmiştir. Kaldı ki;

04.01.1995 tarih ve 22.161 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi (CMR)'nin 30/1.maddesi gereğince; "Alıcı, taşımacı ile beraber durumlarını kontrol etmeden veya ziyan ve hasarın açıkça görüldüğü hallerde teslim anında veya açıkça görülmediği hallerde teslimden yedi gün içinde (pazar günleri ve resmi tatiller hariç) durumu kendisine bildirmeden malı tesellüm ederse, bu husus onun yükü sevk mektubunda belirtildiği şekilde alındığına kanıt oluşturur. Açıkça gözükmeyen ziyan veya hasarlarda bildirme yazılı olarak yapılacaktır." denilmektedir. Dolayısıyla raporda da haklı olarak işaret edildiği gibi CMR 30.madde yönünden de davalı Borusan Şirketi lehine olmak üzere dava konusu hasarın taşıma sürecinde meydana gelmediği yönünde yasal karine oluşmuştur. Bu karinenin aksi de ispatlanamamış durumdadır.

Davalı vekili bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde zamanaşımı def'irde bulunmuştur. Davaya cevap dilekçesinde zamanaşımı def'i ileri sürülmemiştir. Bu nedenle davalı vekilinin zamanaşımı def'i yerinde görülmemiştir. Kaldı ki 04.01.1995 tarih ve 22.161 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi (CMR)'nin 32.maddesi gereğince zamanaşımı 1 yıldır. Malların teslim tarihi 10.11.2020 olup icra takibi 11.08.2021 tarihinde başlatılmıştır. İcra takibi ile TBK.nun 154/2.maddesi gereğince zamanaşımı kesilmiştir. Dava tarihinin de 02/08/2022 olduğu dikkate alındığında zaten taleplerin zamanaşımına uğramadığı görülmektedir. Cevap dilekçesinde CMR.nin 30.maddesine atıfta bulunularak hak düşürücü süre yönünden itiraz edilmiş ise de maddede belirtilen süre hak düşürücü süre değil, ihbar süresidir ve yasal karinenin oluşumuna ilişkindir (Emsal; Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 15.01.2014 tarih ve 2013/12039 E. 2014/819 K.).

Yukarıda açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK.nun 30.maddesinde hakime bir görev olarak yüklenen "Hâkim, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlüdür." hükmü gereği dava ve usul ekonomisi gözetilerek ek veya yeni bir heyetten bilirkişi rapor almaya gerek duyulmamış, davanın reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle; Davanın REDDİNE,

1.Alınması gerekli 427,60-TL karar ve ilam harcının, peşin alınan 80,70-TL harçtan mahsubu ile 346,90-TL eksik harcın DAVACIDAN TAHSİLİ İLE HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

2.Davalı vekille temsil olunduğundan yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 1.222,08-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp DAVALIYA VERİLMESİNE,

3.Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin KENDİ ÜZERİNDE BIRAKILMASINA,

4.Taraflarca yatırılan avansın kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde ilgili tarafa İADESİNE,

5.Dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin, davacıdan 6183 sayılı Kanuna göre tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK m.341/2 hükmü gereği miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.20/05/2024 KATİP HAKİM