Danıştay 8. Daire Başkanlığı

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/2792 E.  ,  2023/5131 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi .. İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Dicle Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü'nde 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 50/d maddesi kapsamında araştırma görevlisi olarak görev yapmakta olan davacı tarafından, görevi ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin 26/01/2018 tarih ve 02/27 sayılı Yönetim Kurulu kararının iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile; davacının 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 50/d maddesi kapsamında Dicle Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü'nde araştırma görevlisi olarak görev yapmaktayken, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 35. maddesi uyarınca doktora öğrenimi nedeniyle İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nde görevlendirildiği, 29/07/2016 tarihi itibari ile doktora öğrenimini bitirerek mezun olan davacının, … tarih ve … sayılı Dicle Üniversitesi Yönetim Kurulu kararı ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun Ek 38. maddesi uyarınca 14/02/2018 tarihi itibari ile kadro ile ilişiğinin kesilmesine karar verildiği, davacı tarafça, 33/a maddesi kapsamında istihdam edilme talebinin reddine ilişkin işleme karşı dava açtığı ve bu davada işlemin iptaline karar verilmesi halinde bakılan davanın konusu olan kadro ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin Yönetim Kurulu kararının dayanağının kalmayacağı iddia edilmiş ve Mahkemelerinin 2018/163 Esasına kayden açılan davada 31/05/2018 tarihinde verilen K:2018/950 numaralı karar ile davacının 33/a kapsamına geçiş talebinin reddine ilişkin … tarih ve … sayılı Yönetim Kurulu kararının iptaline karar verilmiş ise de, 33/a kapsamında istihdam edilmenin 50/d maddesi kapsamında istihdam edilmekten farklı usullere tabi ve ayrı bir statü olduğu, bakılan davanın konusu olan işlemin dayanağı ve gerekçesinin davacının 33/a kapsamına geçiş talebinin reddedilmesi değil, doktora öğreniminin sona ermesi olduğu dikkate alındığında, anılan iptal kararının bakılan dava üzerinde bir etkisinin olmayacağı, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 50/d maddesi ile burs verilmeyen doktora öğrencilerinin mali yönden desteklenmesi amacının güdüldüğü, doktora öğrenimi sona eren davacının 50/d maddesi kapsamında istihdam edildiği kadrosuyla ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği, bu durumda davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığını ileri sürdüğü özlük ve parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebinin de reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile; dava konusu ilişik kesme işleminin, davacının 2547 sayılı Kanun'un 50/d maddesi kapsamında görev yaptığı kabulü üzerine aynı Kanun'un Ek 38. maddesi uyarınca tesis edildiği, ancak, daha önce davacının 2547 sayılı Kanun'un 33/a maddesi kapsamına geçirilmesi talebiyle yaptığı başvurusunun, Dicle Üniversitesi Yönetim Kurulu'nun 27/12/2017 tarih ve 2017/16-DH-14 sayılı kararıyla 2547 sayılı Kanun'un 50/d maddesi uyarınca araştırma görevlisi olarak görev yapmakta olan öğretim elemanlarının anılan Kanun'un 33/a maddesi kapsamına geçmelerinin uygun olmadığına ilişkin karar verildiğinden bahisle reddi üzerine anılan kararının iptali istemiyle açılan davada, … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile işlemin iptaline karar verildiği, anılan karara karşı yapılan istinaf başvurusunun ise … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile kesin olarak reddedildiği, söz konusu karar üzerine davacının 01/02/2019 tarihinde araştırma görevlisi olarak göreve başlatıldığı, bu durumda, davacının 2547 sayılı Kanun'un 50/d maddesi kapsamında bulunduğundan bahisle tesis edilen ilişik kesme işleminin gelinen aşamada konu yönünden hukuka aykırı olduğu anlaşıldığından dava konusu işlemde ve davanın reddine ilişkin Mahkeme kararında hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan, Anayasa'nın 125. maddesi gereği idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olması karşısında; yapılan yargılama sonucu hukuka aykırılığı saptanan işlem nedeniyle yoksun kalınan özlük ve parasal hakların, statü dışında iken başkaca gelir getirici işlerde çalışılıp gelir elde edildiğinin tespiti halinde bu meblağın mahsubu yapılarak, tahakkuk tarihinden (dava konusu işlem tesis edilmeseydi hangi tarihte ödeme yapılacak ise o tarihten) itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulü ile istinafa konu mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, dava konusu işlem nedeniyle yoksun kalınan özlük ve parasal hakların tahakkuk tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, 2547 sayılı Kanun'un 33/a ve 50/d maddelerinin farklı statüler olduğu, dava konusu işlemin dayanağı ve gerekçesinin 50/d kadrosundan 33/a kadrosuna geçiş talebinin reddedilmesi değil, doktora öğreniminin sona ermesi olduğu, bu nedenle iptal kararının görülmekte olan davaya bir etkisi olmayacağı, doktora öğrenimi sona eren davacının 50/d maddesi kapsamında istihdam edildiği kadrosuyla ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık olmadığı, davacının idare aleyhine aynı dönem için iki farklı tazminat davası açtığı, ... İdare Mahkemesinin … Esas sayılı dosyasında 14/02/2018-01/02/2019 arasındaki dönem için davacıya 68.593,50 TL tazminatın ödenmesine karar verildiği, mükerrer tazminata karar verildiği, idarelerinin harçtan muaf olduğu, dava konusu işlemin, yasalara, hukuka, kamu yararına ve kamu hizmeti gereklerine uygun olarak tesis edildiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY :

Dicle Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü'nde 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 50/d maddesi kapsamında araştırma görevlisi olarak görev yapmakta olan davacının, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 35. maddesi uyarınca doktora öğrenimi nedeniyle İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nde görevlendirildiği, 29/07/2016 tarihi itibari ile doktora öğrenimini bitirdiği, … tarih ve … sayılı Dicle Üniversitesi Yönetim Kurulu Kararı ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun Ek 38. maddesi uyarınca 14/02/2018 tarihi itibari ile kadro ile ilişiğinin kesilmesine karar verildiği görülmektedir.

Davacı tarafından görevi ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Yönetim Kurulu kararının iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın, davacının mahrum kaldığı parasal hakların yasal faizi ile birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine ilişkin kısmı dışında kalan kısımları usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. İstinaf Mahkemesi kararının, davacının parasal haklarına ilişkin kısmı bakımından;

Dava dosyasının ve UYAP kayıtlarının incelenmesinden; 2547 sayılı Kanun'un 50/d maddesi kapsamında araştırma görevlisi olan davacının 29/07/2016 tarihi itibari ile doktora öğrenimini bitirdiği, … tarih ve … sayılı Dicle Üniversitesi Yönetim Kurulu Kararı ile Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın … tarih, E… sayılı yazısı ve 01/01/2018 tarihinde yürürlüğe giren 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun Ek 38. maddesi uyarınca 14/02/2018 tarihi itibari ile kadro ile ilişiğinin kesilmesine karar verildiği, 06/02/2018 tarihinde davacının 2547 sayılı Kanun'un 33/a maddesi kapsamına geçirilmesi talebiyle yaptığı başvurusunun, Dicle Üniversitesi Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı uyarınca 2547 sayılı Kanun'un 50/d maddesi uyarınca araştırma görevlisi olarak görev yapmakta olan öğretim elemanlarının anılan Kanun'un 33/a maddesi kapsamına geçmelerinin uygun olmadığına ilişkin karar verildiğinden bahisle reddi üzerine anılan kararının iptali istemiyle açılan davada, … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile işlemin iptaline karar verildiği, anılan karara karşı yapılan istinaf başvurusunun ise … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile kesin olarak reddedildiği görülmektedir.

UYAP kayıtlarında; davacının söz konusu iptal kararı üzerine ilişiğinin kesildiği tarih olan 14/02/2018 tarihi ile işe başlatıldığı tarih olan 01/02/2019 tarihleri arasındaki maaş ödemelerine ilişkin … İdare Mahkemesinin … Esas sayılı dosyasında açılan davada; … tarih, … sayılı kararla ilişiğinin kesildiği tarih olan 14/02/2018 ile işe başlatıldığı tarih olan 01/02/2019 tarihi arasındaki dönemde maaş ödemelerinin yapılmamasından dolayı davacının uğramış olduğu 68.593,50 TL zararın yasal faizi ile birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine karar verildiği, anılan karara karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine … İdari Dava Dairesinin … tarih, E:…, K:… sayılı kararı ile davanın süre aşımı nedeniyle reddine kesin olarak karar verildiği görülmektedir. 2547 sayılı Kanun'un 'Lisans üstü öğretim' başlıklı 50. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde; "Lisans üstü öğretim yapan öğrenciler, kendilerine tahsis edilebilecek burslardan yararlanabilecekleri gibi, her defasında bir yıl için olmak üzere öğretim yardımcılığı kadrolarından birine de atanabilirler." hükmü, 13/10/1984 tarih ve 18544 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Lisansüstü Öğrenim Görenlerden Öğretim Yardımcısı Kadrolarına Atanacakların Hak ve Yükümlülükleri ile Tıpta Uzmanlık Öğrencilerinin Giriş Sınavları Hakkında Yönetmeliğin 'Kadroyu Boşaltma' başlıklı 10. maddesinde; "2547 sayılı Kanun'un 50. maddesine göre öğretim yardımcılığı kadrolarına geçici olarak atanıp, yükseklisans, doktora, sanatta yeterlik ve tıpta uzmanlık öğrenimlerini başarı ile tamamlayarak yükseklisans, doktora veya sanatta yeterlik diploması veya tıpta uzmanlık belgesi alanların kadro ile ilişkileri kendiliğinden kesilir..." düzenlemesi bulunmaktadır.

Buna göre, davacının 29/07/2016 tarihinde doktora eğitimini bitirdiği, davalı idarece davacının ilişiğinin kesilmesinin gerekmesine rağmen kesilmeyip çalıştırılmaya devam ettirildiği, davacının dava konusu işlemin tesisinden sonra yaptığı 06/02/2018 tarihli 33/a kapsamına geçiş talebinin reddine ilişkin işlemin iptali üzerine, davacı tarafından ilişiğinin kesildiği tarih olan 14/02/2018 ile işe başlatıldığı tarih olan 01/02/2019 tarihi arasındaki dönemde maaş ödemelerinin yapılmamasından dolayı davacının uğramış olduğu 68.593,50 TL zararın yasal faizi ile birlikte ödenmesi için ayrı bir dava açıldığı ve anılan davada kesin olarak davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verildiği, sonradan 33/a kapsamına geçmiş olsa dahi buna ilişkin zararlarına ilişkin kesinleşmiş karar olduğu ve işlem tarihinde de 50/d kadrosunda çalıştığı anlaşıldığından, davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığını ileri sürdüğü özlük ve parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebinin reddine karar verilmesi gerekmektedir. Bu durumda; davacının parasal hakları bakımından, davanın reddine karar verilmesi gerektiğinden, aksi yönde değerlendirme ile verilen Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;

1.Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,

2.… Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının; a- Dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının ONANMASINA; b- İşlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine ilişkin kısmının ise BOZULMASINA,

3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,

4.Kesin olarak 25/10/2023 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY : İdare ve Vergi Mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının 49. maddesinin 1. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.

İdare Mahkemesince verilen kararın dayandığı gerekçe usul ve yasaya uygun olup, Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf kanun yolu başvurusunun kabulü ile dava konusu işlemin iptali ve işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı özlük ve parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesi yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi kararına yönelik davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile anılan kararın bozulması gerektiği oyu ile aksi yöndeki karara katılmıyoruz.