Danıştay 8. Daire Başkanlığı

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2020/4463 E.  ,  2023/7399 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Samsun ili, Kavak ilçesi, … Köyü hudutları dahilinde mermer arama sahasına ait II-(b) grubu maden işletme ruhsatının, II-(a) grubuna intibakının yapılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işlemi ile bu işleme itirazına ilişkin düzeltme başvurusunun reddine ilişkin davalı idare işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; 24.06.2010 tarih ve 27621 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5995 sayılı Kanun'la 3213 sayılı Maden Kanunu'nda yapılan değişiklikler ile II. grup maden ruhsatları (a) ve (b) gruplarına ayrıldığı, 6592 sayılı Kanun'la(yürürlük tarihi 04/02/2015) (c) grubunun ilave edilerek 3 ayrı gruba ayrıldığı, davacı şirketin, yapılan tespitle blok mermer üretimi yapılan II-(b) ruhsat grubunda kaldığı ve bu gruba intibakının yapıldığı görülmekte olup, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun geçici 14. maddesi uyarınca maden ve mermer arama, ön işletme ruhsatları, işletme projesi verilen maden grubunda, Maden, Mermer, II., III. ve IV. Grup işletme ruhsatları ise işletme izninin bulunduğu grupta ruhsatlandırılacağı dikkate alındığında, 04.03.2008 tarihinden geçerli olmak üzere 69210 ruhsat sayılı işletme ruhsatı(10 yıl) ve 17.09.2008 tarihinden geçerli olmak üzere mermer işletme izni verilen davacı şirketin intibak talebinde; 25.05.2007 tarihinde devralınan mermer arama ruhsatının, işletme projesi verilen maden grubunda değerlendirilmesi gerekeceği, geçerli işletme ruhsatı ve işletme izninin ise işletme izni grubunda değerlendirilmesini gerektireceğinden, başvuru tarihi itibariyle(20.07.2017) aynı grupta değerlendirilemeyeceği, 3213 sayılı Kanunun 6592 sayılı Kanun'la değişik ek 11. maddesi gereği "bu Kanuna göre hak sağlayan II. Grup (b) bendi maden ruhsatlarından II. Grup (a) ve (c) bendi maden ruhsatlarına geçiş yapılamaz." hükmünün yürürlük tarihi(04/02/2015) itibariyle, geçici 15. maddesinde(yürürlük tarihi 10.06.2010) belirtilen hükme göre sonraki tarihli daha özel bir hüküm taşıdığı kanaatine varıldığından, davacı şirketin ruhsat sahasının II-(b) grubundan II-(a) grubuna intibak ettirilmesine dair talebinin reddine ilişkin işlemlerde hukuk ve mevzuat hükümlerine aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: 5177 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce verilmiş olan ruhsatın talep edilen ruhsat grubu alanına taksir edilmesi, talep edilen alanda aynı gruba ait başka bir ruhsat bulunmaması ve aynı alan içinde öncelik hakkı olan diğer grup ruhsat alanlarındaki faaliyetlere engel olmaması şartı ile 3213 sayılı Kanun kapsamına alınan madenler için arama, ön işletme ve işletme ruhsatlarından; mermer ruhsatları II. Grup madenler, maden ruhsatları ise I (b), III., IV., V. ve VI. gruplardan birine hak sağlayacağı, işletme ruhsatlarının, 6 ay içinde hak sağladığı diğer grup madenler için işletme izni talebinde bulunabileceği, aksi halde işletme izninin bulunduğu maden grubu dışındaki madenlere hak sağlamayacağı, olayda, 11.03.2004 tarihli mermer arama ruhsatına istinaden 04.03.2008 tarihinden geçerli olmak üzere 10 yıl süreli 69210 sayılı işletme ruhsatının ve 17.09.2008 tarihinden geçerli olmak üzere mermer işletme izninin verildiği, Geçici 14. maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içerisinde ruhsatın hak sağladığı diğer grup madenler için işletme izni talebinde bulunulmadığı, davacının işletme izninin bulunduğu II (b) maden grubu dışındaki madenler için 6 ay içerisinde işletme izni talebinde bulunmadığı gözönüne alındığında, ruhsatın işletme izninin bulunduğu maden grubu dışındaki madenlere hak sağlamayacak olması karşısında, davacının intibak talebinin reddine dair işlemde ve bu işleme yapılan itirazın reddine dair işlemde hukuka aykırılık, davanın reddine dair Mahkeme kararında sonucu itibariyle isabetsizlik bulunmadığı belirtilerek ... İdare Mahkemesi'nin … günlü ve E:…, K:… sayılı kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:

Davacı tarafından, mevzuat hükümlerinin eksik ve hatalı yorumlandığı, Maden Kanunu'nun Ek 11. maddesinin 04.02.2015 tarihli 6592 sayılı Kanun ile yürürlüğe girdiği, madde metninde, "bu kanuna göre hak sağlayan" ifadesi ile kastedilenin 6592 sayılı Kanunu olduğu, 6592 sayılı Kanun ile 2-a ve 2-c bendi madenlerin artık müracaat ile değil ihale ile ruhsatlandırılmasının öngörüldüğü, kişilerin ihaleye girmeden 2-b grubu ruhsat alıp, ardından intibak ile 2-a ve 2-c bendi ruhsat almaması için bu yönde hüküm getirildiği, "bu kanuna göre hak sağlayan" ifadesi ile 3213 sayılı Maden Kanununa göre hak sağlayan ruhsatlar kastedilmiş olsaydı bu ifadenin yazılmasına gerekmeden, maddenin ikinci cümlesinde, doğrudan "2-b bendi madenlerin 2-a ve 2-c bendi maden ruhsatlarına geçiş yapamaz" şeklinde ifade edilebilecekken, özellikle bu şekilde yazıldığı, Maden Kanunu geçici 15. madde içeriğinde uygulanmasını süre yönünden kısıtlayan bir hüküm bulunmadığı, 5177 sayılı kanunun yürürlük tarihinden önce verilmiş ruhsatı bulunan ve diğer şartları sağlayan hak sahiplerine ilişkin düzenleme yapılarak şartları taşıyanlar yönünden 2-b grubundan 2-a grubuna intibakın yapılabileceğinin düzenlendiği, idarenin heyetince de blok mermer üretiminin ocak veriminin son derece düşük olduğunun belirtildiği, ekonomiklik durumları dikkate alınarak temdit talebi ile birlikte intibak talebinde bulunulduğu kanunen bu haklarının mevcut olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 3213 sayılı Maden Kanunu'nun Ek-11. maddesinde "II. Grup (a) bendi maden ruhsat sahiplerinin proje ile başvurması ve talep ettiği bendin alanına taksir edilmesi hâlinde, II. Grup (b) ve (c) bendi maden ruhsatlarından birine geçilebilir. Ancak, bu Kanuna göre hak sağlayan II. Grup (b) bendi maden ruhsatlarından II. Grup (a) ve (c) bendi maden ruhsatlarına geçiş yapılamaz." hükmüne, aynı Kanunun Geçici 14. maddesinde ise "(Ek: 10/6/2010-5995/18 md.) (1) Maden ve mermer arama, ön işletme ruhsatları, işletme projesi verilen maden grubunda, Maden, Mermer, II., III. ve IV. Grup işletme ruhsatları ise işletme izninin bulunduğu grupta ruhsatlandırılır. İşletme ruhsatları, 6 ay içinde hak sağladığı diğer grup madenler için işletme izni talebinde bulunabilir. Aksi halde işletme izninin bulunduğu maden grubu dışındaki madenlere hak sağlamaz. Farklı gruplarda işletme iznine sahip işletme ruhsatları için bu gruplara ruhsat düzenlenir." hükmüne yer verilmiştir.

Olayda, II-b grubu işletme ruhsatı bulunan davacı tarafından 20.07.2017 tarihinde ruhsat süresinin uzatılması ile ruhsatının II-a grubuna intibak ettirilmesi isteminin idarenin 23.02.2018 tarihli işlemi ile Maden Yönetmeliği'nde yer alan II-b grubu maden ruhsatlarının II-a ve II-c bendi maden ruhsatına intibakının yapılamayacağı düzenlemesi uyarınca temdit talebinin intibak talebi olmadan hazırlanarak düzenlenmesi gerektiği belirtilerek reddedildiği, davacı tarafından 26.04.2018 tarihli dilekçe ile idarece tesis edilen 23.02.2018 tarihli işleme itiraz edildiği, idarenin 09.05.2018 tarihli işlemi ile Maden Kanunu'nun Ek-11. maddesinde ''"II. Grup (a) bendi maden ruhsat sahiplerinin proje ile başvurması ve talep ettiği bendin alanına taksir edilmesi hâlinde, II. Grup (b) ve (c) bendi maden ruhsatlarından birine geçilebilir. Ancak, bu Kanuna göre hak sağlayan II. Grup (b) bendi maden ruhsatlarından II. Grup (a) ve (c) bendi maden ruhsatlarına geçiş yapılamaz." yer alan hüküm uyarınca talebinin reddine yönelik davalı idare işlemlerinin iptali istenilmiştir.

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesince davacıya … tarihinden geçerli olmak üzere 10 yıl süreli … sayılı işletme ruhsatı ve 17.09.2008 tarihinden geçerli olmak üzere mermer işletme izni verildiği, Maden Kanunu'nun Geçici 14. maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içerisinde ruhsatın hak sağladığı diğer grup madenler için işletme izni talebinde bulunulmadığından, ruhsatın işletme izninin bulunduğu maden grubu dışındaki madenlere hak sağlamayacak olması karşısında, davacının intibak talebinin reddine dair işlemde ve bu işleme yapılan itirazın reddine dair işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle ilk derece Mahkemesince verilen ret kararının gerekçesi değiştirilmiştir.

Uyuşmazlıkta davacı tarafından Maden Kanunu'nuna 18.02.2015 tarihli 6592 sayılı Kanun değişikliği ile eklenen Ek-11. maddesinde yer alan açık hüküm uyarınca intibak talebinin kabulünün mümkün olmadığı, Bölge İdare Mahkemesince Maden Kanunu'na 5995 sayılı Kanun ile 10.06.2010 tarihinde eklenen Geçici 14. maddesi uyarınca davacı tarafından işletme ruhsatının hak sağladığı diğer grup madenler için işletme izni talebinde bulunmadığı belirtilerek davanın reddi gerektiği belirtilmişse de Maden Kanunu'nun geçici 14. maddesinin 5995 sayılı Kanun ile 10.06.2010 tarihinde yürürlüğe girdiği, ancak davacı tarafından 20.07.2017 tarihinde intibak talebinde bulunulduğu, geçici maddenin yürürlüğe girdiği tarihte mevcut ruhsatı kapsamında II-b grubunda faaliyetlerine devam ettiği ve II-a grubuna intibak talebi bulunmadığından geçici maddeye göre altı ay içinde talepte bulunmadığından davanın reddine yönelik gerekçesinde hukuki isabet bulunmamakla birlikte karar sonucu itibariyle hukuka uygun bulunduğundan kararın yukarıda belirtilen gerekçe ile reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle,

1.Temyiz isteminin reddine,

2.… Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen GEREKÇE İLE ONANMASINA,

3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,

4.2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,

5.Kesin olarak, 19/12/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.