Danıştay 8. Daire Başkanlığı

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2022/4719 E.  ,  2023/7745 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Kırıkkale Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğrencisi olan davacı tarafından, terör örgütü üyesi olmak suçundan aldığı cezanın kesinleştiğinden bahisle Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9/1-a maddesi uyarınca yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası ile tecziyesine dair … tarih ve … karar sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacının Kırıkkale Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğrencisi olduğu, FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütüne Üye Olmak suçundan ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla 7 yıl 6 ay hapis cezası ile mahkumiyetine karar verildiği ve anılan kararın temyiz incelemesinden geçerek 15.01.2020 tarihinde kesinleştiği, durumun bildirilmesi üzerine Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği hükümleri uyarınca davacı hakkında soruşturma başlatıldığı ve yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası ile tecziyesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı, olayda; Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliğinde, Mahkeme kararıyla kesinleşmiş olmak kaydıyla, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, böyle bir örgütü yönetmek veya bu amaçla kurulan örgüte üye olmak, üye olmamakla birlikte örgüt adına faaliyette bulunmak veya yardım etmek fiilinin, yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası ile tecziye edileceğinin düzenlenmesi karşısında, davacı hakkında FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma suçundan dolayı 7 yıl 6 ay hapis cezası ile mahkumiyetine karar verildiği ve kararın kesinleştiği, bu haliyle isnat edilen fiilin sübuta erdiği anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan; davacı hakkındaki mahkumiyet kararının öğrenilmesi üzerine derhal soruşturma başlatıldığı ve yasal süresi içerisinde yürütüldüğü, yazılı savunmasının alındığı ve hakkında kesinleşmiş mahkumiyet kararı bulunduğu hususunda herhangi bir tereddüt bulunmadığından, davacının zamanaşımı ve etkin savunma hakkının kısıtlanması yönündeki iddialarına itibar edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, disiplin soruşturmasına konu edilen terör örgütü üyesi olduğuna ilişkin fiilin işlenme tarihinin öğrencilik hakkı elde etmeden önceki bir tarih olduğu, zamanaşımı süresi geçirildikten sonra soruşturmaya başlandığı, işlemin hukuka aykırı olduğu, temyiz isteminin kabulü gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, mahkumiyet kararının 15.01.2020 tarihinde kesinleştiği ve bunun bildirilmesi üzerine Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği hükümleri uyarınca soruşturma başlatıldığı, davacının yazılı savunmasının alındığı, işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile isteme konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 335. maddesi uyarınca mahkemece verilen "Adli Yardım Kabul" kararı dava sonuna kadar hüküm ifade ettiğinden, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY :

Dava; Kırıkkale Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğrencisi olan davacının Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9. maddesinin 1/a fıkrası uyarınca yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası ile tecziyesine dair Kırıkkale Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanlığı Fakülte Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT:

Anayasanın 42.maddesinde, "kimsenin eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamayacağı, öğrenim hakkının kapsamının kanunla tesbit edilip düzenleneceği", 124.maddesinde ise, "Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulamasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkarılabileceği" hükmü yer almıştır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 5. maddesinde, yükseköğretimin, hangi ana ilkeler doğrultusunda planlanıp programlanacağı düzenlenmiş; aynı maddenin (e) bendinde; yükseköğretimde imkan ve fırsat eşitliğini sağlayacak önlemlerin alınacağı hüküm altına alınmıştır.

Öte yandan, anılan Kanunun "Yükseköğretime giriş ve yerleştirme" başlıklı 45. maddesinde, yükseköğretime giriş ve yerleştirme işlemlerinin nasıl yapılacağı düzenlenmiş; (a) bendinde de; "Yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemleri imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapılır." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanunun -işlem tarihi itibariyle yürürlükte olan- 54/a maddesinde de, Yükseköğretim kurumları içinde veya dışında yükseköğretim öğrenciliği sıfatına, onur ve şerefine aykırı harekette bulunan, öğrenme ve öğretme hürriyetini, doğrudan doğruya veya dolaylı olarak kısıtlayan, kurumların sükün, huzur ve çalışma düzenini bozan, boykot, işgal ve engelleme gibi eylemlere katılan, bunları teşvik ve tahrik eden, yükseköğretim mensuplarının şeref ve haysiyetine veya şahıslarına tecavüz eden veya saygı dışı davranışlarda bulunan ve anarşik veya ideolojik olaylara katılan veya bu olayları tahrik ve teşvik eden öğrencilere; eylem başka bir suçu oluştursa bile ayrıca uyarma, kınama, bir haftadan bir aya kadar veya bir veya iki yarıyıl için kurumdan uzaklaştırma veya yükseköğretim kurumundan çıkarma cezaları verileceği düzenlemesine yer verilmiş, aynı Kanunun 65.maddesinde ise "öğretim elemanları, memur ve diğer personel ile öğrencilerin disiplin işlemleri ile ilgili hususların Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği" hüküm altına alınmıştır. 2547 sayılı Kanun kapsamında çıkarılan 18.08.2012 tarihli ve 28388 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin "Yükseköğretim kurumundan çıkarma cezasını gerektiren disiplin suçları" başlıklı 9. maddesinde "Mahkeme kararıyla kesinleşmiş olmak kaydıyla, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, böyle bir örgütü yönetmek veya bu amaçla kurulan örgüte üye olmak, üye olmamakla birlikte örgüt adına faaliyette bulunmak veya yardım etmek" yükseköğretim kurumundan çıkarılmayı gerektiren eylemler arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Mevzuat hükümleri ile koruma altına alınan eğitim ve öğretim hakkının kapsamının sınırlarının kanunla belirlenebileceğinin Anayasanın amir hükmü ile açıkça belirtildiği, ayrıca 2547 sayılı Kanunda yükseköğretim kurumlarınca giriş ve yerleştirme işlemlerinin imkan ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla yürütüleceğinin hüküm altına alındığı açıktır.

Yukarıda yer verilen 2547 sayılı Yasanın 54/a maddesi irdelendiğinde disiplin cezası verilecek öğrencilerin, yükseköğretim kurumları içinde veya dışında yükseköğretim öğrenciliği sıfatına, onur ve şerefine aykırı harekette bulunan, öğrenme ve öğretme hürriyetini, doğrudan doğruya veya dolaylı olarak kısıtlayan, kurumların sükün, huzur ve çalışma düzenini bozan, boykot, işgal ve engelleme gibi eylemlere katılan, bunları teşvik ve tahrik eden, yükseköğretim mensuplarının şeref ve haysiyetine veya şahıslarına tecavüz eden veya saygı dışı davranışlarda bulunan ve anarşik veya ideolojik olaylara katılan veya bu olayları tahrik ve teşvik eden öğrenciler olarak belirtildiği görülmekte olup, yükseköğretim kurumu öğrencisinin öğrenci kaydı yapılmadan ve henüz öğrencilik sıfatı kazanılmadan önceki döneme ilişkin eylemleri ile bu eylemlerle alakalı olarak kesinleşen mahkumiyet kararlarına yönelik herhangi bir disiplin cezasının kanunda öngörülmediği açıktır.

Dava dosyasının incelenmesinden, davacının Kırıkkale Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğrencisi olduğu, davacı hakkında FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma suçundan, ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla 7 yıl 6 ay hapis cezası ile mahkumiyetine karar verildiği ve anılan kararın temyiz incelemesinden geçerek 15.01.2020 tarihinde kesinleştiği, davacının okula kayıt tarihinin ise 01.09.2020 olduğu, dolayısıyla davacının okula kayıt yaptırmadan ve henüz öğrenci olmadığı bir dönemde işlediği fiilden dolayı Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği uyarınca disiplin cezası ile cezalandırıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda; 2547 sayılı Kanunun 54. maddesinin ve bu madde uyarınca hazırlanan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin, kişinin yükseköğretim kurumunda öğrenci olduğu döneme ilişkin olarak düzenlendiği anlaşıldığından, davacının henüz öğrenci olmadığı bir dönemde işlediği fiiller sebebiyle verilen ve sonrasında kesinleşen mahkumiyet kararı esas alınmak suretiyle tesis edilen işlemde bu yönüyle hukuka uygunluk görülmemiştir. Bu itibarla, davanın reddi yönündeki Kırıkkale İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Ankara Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;

1.2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,

2.… Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,

3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,

4.Kesin olarak 22/12/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.