11. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki kullanmama nedeniyle marka iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin en eski şirketinin J. Hepwort & Son, Gentleman's Tailor adıyla 1864 yılında kurulmuş olan İngiltere menşeili bir giyim firması olduğunu, "NEXT" markasını ve bu markayı taşıyan mağazalar zincirini ilk olarak 1982 yılında seçerek kullanmaya başladığını, zaman içerisinde giyim sektörünün yanı sıra çiçekçilik, elektronik eşya satışı gibi sektörlerde de "NEXT" markası altında faaliyet yürüttüğünü, böylece müvekkilinin "NEXT" ibaresini hem grup şirketlerinin ticaret unvanlarındaki çekirdek unsur, hem de üretip sattığı mal ve hizmetlerde markasal olarak yıllarca kullandığını, dünya çapında onlarca ülkede tescilli ve tanınmış "NEXT" markasının Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde de tescilli olduğunu, davalıya ait 2006/24956 sayılı "NEXTSTAR" markasının 25.11.2009 tarihinde tescil edildiğini ve 9. sınıftaki "can kurtarıcı ve koruyucu donanımlar, dalgıç giysileri, dalgıç gözlükleri, koruyucu giysiler, eldivenler, gözlükler ve başlıklar, gözlükler, güneş gözlükleri, lensler ve bunların kutuları, kılıfları, parçaları ve aksesuarları" emtiaları ile 14, 18 ve 24. sınıflardaki tüm emtialar yönünden tescil tarihinden itibaren 5 yıl süreyle kullanılmadığını, bu nedenle 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun (6769 sayılı Kanun) geçici 4 üncü maddesi düzenlemesiyle 26 ncı maddesini birinci fıkrasının (a) bendi ve 9 uncu maddeleri uyarınca davalıya ait 2006/24956 numaralı "NEXTSTAR" markasının 9. sınıftaki "can kurtarıcı ve koruyucu donanımlar, dalgıç giysileri, dalgıç gözlükleri, koruyucu giysiler, eldivenler, gözlükler ve başlıklar, gözlükler, güneş gözlükleri, lensler ve bunların kutuları, kılıfları, parçaları ve aksesuarları" emtiaları ile 14, 18 ve 24. sınıflardaki tüm emtialar yönünden iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı şirketin davayı açmakta hukuki menfaati bulunmadığını, davacının davaya konu müvekkili şirketin hak sahibi olduğu "NEXT" esas unsurlu "NEXTSTAR" markası sebebiyle marka başvurularının reddedildiğini, müvekkili şirketin "NEXT" ve "NEXT" esas unsurlu markalarını davaya konu markasının yanı sıra 9, 14, 18, 24, 25 ve 26. sınıflarda da tescil ettirdiğini, kaldı ki kesinleşmiş Mahkeme kararları, bilirkişi raporları ve Yargıtay kararlarından görüleceği üzere müvekkili şirketin "NEXT" ve "NEXT" esas unsurlu markalar yönünden 9, 14, 18, 24, 25 ve 26. sınıflarda müktesep hak sahibi olduğunun net bir şekilde tespit edildiğini, müvekkilinin söz konusu markaları Türkiye ve yurt dışında tescil ettirmek suretiyle büyük emek ve çaba harcayarak tanınmış hale getirdiğini, tanınmış markaların tüm emtia ve sınıflarda koruma altında olduğunu, nitekim TÜRKPATENT nezdinde 07.07.2005 tarih ve 2005/O-157547 numaralı "NEXTSTAR" markasının tanınmış marka olduğuna dair karar yer aldığını, yine "NEXT&NEXTSTAR" markasının da YİDK'nın 13.07.2006 tarih ve 2006/M-2157 sayılı kararı ve TÜRKPATENT Markalar Dairesi Başkanlığı'nın 22.01.2017 tarih ve 2007/O-18194 numaralı kararı ile tanınmış marka olarak kabul edildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 2006/24956 numaralı "NEXTSTAR" markasının 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 9, 10, 11, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45. sınıflarda 24.11.2009 tarihinde davalı adına tescil edildiği, 11.07.2018 tarihli bilirkişi raporunda raporunda; davalı ve davacı markalarının kendi iştigal ve ilintili alanlarında ayırt edici gücü yüksek markalardan olduğu, davalı şirkete ait ticari defter ve belgelerin incelenmesinde davalı tarafından 21.06.2012 tarihli 10 adet iş önlüğü, 14.12.2012 tarihli 40 adet yelek ve 40 adet tişört, 13.01.2015 tarihli 8 adet iş önlüğü, 21.08.2014 tarihli 551 adet tişört, 9 adet iş önlüğü emtiasına ilişkin alış faturasının sunulduğu, bu ürünlerin satışına ilişkin fatura sunulmadığı, yine davalı tarafından sunulan Yüksel Elektronik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait kayıtlarda ise 11.09.2012-07.12.2017 tarihleri arasında davalı şirkete yapılan satışlara ait faturaların mevcut olduğu, ancak ürün tutarlarının 0 (sıfır) bedelli olarak yazıldığı, bu durumun bu ürünlerin promosyon amaçlı dağıtım olduklarını düşündürdüğü, buna göre 2013-2017 yılları arasında 2006/24956 numaralı "NEXTSTAR" markasıyla 9. sınıf kapsamında kısmi iptali istenen "can kurtarıcı ve koruyucu donanımlar, dalgıç giysileri, dalgıç gözlükleri, koruyucu giysiler, eldivenler, gözlükler ve başlıklar (kasklar), gözlükler, güneş gözlükleri, lensler ve bunların kutuları, kılıfları, parçaları ve aksesuarları" malları ile 14, 18 ve 24. sınıflarda yer alan tüm mallar bakımından ciddi bir kullanımının bulunmadığı yönünde görüş bildirdiği, davalının 2006/24956 numaralı "NEXTSTAR" markasını 9. sınıf kapsamında kısmi iptali istenen "can kurtarıcı ve koruyucu donanımlar, dalgıç giysileri, dalgıç gözlükleri, koruyucu giysiler, eldivenler, gözlükler ve başlıklar (kasklar), gözlükler, güneş gözlükleri, lensler ve bunların kutuları, kılıfları, parçaları ve aksesuarları" malları ile 14, 18 ve 24. sınıflarda yer alan tüm mallar bakımından ciddi şekilde kullandığını ispat edemediği, bu nedenle "NEXTSTAR" markası için 6769 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesinin birinci fıkrasındaki iptal koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne davalı adına tescilli 2006/24956 numaralı "NEXTSTAR" markasının 9. sınıfta yer alan "Cankurtarıcı ve Koruyucu Donanımlar, Dalgıç Giysileri, Dalgıç Gözlükleri, Koruyucu Giysiler, Eldivenler, Gözlükler ve Başlıklar (kasklar), Gözlükler, Güneş Gözlükleri, Lensler ve bunların kutuları, kılıfları, parçaları ve aksesuarları" mal ve hizmetleri için kısmen ve 14, 18 ve 24. sınıflarda tescilli olduğu tüm emtialar için kullanılmaması nedeniyle tamamen iptaline ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı şirketin huzurdaki davayı ikame etmekte hukuki menfaati bulunmadığını, davacı şirketin, müvekkili şirket adına tescilli «NEXTSTAR» markasının iptalinde menfaatinin bulunduğuna veya iptal edilmemesi halinde zarara uğrayacağı yönünde hiçbir delil ve dokümanı huzurdaki dava dosyasına sunmadığını, müvekkili şirketin NEXT, NEXTSTAR VE NEXT&NEXTSTAR ibarelerini havi markaların tanınmış marka niteliğinde olduğunun Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından karara bağlandığını, bu nedenle, davacı yanın müvekkili şirketin «NEXT» esas unsurlu «NEXTSTAR» ibareli mezkur markasının kısmen iptalini talep etmesinin yerinde olmadığını, tanınmış markaların tüm emtia ve hizmet sınıflarında koruma altında olduğunu, müvekkili şirketin «NEXT» ibareli markalarının tanınmış marka niteliğinde olduğu için davalı şirketin iptal talebinde bulunamayacağını, müvekkili şirket tarafından huzurdaki davaya konu «NEXT» esas unsurlu «NEXTSTAR» ibareli mezkur markanın tescilli olduğu 09., 14., 18. ve 24. sınıfa dahil emtialarda kullanılmakta olduğunu, müvekkili şirketin «NEXT» ibaresini havi markaları tanınmış marka mahiyetinde olduğundan davacının kısmen iptal talebinde bulunamayacağını,11.07.2018 tarihli bilirkişi raporu ve 20.04.2018 tarihinde gerçekleştirilen bilirkişi incelemesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, 11.07.2019 tarihli bilirkişi raporunun yalnızca promosyon ürünlerin bulunduğu bir kısım faturalar incelemeye esas alarak hazırlandığını, NEXTSTAR markasının davaya konu sınıflara bağlı emtialarda kullanıldığını kanıtlayan fatura ve gümrük belgelerinin incelenmediğini, Mahkeme dosyasına sunulan faturalardan ve delillerden de görüldüğü üzere müvekkili şirketin dava konusu sınıflarla ilgili ciddi kullanımı olduğunu, müvekkili şirket adına tescilli «NEXT» esas unsurlu «NEXTSTAR» markasının müvekkili şirket tarafından tescilli olduğu ürünlerde ürün kataloglarında, ürün sipariş formlarında, ihracat listelerinde, tanıtım etiketlerinde, faturalarda uzun yıllardır nizasız ve fasılasız olarak kullanıldığını, «NEXT» ve «NEXT» esas unsurlu markaların ihracat ve ithalat faaliyetinde kullanımı halinde 6769 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesinin aradığı şekilde markanın kullanıldığının kabul edileceğini, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 08.03.1990 tarih, 1989/443 Esas ve 1990/1935 Kararında da açıklandığına göre, davanın açıldığı tarihte marka beş yıldan daha az bir süredir kullanılmakla birlikte; dava sırasında beş yıl dolduğu takdirde; bu arada marka sahibinin ciddi kullanıma başlayıp başlamadığının araştırılması gerektiğini, marka sahibi markasını dava sırasında ciddi olarak kullanmaya başlarsa, -kullanım, iptal tehdidi ile başlamış olsa dahi- iptal davasının redde gerektiğini, 2012-2017 yılları arası da dâhil olmak üzere kullanımı gösterir birçok faturanın hem ticari defterlerden hem de mahkeme dosyasında mübrez delillerden açıkça görüldüğünü, ancak bilirkişilerin sadece promosyon ürünlerin bulunduğu bir kısım faturaları incelemeye esas alarak eksik inceleme ürünü, hatalı bir rapor hazırladıklarını ve Yerel Mahkemenin de işbu hatalı ve eksik inceleme mahsulü bilirkişi raporunu hükme esas alarak haksız ve hukuka aykırı surette ikame edilen huzurdaki davanın kabulüne karar verdiğini, dosyaya sunulan promosyon ürünlerinin dikkate alınması ve promosyon/tanıtım amacı taşıyan ürünleri gösterir faturaların TÜRKPATENT kullanım kılavuzuna uygun olarak kullanım ispatı olarak kabul edilmesi gerektiğini, müvekkili şirket markasının iptali talep edilen sınıflarda kullanıldığına dair faturaların da sunulduğunu, müvekkili şirketin Grup şirketlerinden biri olan Yüksel Elektroteknik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından da markanın aralıksız kullanımının gerçekleştirildiğini, dava konusu müvekkili şirketin 2006/24956 numaralı markasının ilk sahibinin Yüksel Elektroteknik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olduğunu, müvekkili şirketin Grup Şirketi olduğu Yüksel Elektroteknik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden müvekkili şirkete huzurdaki dava konusu markanın devredildiğini, davaya konu markanın satış ve tanıtım vb. işlemleri Yüksel Elektroteknik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından da gerçekleştirildiğini, müvekkili şirketin uzun yıllardan bu yana "NEXT" ve "NEXT" esas unsurlu markalarını büyük emek ve çaba harcayarak tanınır ve bilinir hale getirdiğini, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tanınmış marka olduğunun kabul edildiğini ve tanınmış markalar siciline kayıt edildiğini, müvekkili şirketin "NEXTSTAR" markasının tanınmış marka olduğuna ilişkin TÜRKPATENT YİDK Başkanlığı'nın 07.07.2005 tarihli ve 157547 sayılı kararı, müvekkilinin "NEXT" ibareli markasının tanınmış marka olduğuna ilişkin Türk Patent ve Marka Kurumu YİDK Başkanlığı'nın 17.07.2006 tarihli ve 195271 sayılı kararı, müvekkili şirketin "NEXT&NEXTSTAR" markasının tanınmış marka olduğuna ilişkin TÜRKPATENT YİDK Başkanlığı'nın 22.01.2007 tarihli ve 18194 sayılı kararı olduğunu, müvekkili şirketin «NEXT» ve "NEXTSTAR" ibareli markaları tanınmış marka mahiyetinde olduğundan davalı şirketin iptal talebinde bulunamayacağını, müvekkili şirket tarafından huzurdaki davaya konu «NEXT» esas unsurlu «NEXTSTAR» ibareli mezkur marka tescilli olduğu 09.. 14., 18. ve 24. sınıfa dahil emtialarda kullanılmakta olduğunu, müvekkili şirketin «NEXT» ibaresini havi markaları tanınmış marka mahiyetinde olduğundan davacının kısmen iptal talebinde bulunamayacağını,-«NEXT» markası üzerinde müvekkili şirketin öncelik hakkını haiz olduğunu, mezkur markanın gerçek hak sahibi olduğunu, kesinleşen mahkeme kararları ile de müvekkili şirket markalarının özellikle 9, 14, 18 ve 24. sınıflarda kazanılmış hak teşkil ettiğinin açıkça hükme bağlandığını ve hükmün de kesinleştiğini, huzurdaki davanın davalısının müvekkil şirket aleyhine dava ikâme ettiğini ve bu davada kısmen lehlerine olacak şekilde sonuçlandığını, bu davada müvekkili şirket markalarının kazanılmış hak teşkil ettiğinin açıkça hükme bağlandığını, Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinin 25.10.2016 tarih, 2014/438 E. ve 2016/247 K. sayılı kararına karşı verilen Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi Başkanlığının 28.04.2017 tarih, 2017/317 E. ve 2017/411 K. sayılı kararında, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 15.01.2019 tarih, 2017/3021 E. ve 2019/350 K. sayılı kararında da müvekkili şirketin kazanılmış yani müktesep hakkının olduğunun kesinleşen hükümle açıkça ortaya koyulduğunu, davacının müvekkili şirket markasının iptal edilmesini talep ettiği sınıflarda müvekkili şirketin öncelik hak sahibi olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, dava tarihi itibariyle somut olaya uygulanması gereken 6769 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesi uyarınca tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde haklı bir sebep olmadan tescil edildiği mal veya hizmetler bakımından marka sahibi tarafından Türkiye’de ciddi biçimde kullanılmayan ya da kullanımına beş yıl kesintisiz ara verilen markanın iptaline karar verileceği, kullanmama nedenine dayalı iptal davası açabilmek için herhangi bir hak düşürücü bir süre bulunmamakta olup, önemli olanın, dava tarihinden geriye doğru tescil anına kadar beş yıllık sürenin dolması olduğu, dava konusu marka yönünden dava tarihi itibariyle tescil tarihinden itibaren 5 yıllık sürenin dolmuş bulunduğu ve dolayısıyla süre yönünden iptal koşulunun oluştuğu, 6769 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesi uyarınca markasını kullanma külfeti altında bulunan davalının, somut uyuşmazlık açısından kullanımını ispat etmesi gerektiği, buna rağmen mahkemece alınan bilirkişi raporunda da açıklandığı üzere, dava konusu markanın tescilli olduğu emtia sınıfı kapsamında Türkiye'de ciddi bir şekilde kullanımının olduğunun kanıtlanamadığı, diğer taraftan 6769 sayılı Kanun'un markanın kullanım külfetine ilişkin 9 uncu maddesi hükmü uyarınca, marka kullanımının 6769 sayılı Kanun'un 7 nci maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen şekilde, yine 7 nci maddenin üçüncü fıkrası ve 9 uncu maddesinin ikinci ve üçüncü fıkrasında belirlendiği şekilde gerçekleşmesi gerektiği, buna göre davalı tarafça dava konusu markaya dayanılarak dava açılmasının ya da başka başvurulara itiraz edilmesinin markanın anılan maddelerde belirtilen şekilde kullanımı olarak kabul edilemeyeceği bu itibarla ilk derece mahkemesince yazılı şekilde karar verilmesinde bir isabetsizlik olmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, kullanmama nedeniyle marka iptali istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3.Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

10.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.