12. Hukuk Dairesi
12. Hukuk Dairesi 2023/7427 E. , 2024/3714 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi
DAVACI/ALACAKLI : ...
DAVALILAR/BORÇLULAR : ..., ...
Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davalılar/borçlular tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :
Şikayetçi ihale alıcısının icra müdürlüğüne müracaat ederek takip dosyasından yapılan ve kesinleşen ihale sonucunda alacağa mahsuben satın aldığı taşınmazın adına tescili için gerekli işlemlerin yapılmasını talep etmesi üzerine, icra müdürlüğünce, borçlular tarafından açılmış olan menfi tespit davasının kesinleşme tarihinin,ihalenin feshi davasının reddi kararının kesinleşme tarihinden önce olduğu,taşınmaz alacağa mahsuben ihale edildiğinden ihale bedelinin takip dosyasında bulunmadığı, alıcı adına tescil halinde dönülmesi imkansız hak kaybına neden olunabileceği gerekçesi ile tescil talebinin reddine karar verildiği, şikayetçinin icra mahkemesine başvurusunda, ihalenin kesinleştiğini,ihale tarihi itibariyle mülkiyetin kendisine geçtiğini, alacağı temlik alan alacaklı olduğundan borçluların temlik eden alacaklı aleyhine açmış oldukları menfi tespit davasının tarafı olmadığını ileri sürerek icra müdürlüğünün, tescil talebinin reddi kararının iptaline karar verilmesini talep ettiği, ilk derece mahkemesince ihalenin feshi davasının reddi kararından önce kesinleşen menfi tespit davası ile borçlu olunmadığı tespit edildiğinden ve hacizler de kaldırıldığından bahisle icra müdürlüğünün ret kararında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile şikayetin reddine karar verildiği, şikayetçinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince;istinaf başvurusunun kabulü ile ihale bedelinin tamamen yatırılması halinde ihale konusu taşınmazın tescil işlemlerinin sağlanması yönünde talimat verilmesi gerekirken, icra müdürlüğünce tescil talebinin reddine karar verilmesinin yerinde olmadığı gerekçesi ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına,şikayetin kabulü ile icra müdürlüğünün 15/03/2022 tarihli kararının kaldırılmasına karar verildiği, kararın borçlular tarafından temyiz edildiği görülmektedir. 4721 sayılı TMK'nın 705. maddesi; "Taşınmaz mülkiyetinin kazanılması tescille olur. Miras, mahkeme kararı, cebri icra, işgal kamulaştırma halleri ile kanunda öngörülen diğer hallerde, mülkiyet tescilden önce kazanılır. Ancak, bu hallerde malikin tasarruf işlemleri yapabilmesi, mülkiyetin tapu kütüğüne tescil edilmiş olmasına bağlıdır" hükmünü amirdir.
İİK'nın 134/son maddesi uyarınca ise; ihalenin feshi için öngörülen şikayet süresinin geçmesinden ya da ihalenin feshi istenmiş ise, bu konudaki şikayeti neticelendiren kararın kesinleşmesinden sonra, ihalesi yapılan taşınmazın alıcı adına tescili için tapu idaresine yazı yazılır.
İİK'nın 135/1. maddesi ” Taşınmaz alıcıya ihale edilip bedeli alındıktan sonra alıcı namına tescil edilmesi için (134) üncü maddede yazılı müddete riayet edilerek tapuya müzekkere yazılır. “ hükmü yer almaktadır.
Yukarıda anılan ilkeler birlikte değerlendirildiğinde; ihale sonrası mülkiyetin ihale alıcısına geçmesi için, ihalenin kesinleşmiş olması ve ihale bedelinin ödenmiş olması gerekir.
İİK’nın 134/son ve 135/1. maddeleri uyarınca, ihalenin kesinleşmesi üzerine icra müdürü, taşınmazın alıcı adına tescili için tapuya yazı yazar. İcra müdürlüğünün yasanın amir hükmüne aykırı davranışı bir hakkın yerine getirilmemesi olup,
İİK'nın 16. maddesi uyarınca süresiz şikayete tabidir.
Somut uyuşmazlıkta; 26.01.2017 tarihinde şikayete konu taşınmazın şikayetçi ...’a alacağa mahsuben ihale edildiği, takip borçluları tarafından açılan ihalenin feshi davasında, Küçükçekmece 1. İcra Hukuk Mahkemesinin 11.02.2021 tarih ve 2020/319 E. - 2021/91 K. sayılı kararı ile davanın esastan reddine hükmedildiği ve ilgili Bölge Adliye Mahkemesinin esastan ret kararının Dairece onanması üzerine kararın 03.02.2022 tarihinde kesinleştiği, borçluların açtığı menfi tespit davası sonucunda, Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 21.03.2017 tarih, 2015/1037 E.-2017/253 K. sayılı kararı ile İstanbul 9. İcra Müdürlüğünün 2014/29254 E. sayılı takip dosyasına konu bono nedeniyle borçlu olmadıklarının tespitine karar verildiği, ilgili Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf isteminin feragat nedeniyle reddi kararının taraflarca temyiz edilmeyerek 10.09.2019 tarihinde, ihalenin feshi isteminin reddi kararının kesinleşmesinden önce kesinleştiği anlaşılmıştır.
Bölge Adliye Mahkemesinin gerekçeli kararında da belirtildiği üzere; ihale tarihinden sonra verilmiş ve kesinleşmiş menfi tespit kararı, kesinleşen ihalenin hüküm ve sonuçlarını ortadan kaldırmayacağından, icra müdürü kesinleşen ihale karşısında tescil işlemlerinden kaçınamaz. Ancak ihalenin, alacağa mahsuben gerçekleştiği, takibe konu alacağın ise bulunmadığının kesinleşen menfi tespit davası ile tespit edildiği nazara alındığında; ihale bedelinin tamamen yatırılması halinde taşınmazın alıcı adına tescili mümkün olup, şikayetçi tarafından ihale bedelinin dosyaya yatırılmamış olduğu da görülmekle icra müdürlüğünce bu aşamada şikayetçinin tescil talebinin reddine karar verilmesi doğru görülmüştür. Her ne kadar; Bölge Adliye Mahkemesi kararında da bu gerekçe benimsenmiş ise de,sonuç itibariyle hükümde, şikayetin kabulü ile icra müdürlüğünün şikayete konu kararının kaldırılmasına karar verilmesi isabetsizdir.
O halde, icra müdürlüğünün, kesinleşmiş mahkeme kararı ile bulunmadığı tespit edilen alacağa, mahsuben yapılan ihale sonucunda, ihale bedelinin de takip dosyasında yatırılmadığı gerekçesi ile tescil talebinin reddi yönünde verdiği karar, İİK'nın yukarıda açıklanan 135/1 maddesi hükmüne uygun olup, şikayetin reddine karar verilmesi gerekirken, şikayetin kabulü ile 15.03.2022 tarihli icra müdürlüğü kararının iptaline karar verilmesi isabetsiz olduğundan, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Borçluların temyiz isteminin kabulü ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi'nin 18.05.2023 tarih ve 2023/77 E. - 2023/762 K. sayılı kararının yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/2. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 22.04.2024 gününde oy birliğiyle karar verildi. İHÖ/SA