Danıştay 8. Daire Başkanlığı

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/7706 E.  ,  2024/184 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Muğla ili genelinde toplu taşıma hizmeti sunan ve Muğla Büyükşehir Belediyesinin iştiraki olan … İnşaat Turizm Taşımacılık Ticari İşletmecilik İletişim Sanayi ve Ticaret AŞ. (...) unvanlı davacı şirket tarafından, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü tarafından çıkarılan "Havayolu + Karayolu Kombine Yolcu Taşımaları" konulu 04/02/2020 tarih ve 2020/3 sayılı genelge ile yürürlükten kaldırılan 2018/16 sayılı genelgede yer alan "Büyükşehir Belediyesi ve/veya Ulaşım Koordinasyon Merkezince (UKOME) yetkilendirilip havalimanı işletmecisi tarafından yer tahsisi yapılmış olan gerçek veya tüzel kişi tarafından," ibaresininin kaldırılarak "Bakanlıkça adlarına B1 veya D1 yetki belgesi düzenlenen ve havalimanı işletmecisi tarafından yer tahsisi yapılmış olan gerçek veya tüzel kişiler tarafından," düzenlemesinin getirilmesi üzerine, bu düzenleme doğrultusunda iş ve işlemlerinin genelgenin imzalandığı tarihten itibaren 6 ay içinde genelgeye göre revize edilmesinin istenmesine dair Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı (Dalaman Havalimanı Başmüdürlüğü) işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan "Havayolu + Karayolu Kombine Yolcu Taşımaları" konulu 17/12/2018 tarih ve 2018/16 sayılı Genelgenin 1'inci maddesinin (a) bendinin 1'inci alt bendinde "Yerleşim yerleri arasında uçak + otobüs ile yapılan tarifeli kombine yolcu taşımalarının: Büyükşehir Belediye sınırları içerisinde havalimanı kara tarafı, şehir merkezi, havalimanı kara tarafı arasında başlayıp biten karayolu kısmı; bu taşımalar Büyükşehir Belediyesi ve/veya Ulaştırma Koordinasyon Merkezince (UKOME) yetkilendirilip havalimanı işletmecisi tarafından yer tahsisi yapılmış olan gerçek veya tüzel kişi tarafından yapılır. Birinci alt bende göre yapılacak taşımalar, şehiriçi toplu taşıma olarak değerlendirilir ve bu taşımalar için kullanılacak ücret ve zaman tarifeleri UKOME tarafından tespit edilir" hükmü bulunduğu, davacı şirketin bahsi geçen Genelge hükümlerine istinaden Muğla Büyükşehir Belediye Meclisi ve UKOME kararları ile faaliyette bulunduğu, dava konusu işlemde adı geçen Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü'nün "Havayolu + Karayolu Kombine Yolcu Taşımaları" konulu 04/02/2020 tarih ve 2020/3 sayılı Genelge'sinin 1'inci maddesinin (a) bendinin 1'inci alt bendi ile "Geçici ve Son Hükümler" başlıklı 5'inci maddesinin (b) bendinin iptali istemiyle açılan davada ise Danıştay 8'inci Dairesi'nin 18/06/2020 tarih ve E:2020/1945 sayılı kararı ile yürütmenin durdurulmasına karar verildiği, bu durumda; dava konusu işlemde davacı şirketin işlemlerinde uyması gerektiği belirtilen (işlem dayanağı niteliğinde olan) Genelgenin yürütmesinin durdurulması nedeniyle dava konusu işlemde "sebep" unsuru açısından hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı yanında müdahil tarafından istemin reddi gerektiği savunulmakta olup, davacı tarafından savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle,

1.Temyiz isteminin reddine,

2.… Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,

3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından varsa artan tutarın istemi halinde Mahkeme tarafından iadesine,

4.2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,

5.Kesin olarak, 24/01/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY : X- Davacı şirketin … tarih ve … sayılı Muğla Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi kararı ve … tarih ve … sayılı Muğla Büyükşehir Belediye Meclisi kararına istinaden Muğla ili, Dalaman Havalimanında karayolu yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunduğu, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü'nün 04/02/2020 tarih ve 2020/3 sayılı Genelgesi ile Büyükşehir Belediye sınırları içerisinde havalimanı kara tarafı, şehir merkezi, havalimanı kara tarafı arasında başlayıp biten karayolu taşımalarının Bakanlıkça adlarına [B1] veya [D1] yetki belgesi düzenlenen gerçek veya tüzel kişiler tarafından yapılabileceği ve 6 ay içerisinde anılan Genelge hükümlerinin sağlanması gerektiği kuralı getirildiği, 26/02/2020 tarih ve 3117 sayılı Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü (Dalaman Havalimanı Başmüdürlüğü) işlemi ile davacı şirketin iş ve işlemlerinin 04/02/2020 tarih ve 2020/3 sayılı Genelgeye ve Havalimanları Yer Hizmetleri Yönetmeliği (SHY-22) hükümlerine göre revize edilmesi ve gerekli tedbirlerin alınması gerektiğinin bildirilmesine ilişkin 26/02/2020 tarih ve 3117 sayılı işlemin iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Havaalanları ile şehir merkezi arasında yapılan taşımanın, esas itibarıyla karayoluyla yolcu taşımacılığı niteliğinde olduğu, 4925 sayılı Kanun uyarınca davalı Bakanlığın anılan taşımacılığın düzenlenmesi konusunda ülke sathında yetkili olduğu, 5216 ve 5393 sayılı Kanun'larda belediyelere tanınan yetkilerin ise, belediye ve mücavir alan sınırları içinde geçerli ve belirli konulara ilişkin özel bir yetki olduğu hususu dikkate alındığında, davalı Bakanlığın havaalanı ile yerleşim yerleri arasındaki yolcu taşımacılığına ilişkin yetkisinin, yalnızca havaalanı-terminal arası ile sınırlı olmadığı, taşımacılığın belediye ve mücavir alan sınırları içinde kalan kısmı bakımından, ilgili belediyelerce belirlenecek güzergah ve durak yerlerine uymak koşulu ile, davalı Bakanlık tarafından, havaalanı/havalimanı ile şehir merkezi/merkezleri ve aksi yönde yolcu taşımacığının düzenlenebileceği açıktır.

Ayrıca davalı genel müdürlük tarafından, davacı şirketin iş ve işlemlerinin 04/02/2020 tarih ve 2020/3 sayılı Genelgeye ve Havalimanları Yer Hizmetleri Yönetmeliği (SHY-22) hükümlerine göre revize edilmesi ve gerekli tedbirlerin alınması gerektiğinin bildirilmesine ilişkin dava konusu işlemde adı geçen genelgeye karşı davacı müdahil tarafından Dairemizde açılmış olan davada her ne kadar Dairemizin 18/06/2020 tarih ve E:2020/1945 sayılı kararı ile yürütmenin durdurulmasına karar verilmiş ise de daha sonra söz konusu Genelgenin 20/08/2020 tarih ve 2020/12 sayılı ve 29/12/2020 tarih ve 2020/14 sayılı Genelgeler ile yürürlükten kaldırıldığı, bu nedenle karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi gerektiğinden, temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın bozulması gerektiği düşüncesi ile aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.