ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
GEREKÇELİ KARARIN
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesi ile Alacağın Temliki Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davalı şirketin dava dışı .....İnş...Ltd. Şti'ne sıva ve alçı işine ilişkin olmak üzere 668.514,25 TL bedelli inşaat işi yaptırdığını, yapılan işlere ilişkin .....tarihli, .....seri nolu ve .....TL bedelli, .....tarihli, .....seri nolu ve .....TL bedelli, .....tarihli, .....seri nolu ve .....TL bedelli ve .....tarihli, .....seri numaralı ve .....TL bedelli faturaların düzenlendiğini, faturaların davalı şirket ile dava dışı şirket tarafından Vergi Dairelerine bildirildiğini, yapılan işlerin karşılığı 668.514,25 TL olmasına rağmen davalı tarafından dava dışı .....Müh. İnş...Ltd. Şti'ne .....TL dışında herhangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkili ile dava dışı .....İnş...Ltd. Şti. arasında imzalanan .....tarihli sözleşmeyle müvekkilinin alacağı temlik aldığını ve tahsili için Diyarbakır İcra Dairesinin .....esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibinin davalının haksız itirazı üzerine durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ve takibin devamı ile davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: müvekkilinin davacıyı tanımadığını ve aralarında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığından müvekkilinin borcu bulunmadığını, alacaklı .....dava dışı .....İnş...Ltd. Şti'nin müvekkili şirketten alacaklı olduğunu bilecek bir durumda olmadığını, temlik sözleşmesi yapılmadan önce müvekkili şirkete danışılmadığını, muvafakat alınmadığını ve gerçekliğinin teyit edilmediğini, yapılan bu temliğin gerçeğe aykırı, temlik sözleşmesinin gerçek olup olmadığının araştırılması gerektiğini, dava dışı ...... İnş...Ltd. Şti.'nin düzenlediği faturalar ile yapmayı taahhüt ettiği işlere karşılık müvekkili şirket tarafından .....Bankası A.Ş. .....Şubesine ait .....tarihli ve .....TL bedelli, .....tarihli ve .....TL bedelli ve .....tarihli .....TL bedelli çeklerin temlik veren ...... İnş...Ltd. Şti.'ye verildiğini, yine .....Bankası .....Şubesindeki müvekkile ait hesap ekstreleri incelendiğinde çek bedellerinin ödendiğinin anlaşılacağını, yine aynı bankadaki müvekkile ait hesaptan .....tarihinde temlik veren şirkete .....TL ödeme yapıldığını, dava dışı ...... İnş...Ltd. Şti.'nin müvekkili şirkete kestiği faturaların kapalı fatura olduğunu ve kapalı faturanın ödemelerin yapıldığının diğer göstergesi olduğunu, kapalı faturanın muhasebe hukukunda da ödemenin yapıldığı sonucunu gösterdiğini, temlik veren dava dışı .....İnş...Ltd. Şti. Ve bu şirketin yetkilisi veya gayrı resmi yetkilisi olduğu bilinen kişiler hakkında aleyhlerine icra takipleri bulunduğunu ve Cumhuriyet Başsavcılıklarına suç duyurularında bulunulduğunun haklarında açılmış yüzlerce işlem bulunduğunun aşikar olduğunu, bu işlemlerin tamamının ya alacak nedeniyle, yada dolandırıcılık suçundan kaynaklı olduğunun kayıtlarda mevcut olduğunu ve öğrenebildikleri kadarıyla dosyaların halen derdest olduğunu, hal böyle iken temlik veren şirketin kayıtları incelenmeden davacı tarafından alacağı temlik alması ve buna istinaden müvekkilden talepte bulunmasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuş ve davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.
Davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde özetle; alacağın temlikinde borçlunun rızasına gerek bulunmadığını, davaya konu edilen faturala istinaden dava dışı .....İnş...Ltd. Şti.'ye ödeme yapıldığının davalının ispatlaması gerektiğini, cevap dilekçesinde davalı tarafından temlik veren şirkete verilen çeklerle ödeme yapıldığının iddia edildiğini ancak bahse konu çeklerin temlik veren ...... İnş...Ltd. Şti.'ye ulaşmadığını ileri sürerek davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, Diyarbakır İcra Dairesinin .....esas sayılı takip dosyası UYAP sistemi üzerinden dosya arasına eklenmiş, UYAP sistemi üzerinden Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının .....nolu soruşturma dosyası celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, cevap dilekçesinde bahsi geçen çeklerin ibrazına ilişkin bilgiler .....Bankası A.Ş.'den sorulmuş ve ibraza ilişkin belgeler celp edilmiş, yine cevap dilekçesinde bahsi geçen çek asılları ile ilgili Vergi Dairelerinden davalı şirket ile dava dışı dava dışı ...... İnş...Ltd. Şti.'nin BA ve BS formları celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, davalı şirket ile dava dışı ...... İnş...Ltd. Şti.'nin ticari defterleri üzerinde mali müşavir vasıtasıyla inceleme yaptırılarak bilirkişi raporu alınmış, Ticaret Sicil Müdürlüğünden dava dışı .....İnş...Ltd. Şti.'nin temsil ve ilzama yetkili kişileri sorulmuş, imza incelemesine esas olmak üzere talimat yoluyla dava dışı ...... İnş...Ltd. Şti. yetkilisi .....imza örnekleri alınmış, ilgili kurum ve kuruluşlardan dava dışı ...... İnş...Ltd. Şti.'ye ait ıslak imzalı belge asılları celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, cevap dilekçesinde bahsi geçen çeklerde lehtar olarak yer alan ve çeklerin arka yüzünde ...... İnş...Ltd. Şti.'ye ait cirolarda yer alan imzaların şirket yetkilisine ait olup olmadığının tespiti amacıyla İstanbul Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesinden bilirkişi raporu alınmıştır.
Diyarbakır İcra Dairesinin .....esas sayılı dosyası incelendiğinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine .....tarihli, .....seri nolu ve 100.108,25 TL bedelli, .....tarihli, .....seri nolu ve .....TL bedelli, .....tarihli, .....seri nolu ve .....TL bedelli ve .....tarihli, .....seri numaralı ve 250.750,00 TL bedelli faturalara dayalı 468.514,25 TL asıl alacak ve 163.500,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 632.014,25 TL'nın tahsili amacıyla Adana Genel İcra Dairesinin .....esas sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun gönderilen ödeme emrine karşı süresinde borca ve icra dairesinin yetkisine itiraz ettiği, Adana Genel İcra Dairesince takibin durdurulmasına karar verildiği ve davacı alacaklının talebi üzerine dosyanın Diyarbakır İcra Dairesine gönderilmesi üzerine Diyarbakır İcra Dairesinin .....esasını aldığı, bu esas sayılı takip dosyası üzerinden gönderilen ödeme emrine karşı davalı borçlunun süresinde borca ve ferilerine itiraz dilekçesi sunduğu elde ki itirazın iptali davasının 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmaktadır.
İcra takibine ve davaya dayanak yapılan .....tarihli, .....seri nolu ve 100.108,25 TL bedelli, .....tarihli, .....seri nolu ve 99.474,00 TL bedelli, .....tarihli, .....seri nolu ve 218.182,00 TL bedelli ve .....tarihli, .....seri numaralı ve 250.750,00 TL bedelli faturalar incelendiğinde; faturaların irsaliyeli fatura olduğu ve dava dışı .....İnş...Ltd. Şti. tarafından davalıya hitaben düzenlendiği, faturaların alt kısmında .....İnş...Ltd. Şti.'ye ait kaşe ve imzanın bulunduğu anlaşılmaktadır. Davacı ile dava dışı .....İnş...Ltd. Şti. arasında haricen imzalanan .....tarihli alacağın temliki sözleşmesi ile, icra takibine dayanak teşkil eden faturalara konu alacağın 468.514,25 TL bedelle davacıya temlik edildiği anlaşılmaktadır.
Davalı tarafından cevap dilekçesinin ekinde sunulan çeklerin keşidecilerinin davalı, lehtarının ise dava dışı .....İnş...Ltd. Şti. olduğu, .....tarihli ve 150.000,00 TL bedelli çekin seri numarasının ....., .....tarihli ve 150.000,00 TL bedelli çekin seri numarasının .....ve .....tarihli 300.000,00 TL bedelli çekin seri numarasının .....olduğu anlaşılmaktadır. .....Bankası A.Ş.'ye yazılan müzekkereye cevaben, .....ve .....seri numaralı çekleri .....tarafından ibraz edildiği ve ödeme yapıldığı, .....seri numaralı çekin ise .....tarafından ibraz edildiği ve ödeme yapıldığı bildirilmiş ve ibraz edilen çeklerin ön ve arka yüzleri gönderilmiştir. .....Bankası A.Ş. Tarafından dosyaya gönderilen çeklerin ön ve arka yüzleri incelendiğinde, her üç çekin keşidecisinin davalı, lehtarlarının ise ...... İnş...Ltd. Şti. Olduğu, .....ve .....seri numaralı çeklerin ...... İnş...Ltd. Şti. tarafından .....ciro edildiği, bu kişi tarafından da .....ciro edildiği, .....seri numaralı çekin ise, ...... İnş...Ltd. Şti. tarafından ....., bu kişi tarafından .....ciro edildiği, bu kişi tarafından da .....ciro edildiği anlaşılmaktadır. Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevabından, dava dışı ...... İnş...Ltd. Şti.'nin .....tarihinde oda kaydının yapıldığı ve bu tarihten itibaren şirketi temsil ve ilzama münferiden yetkili kişinin .....olduğu anlaşılmaktadır.
Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının .....nolu soruşturma dosyası incelendiğinde, dava dışı ........Ltd. Şti. yetkilisi .....vekili tarafından sunulan .....tarihli dilekçe ile, Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesine sunulan cevap dilekçesinde çek ile ödeme yapıldığı ileri sürülmüş ise de, çeklerdeki imzalarının taklit edilerek 3 adet çek düzenlendiğinin sonradan öğrenildiği, çeklerin müvekkili şirkete verilmediği ve müvekkili şirket tarafından ciro edilmediği ileri sürülerek çeklerin keşidecisi ile çekin arka yüzünde bulunan kişiler hakkında suç duyurusunda bulunulduğu, elde ki davada davalı şirket yetkilisi ....., çeklerin işin yapımı karşılığı ...... İnş...Ltd. Şti.'ye verildiğini, borcun bir kısmının da nakit ödendiğini, ...... İnş...Ltd. Şti. yetkililerinin Diyarbakır'da bir çok kişiyi dolandırıp iş yerlerini terkederek Diyarbakır'dan kaçtıklarını, şirket hakkında bir çok icra takip dosyasının bulunduğunu, şirketin kendisinin dava açamaması nedeniyle üçüncü şahısları kullanarak dava açma yoluna gittiğini beyan ettiği, .....ve .....seri numaralı çekleri bankaya ibraz eden ....., çeklerde adı yazılı kişileri tanımadığını, çeklerin arkasında bulunan imzaların kendisine ait olduğunu, 2018 yılında inşaat malzemesi alıp sattığını, bu şekilde malzeme sattığı ancak adını hatırlamadığı kişiden çekleri aldığını, aradan uzun zaman geçtiği için çeki aldığı kişiyi hatırlamadığını beyan ettiği, .....seri numaralı çeki bankaya ibraz eden .....ise, çekte adı yazılı kişileri tanımadığını, çeki .....isimli kişiden dış cephe iskelesi satışı karşılığı aldığını, bu kişinin Sur İlçesinde Terekan bölgesinde iskele işi yaptığını, sabit iş yerinin nerede olduğunu bilmediğini, isimden başka herhangi bir bilgiye sahip olmadığını beyan ettiği, elde ki davada verilen karar tarihi itibarıyle soruşturmanın derdest olduğu anlaşılmaktadır.
Mahkememizce, İstanbul Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesinden alınan bilirkişi raporunda, çeklerde yer alan 1. ciro imzaları ile .....mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından söz konusu imzaların mevcut mukayese imzalarına kıyasla .....eli ürünü olmadığı mütalaa edilmiştir.
Davalı şirket ile dava dışı ........Ltd. Şti.'ye ait ticari defterler üzerinde mali müşavir vasıtasıyla inceleme yaptırılarak düzenlenen bilirkişi raporunda, takibe ve davaya konu edilen faturalar ile 200.000,00 TL ödemenin ticari defterlerde kayıtlı olduğu ancak davalı tarafından keşide edilen çeklerin dava dışı .....İnş...Ltd. Şti.'ye ait ticari defterlerde kayıtlı olmadığı, ticari defterlere göre 568.224,25 TL borç bakiyesinin bulunduğu mütalaa edilmiştir.
Dava, alacağın temliki sözleşmesine dayalı, davalı şirket ile temlik veren .....İnş...Ltd. Şti. arasındaki sıva ve alçı yapım işi karşılığı düzenlenen dört adet ve toplamda 668.514,25 TL bedelli fatura alacağından davalı tarafından yapılan 200.000,00 TL mahsup edildikten sonra bakiye kalan 468.514,25 TL asıl alacağın işlemiş faizi ile birlikte tahsili amacıyla davalı aleyhine başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
İcra takibine ve davaya konu edilen faturalara konu işin yapıldığı ve faturalara karşı 200.000,00 TL ödeme yapıldığı hususunda taraflar arasında ihtilaf bulunmamaktadır.
Davacı taraf, toplam fatura alacağından 200.000,00 TL olarak yapılan ödeme mahsup edildikten sonra bakiye kalan miktarın ödenmediğini ileri sürmüş, davalı taraf ise borcun temlik sözleşmesinin düzenlenmesinden önce 3 adet çekle temlik verene ödendiğini ve faturaların kapalı fatura olduğunu, kapalı faturanın bedelin ödendiğine karine teşkil ettiğini savunmuş, davacı taraf ise, çeklerin temlik veren tarafından alınmadığını, çeklerde temlik verene ait cirolardaki imzaların temlik veren şirket yetkilisine ait olmadığını iddia etmiştir.
Uyuşmazlık, takibe ve davaya konu edilen faturalara istinaden davalı tarafından yapıldığı ihtilafsız olan 200.000,00 TL mahsup edildikten sonra bakiye kalan bedelin davalı tarafından ödenip ödenmediğine ilişkindir.
Davalı tarafından faturalara konu işin yapıldığı kabul edildiğine göre bedelinin ödendiğine ilişkin ispat yükü kendi üzerindedir. Davalı faturalara istinaden bakiye kalan ödemelerin .....tarihli ve 150.000,00 TL bedelli, .....tarihli ve 150.000,00 TL bedelli ve .....tarihli 300.000,00 TL bedelli çeklerle yapıldığını ileri sürmüştür.
Davacı taraf ise, çeklerin temlik verene teslim edilmediği ve çeklerde temlik verene ait cirolardaki imzaların temlik verene ait olmadığını savunmuştur. Davalı ile temlik verene ait ticari defterler incelendiğinde, temlik verenin ticari defterlerinde çeklere ilişkin bir kayıt bulunmadığı bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir. Yargılama aşamasında, çeklerde temlik verene ait cirolardaki imzaların temlik veren şirket yetkilisine ait olup olmadığının tespiti amacıyla alınan bilirkişi raporunda da, çeklerde yer alan cirolardaki imzaların temlik veren şirket yetkilisine ait olmadığı tespit edilmiştir. Soruşturma aşamasında çekleri bankaya ibraz eden kişilerin beyanından, çeklere beyaz ciro ile hamil oldukları anlaşılmaktadır.
Davalı tarafından çeklerin temlik veren şirkete teslim edildiğine ilişkin dosyaya herhangi bir delil sunulmamıştır. Öte yandan, kural olarak, çekteki lehtara ait cirodaki imzanın lehtara ait olmaması çekin teslim edilmediğine değil, çekin rıza hilafına elden çıktığını da karine teşkil eder. Bu halde, davalı tarafından çeklerin temlik veren şirkete verilip verilmediği ihtilaflıdır. Öte yandan, davalı tarafından faturaların kapalı fatura olarak düzenlendiği ve kapalı faturanın uygulamada bedelin ödendiğine karine teşkil ettiği ileri sürülmüştur. Bu halde de, takibe ve davaya konu edilen faturaların açık mı yoksa kapalı fatura mı olduğu önem arzetmektedir.
Yargıtay .....Hukuk Dairesinin .....tarih ve .....E......K.sayılı ilamında, açık faturanın paranın tahsil edilmediği yani vadeli satış yapıldığı durumlarda düzenlenen fatura iken, kapalı faturanın mal ya da hizmet bedelinin peşin olarak tahsil edildiği durumlarda düzenlendiği, açık faturada imza, faturanın üst tarafına atılmakta iken, kapalı fatura da imzanın faturanın alt tarafına atıldığı, faturaların kapalı fatura olması halinde borcun ödendiği hususunda karine teşkil edeceği ve aksini ispat yükünün ödeme almadığını iddia eden tarafta olduğu, açık faturada ise, ispat yükünün ödeme yaptığını savunan tarafta olduğu vurgulanmıştır. Yargıtay .....Hukuk Dairesinin .....E.-.....K. Sayılı ilamında, fatura içerisine alt kısma atılan satıcı kaşe ve imzasının faturayı kapalı fatura haline getireceği, kapalı faturanın mal bedelinin ödendiğine karine teşkil edeceği vurgulanmıştır.
Yargıtay .....Hukuk Dairesinin .....tarih ve .....E.-.....K.sayılı ilamında da, Türk Ticaret Kanunu'nda ve Vergi Usul Kanunu'nda açık fatura-kapalı fatura kavramlarına yer verilmemiş ise de ticari örf ve adetlere göre faturanın kapalı olarak düzenlenmesi bedelinin ödendiğine karine teşkil edeceği, karine nedeni ile ispat yükünün ters çevrildiği ve karinenin aksini ispat yükünün faturayı düzenleyene düşeceği, ödemenin yapılmadığınının yasal delillerle ispatlanması gerektiği vurgulanmıştır.
Yukarıda anılan Yargıtay kararları ışığında somut olay değerlendirildiğinde; davacı tarafça dosyaya sunulan ve takibe dayanak yapılan faturaların alt kısmında faturaları düzenleyen/temlik verenin kaşesi ve imzası bulunmaktadır. Faturalar kapalı fatura niteliğinde olup, bedellerinin ödendiğine karine teşkil etmektedir. Bu halde, fatura bedellerinin ödenmediğinin ispat yükü davacıdadır.
Davalı tarafından ödemelerin çekle yapıldığının ileri sürülmesi ve çeklerde temlik verenin lehtar olarak yer almasına rağmen lehtara ait cirolardaki imzaların temlik verene ait olmaması da ispat yükü açısından sonucu değiştirmeyecektir. Bu nedenle soruşturmanın sonucunun beklenilmesine de gerek görülmemiştir. Takibe ve davaya dayanak yapılan faturaların kapalı fatura olması, kapalı faturanın, fatura bedelinin ödendiğine karine teşkil etmesi nedeniyle ispat yükünün fatura bedelinin ödenmediğini iddia eden davacıda olması, davacı tarafından temlik tarihinden önce fatura bedellerinin ödenmediğine yönelik iddianın yasal delillerle ispatlanamaması ve yemin deliline dayanılmamış olması karşısında, ispatlanamayan davanın reddine ve davacının kötü niyetli takip başlattığına yönelik dosyaya yansıyan herhangi bir delil bulunmadığından davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
1.Davanın REDDİNE,
2.Davalının kötüniyet tazminatı talebinin REDDİNE,
3.Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL harçtan, başlangıçta yatırılan 10.793,22 TL peşin harcın mahsubu sonucu bakiye kalan 10.365,62 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,
4.Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5.Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 98.802,13 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili davalıya verilmesine,
6.Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
7.Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Başkan Üye Üye Katip