Danıştay 8. Daire Başkanlığı

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2023/5438 E.  ,  2023/6674 K. "İçtihat Metni"T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU : .. Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Hava Harp Okulu … bölümünde öğrenci iken 2004 yılında disiplinsizlik nedeniyle okul ile ilişiği kesilen davacı tarafından, 7143 sayılı Kanun ile getirilen öğrenci affından yararlanmak istemiyle yaptığı başvurunun reddine dair … tarih ve …sayılı işlemin iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; 7143 sayılı Kanunda öğrenci affından yararlanacak öğrenciler bakımından, Yükseköğretim Kurumuna bağlı üniversitelerde okuyan öğrenciler ile Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığına bağlı yükseköğretim kurumlarında okuyan öğrenciler arasında herhangi bir ayrım yapılmadığı, Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı yükseköğretim kurumlarında okumakta iken ilişiği kesilenlerin öğrenci affından yararlanamayacağına ilişkin açık bir hüküm de bulunmadığından, Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı bir yükseköğretim kurumu olan Hava Harp Okulunda öğrenci iken ilişiği kesilen davacının 7143 sayılı Kanunun öngördüğü öğrenci affından yararlandırılması gerekirken aksi yönde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununa bağlı yükseköğretim kurumlarına yerleştirme işlemlerinin Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılacağına ilişkin hükümlerin yer aldığı, 7143 sayılı Kanunda, Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı eğitim kurumları ile Polis Akademisi ve bağlı yükseköğretim kurumları ile ilişiği kesilenlere ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığından davacının söz konusu Kanundan yararlandırılamayacağı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY :

Hava Harp Okulu … bölümünde öğrenci iken, 2004 yılında disiplinsizlik nedeniyle okul ile ilişiği kesilen davacı tarafından, 7143 sayılı Kanun ile getirilen öğrenci affından yararlanmak istemiyle yaptığı başvurunun, Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı eğitim kurumları ile Polis Akademisi ve bağlı yükseköğretim kurumlarından ilişiği kesilenlerin öğrenci affından yararlanabileceğine ilişkin bir düzenlemeye 7143 sayılı Kanunda yer verilmemiş olduğu gerekçesiyle reddi üzerine, bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İLGİLİ MEVZUAT: 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının "Yükseköğretim kurumlarından özel hükümlere tabi olanlar" başlıklı 132. maddesinde "Türk Silahlı Kuvvetleri ve emniyet teşkilatına bağlı yükseköğretim kurumları özel kanunlarının hükümlerine tabidir." düzenlemesi yer almaktadır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde "Bu kanun; yükseköğretim üst kuruluşlarını, bütün yükseköğretim kurumlarını, bağlı birimlerini ve bunlarla ilgili faaliyet ve esasları kapsar. (Değişik ikinci fıkra: 15/8/2017-KHK-694/44 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/41 md.) Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığına bağlı yükseköğretim kurumlarıyla ilgili özel kanun hükümleri saklıdır.", geçici 56. maddesinde (Ek: 22/10/2008-5806/1 md.) " (1) Yükseköğretim kurumlarında hazırlık dâhil bütün sınıflarda intibak, ön lisans, lisans tamamlama, lisans, pedagojik formasyon, lisansüstü, tıpta uzmanlık ve sanatta yeterlik öğrenimi gören öğrencilerden; 7/6/1995 tarihinden bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar, kendi isteğiyle ilişikleri kesilenler dâhil her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki aylık başvuru süresi içerisinde ilişiği kesilenler ile 1980 sonrasında bu içerikte çıkarılan kanunların kapsamına girmekle birlikte sağlanan haklardan yararlanmak üzere başvurmayan veya başvurdukları halde yararlanamamış olanlar, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 35 inci maddesi uyarınca bir yükseköğretim kurumu adına yurt içinde başka bir yükseköğretim kurumunda lisansüstü öğrenim yapanlardan başarısız olmaları nedeniyle ilişiği kesilenler, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki ay içinde ilişiklerinin kesildiği kuruma başvuruda bulunmaları şartıyla bu maddede belirtilen haklardan yararlanırlar... (15) Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı eğitim kurumları ile Polis Akademisi ve bağlı yükseköğretim kurumlarında ön lisans ve lisans düzeyinde öğrenim görürken 7/6/1995 tarihinden bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar her ne sebeple olursa olsun okulları ile ilişiği kesilenler ile bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki aylık başvuru süresi içerisinde ilişiği kesilenlerin, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren iki ay içerisinde başvurmaları halinde, Yükseköğretim Kurulunca öğrenim görecekleri fakülte veya yüksekokulları belirlenir. Belirlenen yükseköğretim kurumlarınca intibakları yapılan öğrenciler de bu madde kapsamından diğer öğrenciler gibi yararlanırlar...", geçici 58. maddesinde (Ek: 13/2/2011-6111/173 md.) "Yükseköğretim kurumlarında hazırlık dâhil bütün sınıflarda intibak, önlisans, lisans tamamlama, lisans, lisansüstü öğrenimi gören öğrencilerden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar, kendi isteğiyle ilişikleri kesilenler ile yurt dışındaki üniversitelerden yatay geçiş yaptıktan sonra yatay geçişleri iptal edilenler dâhil, terör suçundan hüküm giyenler hariç her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler ile bir programı kazandıkları halde kayıt yaptırmayanlar bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren beş ay içinde ilişiklerinin kesildiği yükseköğretim kurumuna başvuruda bulunmaları şartıyla bu Kanunun 44 üncü maddesinde belirtilen esaslara göre 2011-2012 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilirler. 2010-2011 eğitim-öğretim yılı bahar dönemi için bu maddenin yürürlük tarihinden itibaren on gün içinde başvuranlardan durumu kurumlarınca uygun bulunanlar 2010-2011 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde eğitim-öğretime başlayabilirler. Müracaat süresi içinde askerlik zamanı gelmiş olanların askerlikleri tecil edilmiş sayılır. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte askerlik görevini yapmakta olanlar terhislerini takip eden 2 ay içinde ilgili yükseköğretim kurumuna başvurmaları halinde bu maddede belirtilen haklardan yararlandırılır. Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı eğitim kurumları ile Polis Akademisi ve bağlı yükseköğretim kurumlarında tıpta uzmanlık, önlisans veya lisans düzeyinde öğrenim görürken 22/10/2008 tarihinden itibaren bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar terör suçundan hüküm giyenler hariç her ne sebeple olursa olsun kurumları ile ilişiği kesilenler, bu maddenin yayımı tarihinden itibaren yukarıda belirlenen süre içerisinde başvurmaları halinde Yükseköğretim Kurulunca uygun görülen yükseköğretim kurumlarına intibakları sağlanır...", geçici 78. maddesinde (Ek: 11/5/2018-7143/15 md.) "Yükseköğretim kurumlarında hazırlık dâhil bütün sınıflarda intibak, önlisans, lisans tamamlama, lisans, lisansüstü öğrenimi gören öğrencilerden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar, kendi isteğiyle ilişikleri kesilenler dâhil, terör suçundan hüküm giyenler ile terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı nedeniyle ilişiği kesilenler hariç, her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler ile bir programı kazandıkları halde kayıt yaptırmayanlar bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde ilişiklerinin kesildiği yükseköğretim kurumuna başvuruda bulunmaları şartıyla bu Kanunun 44 üncü maddesinde belirtilen esaslara göre 2018-2019 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilirler..." hükümlerine yer verilmiştir. 4566 sayılı Harp Okulları Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; "Bu Kanunun amacı, harp okullarındaki yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek, harp okullarının teşkilâtlanmasını, görev ve sorumluluklarını, eğitim, öğretim, araştırma, yayın, öğretim elemanları ve öğrencilerle ilgili esasları düzenlemektir." hükmüne yer verilmiş, "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde üniversiteler, yüksek teknoloji enstitüleri, harp okulları ve bunların bünyesinde yer alan fakülteler, enstitüler, yüksek okullar, konservatuvarlar, meslek yüksekokulları ile uygulama ve araştırma merkezleri, yükseköğretim kurumları olarak tanımlanmıştır. 24/11/2016 tarih ve 29898 sayılı resmi Gazetede yayımlanan 6756 sayılı Kanun'un "Kuruluş" başlıklı 5. maddesinde; "Milli Savunma Bakanlığı bünyesinde Milli Savunma Üniversitesi adıyla yeni bir üniversite kurulmuştur. Bu Üniversite, Rektörlüğe bağlı olarak; a) Kurmay subay yetiştirmek ve lisansüstü eğitim vermek amacıyla yeni kurulan Enstitülerden, b) Kara, Deniz ve Hava Harp Okullarından, c) Astsubay meslek yüksekokulları ile yabancı diller ve savunma ile ilgili diğer yüksekokullardan oluşur..." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Uyuşmazlık; Hava Harp Okulu … bölümünde öğrenci iken, 2004 yılında disiplinsizlik nedeniyle okul ile ilişiği kesilen davacı tarafından, 7143 sayılı Kanun ile getirilen öğrenci affından yararlanmak istemiyle davalı idareye yaptığı başvurunun reddi işleminden kaynaklanmaktadır. Davanın çözüme kavuşturulması için Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı yükseköğretim kurumlarının geçici 78. madde kapsamında olup olmadığının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. 2709 sayılı Anayasanın 132. maddesinde Türk Silahlı Kuvvetleri ve emniyet teşkilatına bağlı yükseköğretim kurumları özel kanun hükümlerine tabi tutarak bu kurumlara bağlı yükseköğretim kurumlarındaki eğitim ve öğretim şeklinin diğer yükseköğretim kurumlardan farklı nitelikte olduğu benimsenmiştir. Bu durumda 2547 sayılı Kanunda yapılan düzenlemelerin 4566 sayılı Harp Okulları Kanunu ve 6756 sayılı Kanuna tabi olan personel açısından uygulanabilmesi için, yapılan düzenlemede doğrudan Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı yükseköğretim kurumlarına atıf bulunması gerekmektedir.

Öte yandan 2547 sayılı Kanunda geçici 78. maddeden önce de çeşitli öğrenci afları düzenlemeleri yapılmış olup, Kanun koyucu tarafından anılan düzenlemelerde açık bir şekilde Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı eğitim kurumları ile Polis Akademisi ve bağlı yükseköğretim kurumları belirtilmiştir. Nitekim 2547 sayılı Kanuna eklenen geçici 56. ve 58. maddeleri bu doğrultudadır.

Tüm bu değerlendirmeler çerçevesinde, 2547 sayılı Kanunun geçici 78. maddesinde Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı eğitim kurumları ile Polis Akademisi ve bağlı yükseköğretim kurumlarındaki öğrencilere uygulanacağına ilişkin açık bir hüküm olmadığından, anılan okullardan ilişiği kesilenlerin geçici 78. madde hükmünden yararlanma imkanı bulunmamaktadır. Bu itibarla temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerekmektedir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;

1.2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,

2.… Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,

3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak 01/12/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.