Danıştay 2. Daire Başkanlığı

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2021/8933 E.  ,  2023/4407 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın onanmasına dair Danıştay Beşinci Dairesinin 23/01/2020 günlü, E:2016/17559, K:2020/212 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava Konusu İstem : Dava; polis memuru olan davacının, … İlçe Emniyet Müdürlüğü … Polis Merkezi Amirliğinde görevli olduğu dönemde, “görevde kayıtsızlık göstermek, görevi savsaklamak veya geçerli bir özrü olmaksızın belirtilen sürede bitirmemek" fiilini işlediğinden bahisle, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 5/A-6 maddesi uyarınca tecziyesi gerekmekte ise de, tekerrür nedeniyle anılan Tüzüğün 14. maddesi uygulanmak suretiyle "4 ay kısa süreli durdurma" cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin İstanbul Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının; şikayet sahibi şahsın başvurusunu usulüne uygun olarak aldığı ve Savcılığa gönderilmesi gereken belgeler sırasına koyduğu, şahsından kaynaklanmayan bir takım nedenlerle bahsi geçen evrakın diğer evrakların arasına karıştığı ve evrakların gönderilmesindeki gecikmenin bu karışıklık sonucu oluştuğu, anlatılan süreçteki davacı davranışları; dava konusu işlemde belirtildiği şekliyle görevin yerine getirilmesinde gerekli dikkat ve hassasiyetin gösterilmemesi olarak değerlendirilemeyeceği gibi, görevde kayıtsızlık göstermek, görevi savsaklamak veya -evrakların polis merkezindeki bir takım çalışmalar nedeniyle diğer evrakların arasına karışmış olduğu ve bu hususun da geçerli bir özür olması durumu da dikkate alındığında- geçerli bir özrü bulunmaksızın belirtilen sürede bitirmemek olarak nitelendirilmesinin de mümkün olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Daire Kararının Özeti : Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine, Danıştay Beşinci Dairesinin 23/01/2020 günlü, E:2016/17559, K:2020/212 sayılı kararıyla, temyize konu İdare Mahkemesi kararı onanmıştır. KARAR DÜZELTME TALEBİNDE BULUNANIN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek, Danıştay Beşinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir. KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : … DÜŞÜNCESİ : Karar düzeltme isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Beşinci Dairesinin 23/01/2020 günlü, E:2016/17559, K:2020/212 sayılı kararı kaldırılarak, uyuşmazlık yeniden incelendi:

MADDİ OLAY :

Polis memuru olan davacının, … İlçe Emniyet Müdürlüğü … Polis Merkezi Amirliğinde adli mukayyit olarak görev yaptığı dönemde, 20/03/2010 tarihinde meydana gelen "mala zarar verme" suçuna ilişkin olarak müşteki şahsın ifadesini/müracaatını aldığı, şahsın davacı olduğu araç sürücüsünün tespiti, yakalanması ve evrakın Cumhuriyet Savcılığına ikmal edilmesi amacıyla evrakı "takip edilen evraklar" arasına koyduğu, ancak ilgili evrakın uzunca bir süreden sonra 25/03/2011 tarihinde … Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiğinin anlaşılması üzerine, davacı hakkında başlatılan disiplin soruşturması sonucu düzenlenen … günlü, … sayılı disiplin soruşturma raporunda, davacı hakkında ceza tayinine mahal olmadığı yönünde görüş bildirilmiş, İstanbul Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun … günlü, ... sayılı kararıyla, davacının “görevde kayıtsızlık göstermek, görevi savsaklamak veya geçerli bir özrü olmaksızın belirtilen sürede bitirmemek" fiilini işlediğinin sübuta erdiğinden bahisle, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 5/A-6. maddesi uyarınca tecziyesi gerekmekte ise de, tekerrür nedeniyle anılan Tüzüğün 14. maddesi uygulanmak suretiyle "4 ay kısa süreli durdurma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlem tesis edilmiştir. Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT :

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan (mülga) Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 5/A-6. maddesinde, "görevde kayıtsızlık göstermek, görevi savsaklamak veya geçerli bir özrü olmaksızın belirtilen sürede bitirmemek" fiilinin, üç günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektiren fiil ve hallerden olduğu hüküm altına alınmıştır. Mülga Tüzük'ün dava konusu işlem tarihinde "Yinelenme" başlığını taşıyan 14. maddesinde, "Disiplin cezası verilmesine neden olmuş bir eylem, işlem, tutum veya davranışın cezaların sicilden silinmesine ilişkin süre içinde her yenilenmesinde bir derece ağır ceza uygulanır. Aynı derecede cezayı gerektiren değişik eylem, işlem, tutum veya davranışlar nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü uygulamasında da bir derece ağır ceza verilir." kuralı yer almıştır. 08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'da, mülga Tüzük'ün 14. maddesindeki düzenlemeye yer verilmemiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :

UYAP kayıtlarının incelenmesinden; davacıya isnat edilen disiplin suçuna ilişkin olarak, adli yargıda "görevi kötüye kullanma" suçu nedeniyle görülen davada, İstanbul (Kapatılan) … Sulh Ceza Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararı ile, davacı hakkında "hükmün açıklanmasının geriye bırakılmasına" karar verildiği ve bu kararın 04/09/2012 tarihinde temyiz edilmeden kesinleştiği dikkate alındığında, davacının İskele Polis Merkezi Amirliğinde adli mukayyit olarak görev yaptığı dönemde, 20/03/2010 tarihinde meydana gelen "mala zarar verme" suçuna ilişkin olarak, müştekinin müracaatına ilişkin evrakın … Cumhuriyet Başsavcılığına 25/03/2011 tarihinde ulaşmasında ihmal ve sorumluluğunun bulunduğu açık olup, davacıya isnat edilen eylemin Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 5/A-6. maddesi kapsamında disiplin suçu teşkil ettiği açıktır. Dava devam ederken, davacının fiiline uygulanacak disiplin cezasına ilişkin mevzuatta değişiklik olması nedeniyle uyuşmazlığın çözülebilmesi için öncelikle davacının işlediği fiile hangi mevzuat hükmünün uygulanması gerektiğinin, belirlenmesi gerekmektedir.

Ceza hukuku kökenli bir ilke olan ancak zaman içinde hukukun tüm dallarında geçerli bir ilke olarak benimsenen lehe olan hükmün uygulanması ilkesi; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiilin sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunması veya sonradan yürürlüğe giren düzenlemenin, suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehine sonuçlar doğurması durumunda, failin lehine olan sonraki normun daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir.

İdare hukuku alanında, kural olarak idari işlemlerin yargısal denetimi tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. İdari işlem niteliğindeki disiplin cezasının da tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, lehe olan normun uygulanması ilkesinin disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir. Dolayısıyla, fiilin işlendiği tarih itibariyle yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise, disiplin cezası ile cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır.

Uyuşmazlıkta, davacıya isnat edilen fiilin sabit olduğu anlaşılmakta ise de, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Kabul Edilmesine Dair Kanunda tekerrür düzenlemesine yer verilmemiş olduğu ve bu durumun davacı lehine olduğu anlaşıldığından, davacının 4 ay kısa süreli durdurma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;

1.DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE;

2.... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı Kanun’un temyize tabi ilk kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49/1-b maddesi uyarınca yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA;

3.Temyiz ve karar düzeltme giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına,

4.Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, 28/09/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY :

Uyuşmazlıkta; polis memuru olan davacının, … İlçe Emniyet Müdürlüğü … Polis Amirliğinde görev yaptığı dönemde, "görevde kayıtsızlık göstermek, görevi savsaklamak veya geçerli bir özrü olmaksızın belirtilen sürede bitirmemek" fiilini işlediğinden bahisle; Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 5/A-6 ve 14. maddeleri uyarınca 4 ay kısa süreli durdurma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin İstanbul Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun … günlü, ... sayılı işleminin iptali yolundaki Mahkeme kararının onanmasına dair Danıştay Beşinci Dairesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararının düzeltilmesi istenilmektedir. (Mülga) Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün dava konusu işlem tarihindeki 14. maddesinde, "Disiplin cezası verilmesine neden olmuş bir eylem, işlem, tutum veya davranışın cezaların sicilden silinmesine ilişkin süre içinde yenilenmesinde bir derece ağır ceza uygulanır.

Aynı derecede cezayı gerektiren değişik eylem, işlem, tutum veya davranışlar nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü uygulanmasında da bir derece ağır ceza verilir." kuralı yer almakta iken, 08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'da, anılan Tüzüğün 14. maddesindeki düzenlemeye yer verilmemiştir.

Görülmekte olan davada; İdare Mahkemesince, davacı hakkında isnat edilen fiilin sübuta ermediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ve anılan karar, Danıştay Beşinci Dairesinin 23/01/2020 günlü, E:2016/17559, K:2020/212 sayılı kararı ile onanmış ise de, Dairemizce yapılan incelemede davacının eyleminin sübut bulduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Olayda; davacının Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 5/A-6 maddesi kapsamına giren eyleminin sabit olduğu açık olmakla beraber, hakkında tekerrür hükümlerinin uygulanmasına sebep olan önceki disiplin cezası yönünden Mahkemece herhangi bir inceleme yapılmadığından, öncelikle İdare Mahkemesince tekerrüre esas alınan önceki disiplin cezasının akibetinin araştırılması (kesinleşip kesinleşmediği- yargı kararıyla iptal edilip edilmediği- tekerrür süresinin dolup dolmadığı gibi) ve cezanın tekerrür nedeniyle artırılmasının gerekip gerekmeyeceği belirlendikten sonra, şayet tekerrür koşullarının oluştuğu sonucuna varılır ise, bu kez 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesi Hakkında Kanun hükümleri de dikkate alınarak değerlendirme yapılması gerekmektedir. Belirttiğim nedenlerle bozma kararına gerekçe yönünden katılmıyorum.