43. Hukuk Dairesi

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İhtiyati Tedbire İtiraz İSTİNAF KARAR TARİHİ: 02/12/2021 İlk derece mahkemesince tedbire itirazın reddine dair verilen kararın itiraz eden ... Ticaret A.Ş. vekili ve... Ticaret A.Ş vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

İhtiyati tedbir isteyen vekili; talebe konu malların, ... numaralı konşimento tahtında GUANGZHOU (Çin) Limanından yüklendiği, İstanbul Limanı’na fiili taşıyan ... Ltd.şirketi tarafından deniz yolu ile taşındığı ve Türkiye’de yerleşik acentenin aleyhine tedbir istenen ...Nakliyat A.Ş olduğu, konişmentolarda kayıt düşüldüğü üzere ‘’Freight Prepaid’ kaydı ile navlunun peşin ödendiği ve CFS- tam konteyner yükü taşıması esasına göre taşıma taahhüt edildiği ve gerçekleştiği, buna göre konişmento üzerine düşülen CFS/CFS; yani konteyner terminalinde taşımaya alınan malların varma yerinde yine konteyner terminalinde teslim edileceğine ilişkin anlaşma yapıldığı, navlun ücretinin taşıyıcıya taşıma başlamadan ödendiği bu nedenle müvekkilinin ithal ettiği emtialar için kendisine veya belirtilen geçici depolama yerine teslim edilene kadar olan ödemeyi zaten yükün Çinli ihracatçılarına tam olarak yaptığı, taşıyana karşı da müvekkilinin herhangi bir ödeme yükümlülüğü bulunmadığı, buna rağmen terminal, dökümantasyon ve parsiyel servis ücreti ile kargo data beyanı adı altında olmak üzere toplam 1.885.

30.USD tutarında fatura düzenlenerek talep edildiği, bu nedenle malın tesliminin talep edilme zaruriyeti doğduğu, 21.06.2021 tarihli sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesinin Ambarlı Gümrük Müdürlüğü'nce aynı gün işlemleri tamamlanarak kapandı statüye geldiği, Ambarlı Gümrük Müdürlüğünün mevzuat gereği yüklenen görev ve yetkileri çerçevesinde kontroller yapıldıktan sonra gümrük idaresinin malı taraflarına teslim etmesi gerekir iken eşyadan el çektiği ve yük teslim belgesi ve acente onaylı konşimento verilmediği için malı teslim etmeyeceğini bildirdiğini ileri sürerek teminat karşılığında 21.06.2021 tarihli serbest dolaşıma giriş beyannamesine konu malın müvekkiline tedbiren teslimine karar verilmesini talep etmiştir.

TEDBİR KARARI: Mahkemece 03.09.2021 tarihli kararla; tedbir isteyen ...A.Ş'nin Çin'den ithal ettiği ürünlerin konteynerler içerisinde gemi ile İstanbul Limanına getirildikten sonra alıcı konumundaki bu firmaya teslim edilmemesinden dolayı malların tedbiren teslimi istemine ilişkin olduğu, talep edilen tarafça sunulan belge ve bilgilerden taşınan malların davacı tarafından "Freight Prepaid" kaydı ile navlun peşin ödenerek satın alındığı, malların gemiden tahliyesinden sonra gümrük işlemlerinin tamamlandığı ancak acenta onaylı konşimentonun Ambarlı Gümrük Müdürlüğü'ne verilmediği gerekçesi ile malları limandan çekemediği,

TTK'nun 1202.maddesinde taşıyanın alacakları hakkında uyuşmazlık çıktığında çekişmeli tutarın mahkemece belirlenecek yere yatırılır yatırılmaz taşıyanın eşyayı teslim etmek zorunda olduğu hükmü düzenlendiği,

TTK'nun 1202.maddesi gereğince olası ek masraflara teminat olmak üzere 1.835.30 USD karşılığı 15.629,13 TL'nin talep eden tarafça mahkeme veznesine depo edilmesi halinde Ambarlı Gümrük Müdürlüğü’nün 21.06.2021 tarihli 21343100IM121947 sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi konulu malların talep eden şirkete teslimine karar verilmiştir.

İTİRAZ: Karşı taraf ... Nakliyat A.Ş vekili itiraz dilekçesiyle, talepte bulunanın malın teslimi talebine dayanak iddiasının gerçek dışı olduğu, Ordino adı verilen ve uluslararası taşımacılığın bir gereği olan, Ordino Müessessini tartışmaya açılmak istendiği, söz konusu alacağın T.T.K 1202'den kaynaklanan taşımaya ilişkin bir alacak olmayıp, dökümantasyon ücreti, terminal ücreti, parsiyel servis ücreti, kargo data beyanı olduğu, emtianın bu şekilde teslim edilmesinin T.T.K 1202 'ye uygun olmadığı, T.T.K 1202 kapsamında olmayan bir alacak açısından bu şekilde bir teslim kararı verilmesinin müvekkilinin haklarını ve ticari alacaklarını tehlikeye sokar nitelikte olduğu, bu konuda Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarında, ordino karşılığı ücret alınmasının Türkiye'de alışılmış ve kabul edilmiş bir gelenek olduğu, ordino ücretinin sözleşmede kararlaştırılmamış dahi olsa taşıyıcıya ödenmesi gerektiği yönünde birçok kararının bulunduğu, taşıtanın, yükün gümrük vergilerini ödeyerek gümrükle ilişiğini kesmesi sonrası yük teslim talimat formunu geçici depo veya antrepo işleticileri yük teslim talimat formunun ibrazı karşılığında yükü alıcısına teslim edeceği dolayısıyla ticaret işlemlerinde Ordino'nun aranmaması, orijinal konişmentoyu ibraz eden kişiye emtianın teslim edilebilmesinin mümkün olmadığı ve tehlikeli sonuçlar ortaya çıkardığı, yükün taşıyanın onayı ve bilgisi olmaksızın teslim edilmesi ve navlun sözleşmesine aykırı bir durumun ortaya çıkmasına sebep olacağı, taşıyanın ifa yardımcısı olan geçişi depolama yeri işleticisinin tüm diğer gerekliliklerin yanında ordinoyu da gördüğü anda eşyayı teslim edeceği aksi halde haklı olarak eşyanın teslimini gerçekleştiremeyeceği, dolayısıyla mahkemenin malın teslimine yönelik verilen kararın, ordino ibraz edilmeksizin malın teslimi sonucunu doğuracak bir hukuki durum ortaya çıkardığını, teminatın tedbir talep edene iade edilmemesi gerektğini belirterek malın teslimine ilişkin tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Karşı taraf ... Lojistik A.Ş vekili tarafından, süresinde verilen bir itiraz dilekçesinin olmadığı, tedbire itiraz duruşmasında; tedbirin kabul edilmediğinin beyan edildiği anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN EK KARAR ÖZETİ:İlk derece mahkemesince yapılan duruşma sonucunda, ihtiyati tedbir talep eden taraf yararına verilen tedbirin uygulandığı malın tedbir talep eden tarafa teslim edildiği ve mahkeme veznesine yatırılan teminatın iadesi konusunda mahkemece verilen bir karar olmadığı gerekçesiyle ...Nakliyat A.Ş'nin itirazın reddine, ... A.Ş 'nin süresinde verdiği itiraz dilekçesi bulunmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Bu ek karara karşı itiraz eden ...Nakliyet A.Ş vekili ve ... Lojistik A.Ş vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :İtiraz eden ...Nakliyat A.Ş vekili istinaf dilekçesinde özetle; talepte bulunanın malın teslimi talebine dayanak iddiasının gerçek dışı bir iddia olup malın T.T.K. m.1202'ye göre teslim edilmesi mümkün olmadığı, müvekkilin alacağının T.T.K 1202'den kaynaklanan taşımaya ilişkin bir alacak olmayıp, yükün fiziki olarak taşınması için verilen hizmetlerden doğmuş alacaklar dokümantasyon ücreti, terminal ücreti, parsiyel servis ücreti, kargo data beyanı olduğu zira taşıma işinden kaynaklanan ücretlerin sadece navlundan ibaret bulunmadığı, taşıyanın yükü teslim aldığı andan itibaren ve varıştan sonra dahi konişmento kendisine geri teslim edilene kadar malların akıbetinden ve değerinden sorumlu bulunduğu, ancak bu arada malların saklanmak üzere taşıyan veya temsilcisi tarafından emaneten geçici depolama yeri veya antrepo işletmecisine teslim edildiği, taşıyanın konişmentonun kendisine ibraz edilmesini takiben, yükü teslim alma hakkına sahip olan kişi adına yükün bu alıcıya teslim edilebileceğini belirten bir belge düzenlemesi zorunluluğu bulunduğu ve bu belgenin alıcı tarafından ilgili depo veya antrepoya basılı veya elektronik evrak olarak ibraz edilmesiyle yükün teslim alınabileceği, aksi halde yükün taşıyanın onayı ve bilgisi olmaksızın teslim edilmesi ve navlun sözleşmesine aykırı bir durumun ortaya çıkmasına sebep olunacağı,TK'nın 1228.maddesinde, konişmentonun tanımının yapıldığı ve buna göre, taşıyıcının navlun sözleşmesi gereği taşıma yükümlülüğünü yerine getirmesi sonrasında teslim yükümlülüğünü de yüklediği, teslimin konşimentoyu ibraz eden meşru hamile yapılacağı, aksi halde eşyanın tesliminin gerçekleştirilemeyeceği, mahkemece verilen kararla ordino ibraz edilmeksizin malın teslimi sonucunu doğuracak bir hukuki durum ortaya çıkarıldığı ve bu durumun Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarına ve Anayasa Mahkemesince 2018 tarihli kararına aykırı olduğu, mahkemece malın teslimine yönelik verilen kararın uygulanması, Anayasa Mahkemesi kararı uyarınca, ancak ordinonun teslimi ile mümkün olabileceği, bu husustaki itirazların da göz ardı edildiği, talepte bulunanın ise doğrudan geçici depolama yerinden ordino olmaksızın malı teslim alma yolunu seçtiği, bunun ise talepte bulunanın T.T.K 1202 ve 1228'inci maddesinin etrafından dolanarak, ordino müessesesini tartışmaya açmaya çalıştığının bir göstergesi olduğu, müvekkilinin dökümantasyon ücreti, terminal ücreti, parsiyel servis ücreti, kargo data beyanına konu olan alacağına ilişkin, İstanbul 5. İcra Müdürlüğü ... esas sayılı icra dosyası ile talepte bulunan aleyhine yasal takip başlatıldığı, talepte bulunan tam olarak ordino teslim edilmeksizin malı teslim alabilmek icra dosyası borcunu ödeyerek ve ordinoyu teslim alarak malın teslimini talep edebilecekken tedbirle malı teslim alma yoluna gittiği, mahkemece hatalı karar tesis edildiği, ayrıca tedbir kararının infazı için Ambarlı Gümrük Müdürlüğü'ne mahkemece müzekkere yazıldığı, kararın ordinonun teslim alınması suretiyle şeklinde verilmesi veya ordino'yu elinde bulunduran müvekkiline yazı yazılarak Ordino'nun teslim alınması suretiyle malın teslimi işleminin gerçekleştirilmesi gerektiği, infazın ordino teslim alınmadan yapıldığı, tedbirin uygulanmış olması nedeniyle itirazlarının reddedildiği, talepte bulunan H.M.K. 397 madde gereği iki hafta içinde esas hakkındaki davasını açmadığı, bu durumda tedbir kararının kendiliğinden kalkması gerekirken, itirazın tedbirin uygulanmış olması nedeniyle reddedilmesinin tamamen hukuka aykırı olduğu zira dava açılmadığı için kararın ortadan kalktığı, davadan önce TTK m. 1202 uyarınca eşyanın teslimi kabul edildiğinde, tedbir sahibi taşıtan veya gönderilenin tamamlayıcı merasimi yerine getirmesi gerektiği, buna göre, öncelikle tedbir kararının verilmesinden itibaren, tedbir sahibi taşıtan veya gönderilen bir hafta içerisinde tedbirin uygulanmasını talep etmek zorunda olduğu aksi hâlde TTK m. 1202/1’e göre verilen karar kendiliğinden kalkacağı, mahkemece verilen karar sonucu...Meyvecilik'in esas hakkındaki davasını açmaksızın haksız bir biçimde malı teslim aldığı ancak müvekkilinin alacağına kavuşamadığı, akabinde 25.09.2021 tarihli dilekçe ile T.T.K. Madde 1202/2'ye dayalı olarak, mahkemeye yatırılan tutarın iadesini talep edildiği, bu talebin de "yargılama gerektirdiği" gerekçesiyle reddedildiği, mahkemece verilen kararın yalnızca ordinosuz teslim konusunda yeni bir hukuki bir durum yaratmakla kalmayıp, müvekkilinin hapis hakkı çerçevesinde yükün zilyetliğini geri almak veya alacağına ilişkin yatırılan teminatı tahsil etmek için yeniden yargısal yollara başvurmak mecburiyetinde bıraktığı, tüm alacakların ödendiği iddiası, gerçek dışı olduğu gibi ... ifadesinin varma yerinde hiçbir masrafın karşılanmayacağı anlamına gelmediği, talebe konu emtiaların teslim şeklinin CIF' teslim olmasına göre, satıcının taşıma ve masrafları üstlenerek, navlun bedeli ödenmiş şekilde yükleme limanında yükleri geminin güvertesine teslim edeceği, bu andan itibaren yüke ilişkin tüm risk ve masraflara alıcıya geçecei ve alıcının varış limanındaki işlemler ve varış yerindeki gümrükleme dâhil tüm masraf ve risklerden sorumlu olduğu, konişmentodaki “freight prepaid” ibaresinin, yükleme limanındaki masrafların ve navlun bedelinin taşıyana ödendiği anlamına gelmekte olup, taşımaya ilişkin tüm masrafların ödenmiş olduğu veya bilhassa alıcının varış limanı masraflarından sorumlu olmayacağı şeklinde yorumlanmasının mümkün olmadığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.... Lojistik A.Ş vekili istinaf dilekçesinde özetle; ihtiyati tedbir kararının üzerinden iki haftalık süre geçmesine rağmen esas hakkında dava açılmadığı bu durumda HMK 397.maddesi gereğince, ihtiyati tedbirin kendiliğinden kalktığı ve tedbire bağlı işlemlerin eski hale geri getirilmesi için tedbire konu malların müvekkiline iadesi için ilgili yerlere bildirilmesi gerektiği, bu konudaki talebin mahkemece yerine getirilmediğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Talep, malın teslimine yönelik olarak verilen ihtiyati tedbirin itirazen kaldırılması istemidir.

İstinafa gelen uyuşmazlık, ihtiyati tedbir şartlarının bulunup bulunmadığı noktasındadır.

İlk derece mahkemesince, 03.09.2021 tarihinde 1.835.30 USD karşılığı 15.629,13 TL'nin teminatın mahkeme veznesine yatırılması halinde Ambarlı Gümrük Müdürlüğü’nün 21.06.2021 tarihli 21343100IM121947 sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi konulu malların talep eden...A.Ş'ye teslimine karar verildiği, tedbir kararı doğrultusunda malın talepte bulunana teslim edildiği dosyaya sunulan taraf beyanlarından anlaşılmaktadır.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu(HMK)'nun 397/1. maddesinde, ihtiyati tedbir kararı dava açılmasından önce verilmişse, tedbir talep edenin, bu kararın uygulanmasını talep ettiği tarihten itibaren iki hafta içinde esas hakkındaki davasını açmak ve dava açtığına ilişkin evrakı, kararı uygulayan memura ibrazla dosyaya koydurtmak ve karşılığında bir belge almak zorunda olduğu, aksi hâlde tedbirin kendiliğinden kalkacağı düzenlenmiştir.Gerek antrepodaki malın tedbir kararı gereği talep edene teslim edilmesi suretiyle tedbir kararının uygulanmış olması, gerekse de iki hafta içinde esas hakkındaki davanın açıldığına dair evrakın dosyaya sunulmaması nedeniyle ihtiyati tedbirin kendiliğinden kalkmış olması karşısında ihtiyati tedbire itirazın reddine karşı başvurulan istinafın konusu kalmamıştır.

Bu nedenle, konusu kalmayan istinaf başvurusu hakkında inceleme yapılması mümkün olmadığından, istinaf başvurusu hakkında karar verilmesine yer olmadığına, karşı taraf .. A.Ş tarafından ihtiyati tedbire karşı süresinde ileri sürülen bir itiraz olmadığından istinaf başvurusunun usulden reddine karar verilmesi gerekmiştir.

1.Tedbire itiraz eden ...Nakliyat A.Ş vekilinin istinaf başvurusunun konusu kalmadığından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

2.Karşı taraf ...Lojistik vekilinin istinaf başvurusunun usulden reddine,

3.İstinaf yoluna başvuran ... Nakliyat A.Ş. ve ... A.Ş tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının istek halinde kendilerine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 02/12/2021