Danıştay 2. Daire Başkanlığı
Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2021/9767 E. , 2023/5535 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
KARARIN DÜZELTİLMESİNİ
İSTEYEN (DAVALI) : … Müdürlüğü
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:.., K:… sayılı kararın onanmasına dair Danıştay Beşinci Dairesinin 24/12/2019 günlü, E:2019/3942, K:2019/6699 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; … İl Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacının, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 8/35. maddesi uyarınca "meslekten çıkarma" cezasıyla cezalandırılması gerekmekte ise de, aynı Tüzüğün 15. maddesinin tatbiki ile bir alt ceza olan "24 ay uzun süreli durdurma" cezasıyla cezalandırılmasına, ancak davacının öğrenim durumu itibarıyla yükselebileceği kadronun son kademesinde bulunduğundan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/5. maddesi gereğince brüt aylığının 1/4 oranında kesilmesine ilişkin … günlü, … sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu işleminin (4. maddedeki fili nedeniyle) iptali ve bu işlem nedeniyle kesilen 1/4 oranında brüt aylığının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Danıştay Beşinci Dairesinin 16/01/2019 günlü, E:2016/22364, K:2019/420 sayılı bozma kararına uyularak … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararla: disiplin cezasına konu fiilin işlendiği tarihte, 4688 sayılı Kanun'a uygun olarak kurulan ve hakkında kapatma kararı verilmeyen sendikanın üyesi sıfatıyla yürüttüğü sendikal faaliyetleri nedeniyle, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/35. maddesinde meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılan "mesleğin onur ve saygınlığını zedeleyici veya amir ya da üstlerinin eylem ve işlemlerini eleştirici nitelikte tek başına veya topluca bildiri dağıtmak veya basına, haber ajanslarına, radyo ve televizyon kurumlarına bilgi, yazı, demeç vermek" fiilini işlediğinden bahisle davacının, "brüt aylığının 1/4'ünün kesilmesi" cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiş ise de, söz konusu cezanın 151 sayılı İLO Sözleşmesinin II-4. maddesine açıkca aykırı olduğu anlaşıldığından, bu maddeye göre kamu görevlisinin sadece sendika faaliyetine katılmasının sonucu olarak "brüt aylığının 1/4'ünün kesilmesi" cezasıyla cezalandırılması işleminde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, tazmin isteminin kabulüyle, davacıdan kesilen 1/4 brüt aylığının dava açma tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine hükmedilmiştir.
Daire Kararının Özeti : Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine, anılan karar Danıştay Beşinci Dairesinin 24/12/2019 günlü, E:2019/3942, K:2019/6699 sayılı kararıyla onanmıştır. KARAR DÜZELTME TALEBİNDE BULUNANIN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; sendikal faaliyetin ilgili mevzuatta yasaklandığı, disiplin cezasına konu eylemin sübuta erdiği, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: … DÜŞÜNCESİ : Karar düzeltme isteminin kabul edilerek, İdare Mahkemesi kararının gerekçesi düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Beşinci Dairesinin 24/12/2019 günlü, E:2019/3942, K:2019/6699 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:
İNCELEME VE GEREKÇE
MADDİ OLAY :
Dosyanın incelenmesinden; … il Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacının, … … İl Temsilciliğinin 03/02/2013 tarihinde yapılan açılışına ve basın açıklamasına katıldığının tespit edildiği, hakkında başlatılan disiplin soruşturması sonucunda Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 8/35. maddesini ihlal ettiğinden bahisle dava konusu işlemin tesis edilmesi üzerine görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İLGİLİ MEVZUAT :
Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 8/35. maddesinde; " Mesleğin onur ve saygınlığını zedeleyici veya amir ya da üstlerinin eylem ve işlemlerini eleştirici nitelikte tek başına veya topluca bildiri dağıtmak veya basına, haber ajanslarına, radyo ve televizyon kurumlarına bilgi, yazı, demeç vermek" fiili, meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare Mahkemesi kararında her ne kadar, 151 sayılı İLO Sözleşmesinin "Örgütlenme Hakkının Korunması" başlığını taşıyan Bölüm II-4. maddesinde, "Kamu görevlileri, sendikalaşma özgürlüğüne halel getirecek her türlü ayrımcılığa karşı yeterli korumadan yararlanacaklardır. Böyle bir koruma, özellikle aşağıdaki amaçlara yönelik tasarruflara karşı uygulanacaktır: - "Kamu görevlilerinin çalıştırılmalarını, bir kamu görevlileri örgütüne katılmama veya üyelikten ayrılma koşuluna bağlamak, - Bir kamu görevlisini, bir kamu görevlileri örgütüne üyeliği veya böyle bir örgütün normal faaliyetlerine katılması nedenleriyle işten çıkarmak veya ona zarar vermek." hükmünün düzenlendiği, hakkında kapatma kararı verilmeyen disiplin cezasına konu fiilin işlendiği tarihte, 4688 sayılı Kanun'a uygun olarak kurulan ve sendikanın üyesi sıfatıyla yürüttüğü sendikal faaliyetleri nedeniyle, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/35. maddesinde belirtilen fiili işlediğinden bahisle tesis edilen disiplin cezasının anılan Sözleşme maddesine açıkca aykırı olduğu, bu maddeye göre kamu görevlisinin sadece sendika faaliyetine katılmasının sonucu olarak "brüt aylığının 1/4'ünün kesilmesi" cezasıyla cezalandırılması işleminde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesine yer verilmiş ise de; davacının üyesi olduğu ... isimli sendikanın kuruluşuna ilişkin dilekçenin 09/10/2012 tarihinde Ankara Valiliğine verilmesiyle hukuk alanında tüzel kişilik kazandığı, Valilik tarafından sendikanın faaliyetinin durdurulmasına yönelik olarak bir ay içinde iş mahkemesine başvurulmayıp, bu süre geçtikten sonra …İş Mahkemesine sendikanın tüzel kişiliğinin bulunmadığının tespiti istemiyle dava açıldığı, davacının, hukuken varlık kazanmış ve hukuk sistemi içerisinde tüzel kişilik olarak yerini almış olan sendikanın … … İl Temsilciliğinin açılışına katılmasının "mesleğin onur ve saygınlığını zedeleyici veya amir ya da üstlerinin eylem ve işlemlerini eleştirici nitelikte tek başına veya topluca bildiri dağıtmak veya basına, haber ajanslarına, radyo ve televizyon kurumlarına bilgi, yazı, demeç vermek" fiili kapsamında değerlendirilemeyeceği, dolayısıyla, davacıya isnat edilen fiilin sübûta ermediği anlaşılmakla, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır. Bu durumda, İdare Mahkemesi kararının yukarıda açıklanan gerekçesi yerinde bulunmamakta ise de, sözü edilen husus sonucu itibarıyla hukuka uygun olan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;
1.DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE;
2.… İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın yukarıda belirtilen gerekçeyle onanmasına;
3.Temyiz giderlerinin ve karar düzeltme aşamasında yapılan yargılama giderlerinin davalı idare üzerinde bırakılmasına,
4.Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, 27/11/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.