DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU

DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU         2022/54 E.  ,  2022/70 K. "İçtihat Metni"T.C. D A N I Ş T A Y

BÖLGE İDARE MAHKEMESİ KARARLARI ARASINDAKİ AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİ HAKKINDA KARAR ... Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunun ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; Sahil Güvenlik Komutanlığı vekili Av. ... tarafından, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı arasındaki aykırılığın giderilmesinin istenmesi nedeniyle, "Aykırılığın, dava konusu işlemin iptali yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararı doğrultusunda giderilmesi gerektiği" görüşüyle, 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 3/C maddesinin 4. fıkrasının (c) bendi uyarınca dosyanın Danıştaya gönderilmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkimi ...'ün açıklamaları dinlendikten sonra konu ile ilgili kararlar ve yasal düzenlemeler incelenerek gereği görüşüldü:

A- ... BÖLGE İDARE MAHKEMESİ ... İDARİ DAVA DAİRESİNİN E:... SAYILI DOSYASINA KONU YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istemin özeti: Sahil Güvenlik Komutanlığı bünyesinde uzman erbaş olarak görev yapmaktayken 17/10/2016 tarihinde yapılan sınavı kazanmak suretiyle astsubaylığa nasbedilen davacının, 4 yıllık fakülte mezunu olduğundan bahisle astsubay meslek yüksek okullarından fazla olan eğitim süresinin rütbe bekleme süresinden düşülerek 30/08/2018 tarihi itibarıyla astsubay kıdemli çavuş rütbesine yükseltilmesi istemiyle davalı idareye yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir. ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının özeti:

Olayda; davacının 20/04/2010 tarihinde uzman erbaş olarak göreve başladığı; uzman erbaş olarak görev yapmakta iken 15/08/2016 tarihinde Eskişehir Anadolu Üniversitesi İktisat Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümünü bitirerek lisans diploması aldığı; 2016 yılında uzman erbaşlıktan astsubaylığa geçiş sınavını kazanarak 10/03/2017 tarihinde astsubaylığa nasbedildiği; diğer bir ifade ile davacının kendi nam ve hesabına fakülte bitirdikten sonra muvazzaf astsubay olmak için başvurarak, temel askerlik eğitimini başarı ile bitirip muvazzaf astsubay olarak nasbedilen kişilerden olmadığı açık olduğundan, kendi nam ve hesabına fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokullarını bitirdikten sonra muvazzaf astsubay olmak için başvurarak temel askerlik eğitimini başarı ile bitirdikten sonra muvazzaf astsubay olarak nasbedilenler için getirilmiş olan 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 79/3 maddesi uyarınca astsubay meslek okullarından yıl itibarıyla fazla olan öğrenim süresinin kıdeminden sayılmasına yasal olanak bulunmadığından, davacının uyuşmazlık konusu başvurusunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının özeti :

Olayda; davacının Eskişehir Anadolu Üniversitesi İktisat Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümünü 15/08/2016 tarihinde bitirdiği, uzman erbaş olarak görev yapmaktayken 17/10/2016 tarihinde yapılan sınavı kazanmak suretiyle 10/03/2017 tarihinden geçerli olarak astsubaylığa nasbedildiği, 4 yıllık fakülte mezunu olduğundan bahisle astsubay meslek yüksek okullarından fazla olan eğitim süresinin rütbe bekleme süresinden düşülerek 30/08/2018 tarihi itibarıyla astsubay kıdemli çavuş rütbesine yükseltilmesi istemiyle davalı idareye 06/09/2019 tarihli başvuruda bulunduğu, söz konusu başvurunun dava konusu işlemle; davacının kendi nam ve hesabına fakülte bitirdikten sonra muvazzaf astsubay olmak için başvurarak, temel askerlik eğitimini başarı ile bitirip muvazzaf astsubay olarak nasbedilen kişilerden olmadığı, Kanun'un statüler arası geçişi kapsamadığından bahisle reddedildiği anlaşılmakta ise de, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 79/3. maddesinin uygulanması için astsubaylığa ne şekilde geçildiğinin/atanıldığının önem arz etmediği, anılan maddenin davacı aleyhine durum yaratacak şekilde ayrıksı bir durum teşkil etmediğinin görülmesi karşısında, davacının 4 yıllık fakülte mezunu olduğundan bahisle astsubay meslek yüksek okullarından fazla olan eğitim süresinin rütbe bekleme süresinden düşülerek 30/08/2018 tarihi itibariyle astsubay kıdemli çavuş rütbesine yükseltilmesi istemiyle davalı idareye yaptığı başvurusunun reddine dair dava konusu işlemde mevzuata uygunluk, aksi yorumla davanın reddine hükmeden mahkeme kararında ise hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulüne, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline kesin olarak karar verilmiştir.

B- ... BÖLGE İDARE MAHKEMESİ ... İDARİ DAVA DAİRESİNİN E:... SAYILI DOSYASINA KONU YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istemin özeti: Sahil Güvenlik Komutanlığı bünyesinde uzman erbaş olarak görev yapmaktayken, 2015 yılında uzman erbaşlıktan astsubaylığa geçiş sınavını kazanarak 30/08/2015 tarihinden geçerli olarak astsubaylığa nasbedilen davacının, Eskişehir Anadolu Üniversitesi İktisat Fakültesi Kamu Yönetimi Bölümünü 04/06/2012 tarihinde bitirerek lisans diploması alması nedeniyle, Astsubay Meslek Yüksek Okullarından yıl itibari ile fazla olan (2 yıl) öğrenim süresinin kıdeminden sayılması istemiyle yapmış olduğu başvurunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir. ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının özeti:

Davacının 18/10/2007 tarihinde uzman erbaş (uzman çavuş) olarak göreve başladığı, uzman erbaş olarak görev yapmakta iken 04/06/2012 tarihinde Eskişehir Anadolu Üniversitesi İktisat Fakültesi Kamu Yönetimi Bölümünü bitirerek lisans diploması aldığı, 2015 yılında uzman erbaşlıktan astsubaylığa geçiş sınavını kazanarak 30/08/2015 tarihinde astsubaylığa nasbedildiği, diğer bir ifade ile davacının kendi nam ve hesabına fakülte bitirdikten sonra muvazzaf astsubay olmak için başvurarak, temel askerlik eğitimini başarı ile bitirip muvazzaf astsubay olarak nasbedilen kişilerden olmadığı; kendi nam ve hesabına fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokullarını bitirdikten sonra muvazzaf astsubay olmak için başvurarak temel askerlik eğitimini başarı ile bitirdikten sonra muvazzaf astsubay olarak nasbedilenler için getirilmiş olan 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 79/3 maddesi uyarınca astsubay meslek okullarından yıl itibarıyla fazla olan öğrenim süresinin kıdeminden sayılmasına yasal olanak bulunmadığından, davacının bu yöndeki başvurusunun reddine dair dava konusu işlemde mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının özeti: ... İdare Mahkemesi kararının dayandığı gerekçenin usul ve yasaya uygun olduğu, istinaf başvurusunun kabulünü gerektiren başka bir neden de bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verilmiştir.

II-İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY:

Uyuşmazlıklarda, Sahil Güvenlik Komutanlığı bünyesinde uzman erbaş olarak görev yapmaktayken, yapılan sınavı kazanmak suretiyle astsubaylığa nasbedilen davacılar, uzman erbaş olarak görev yaptıkları sırada 4 yıllık fakülte bitirdiklerinden bahisle, astsubay meslek yüksekokullarından fazla olan eğitim sürelerinin değerlendirilerek, rütbe bekleme sürelerinin eksiltilerek üst rütbeye yükseltilmeleri istemiyle başvurularda bulunmuşlar, taleplerinin idare tarafından reddedilmesi üzerine açılan davalarda, aynı konuda verilen farklı nitelikteki kararların kesinleşmesi üzerine incelenen aykırılığın oluştuğu görülmüştür. İLGİLİ MEVZUAT :

1.Türkiye Cumhuriyeti Anayasası:

D. Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler

1.Genel ilkeler Madde 128 – Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür. Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. (Ek cümle: 7/5/2010-5982/12 md.) Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır. Üst kademe yöneticilerinin yetiştirilme usul ve esasları, kanunla özel olarak düzenlenir.

2.926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanunu: II - Temin ve yetiştirme Madde 68- (Değişik: 28/5/2003-4861/2 md.) Muvazzaf astsubay olabilmek için;

a)Astsubay meslek yüksek okullarından mezun olmak veya,

b)(Değişik: 26/6/2012-6336/14 md.) Milli Savunma Bakanlığı tarafından tespit edilecek fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokullarını kendi nam ve hesabına bitirmek; dört yıl veya daha fazla süreli yükseköğrenimi bitirenler için müracaat yapılan yılın ocak ayının ilk günü itibarıyla yirmiyedi yaşını, daha az süreli yükseköğrenimi bitirenler için yirmibeş yaşını bitirmemiş olmak; uzman erbaşlar için 4 üncü hizmet yılını tamamlamış, 8 inci hizmet yılını bitirmemiş olmak; yedek astsubaylar için eğitim durumuna göre bu bentte belirtilen yaş koşulunu taşımak; yönetmelikte öngörülen sınavlar ile uygulanacak temel askerlik eğitiminde başarılı olmak gereklidir. (Ek cümle: 31/10/2016-KHK-678/15 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7071/15 md.) Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere astsubay nasbedilecek olanların yaş ve diğer giriş şartları Genelkurmay Başkanlığının görüşü alınarak Millî Savunma Bakanlığınca belirlenir.

c)(Ek: 2/1/2017-KHK-681/24 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7073/24 md.) Milli Savunma Bakanlığı nam ve hesabına eğitim göreceklerin önlisans eğitimine gönderilmeleri ile askeri eğitimleri ve bu eğitimleri sırasında yapılacaklara ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir. (Mülga ikinci fıkra: 25/7/2016-KHK-669/28 md.; Aynen kabul: 9/11/2016-6756/28 md.)

Astsubay meslek yüksek okullarına veya kendi nam ve hesabına fakülte, yüksek okul veya meslek yüksekokullarını bitirenler ile yedek astsubaylık hizmetlerini yapmakta iken istekli bulunanlardan muvazzaf astsubay nasbedilmek üzere temel askerlik eğitimine alınacaklarda aranacak şartlar, bunların tâbi tutulacakları seçme sınavlarına ilişkin usul ve esaslar ile temel askerlik eğitimiyle ilgili esaslar yönetmelikte gösterilir.

Uzman jandarmalardan astsubay nasbedilenler hariç olmak üzere kendi nam ve hesabına fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okullarını bitirenlerden bu madde hükümlerine göre astsubay nasbedilenler, astsubay nasbedilmelerini müteakip atandıkları görevlerde bir yıllık deneme (adaylık) süresine tâbi tutulurlar. ... III – Bekleme süreleri: ...

b)En az bekleme süreleri: Madde 79- (Değişik: 28/5/2003-4861/3 md.) Savaşta ve milletlerarası taahhütler icabı savaşlara katılanlar için Cumhurbaşkanı kararı ile normal bekleme süreleri yarısına kadar indirilebilir. Bu indirme sonucunda bir yıldan artan miktarlar, tam yıla çıkarılır. Üstün başarı kıdemi alan üstçavuş, kıdemli üstçavuşlar ile başçavuşların normal bekleme süreleri bir yıl eksiktir.

Kendi nam ve hesabına (…) fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okullarını bitirdikten sonra muvazzaf astsubay olmak için başvuranlardan, temel askerlik eğitimini başarıyla bitirip muvazzaf astsubay nasbedilenlerin, hazırlık sınıfı ve sınıfta kalmalar hariç olmak üzere astsubay meslek yüksek okullarından yıl itibariyle fazla olan öğrenim süreleri, kıdemlerinden sayılır ve bunların hangi rütbelerde ne kadar eksik bekletilecekleri yönetmelikte gösterilir. I – Astsubaylığa nasıp: Madde 82- (Değişik: 28/5/2003-4861/4 md.) (Değişik birinci fıkra: 2/1/2017-KHK- 681/26 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7073/26 md.) Astsubaylığa nasıp Milli Savunma Bakanının onayı ile yapılır. (Ek fıkra: 11/2/2014-6519/33 md.; Değişik ikinci fıkra: 2/1/2017-KHK- 681/26 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7073/26 md.) Rütbe terfileri, ilgisine göre İçişleri Bakanının veya Milli Savunma Bakanının onayı ile yapılır. (Değişik üçüncü fıkra: 17/4/2017-KHK-690/8 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7077/7 md.) Fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okulu mezunu olup da astsubay nasbedilmek üzere temel askerlik eğitimine tâbi tutulanlardan başarılı olanlar astsubaylığa nasıp onayı tarihinden geçerli olarak astsubay çavuşluğa nasbedilirler. Bu personelin astsubaylık nasıpları hangi tarihte olursa olsun, kademe ilerlemesi veya üst rütbeye yükselmelerine esas olacak nasıpları için onay takvim yılının 30 Ağustos tarihi esas alınır ve kademe ilerlemesi veya üst rütbeye yükselmelerinde 79 uncu ve 80 inci madde hükümlerine göre işlem yapılır. Nasıp düzeltilmesinden ötürü maaş veya maaş farkı ödenmez ve diğer özlük hakları verilmez. Astsubay meslek yüksek okullarını başarıyla bitirenler ise o yılın 30 Ağustos tarihinde astsubay çavuşluğa nasbedilirler. ...

Astsubay nasbedilenlerin 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askerî Memurlar Kanunu veya 1111 sayılı Askerlik Kanununa göre yerine getirdikleri muvazzaf askerlik hizmetinde geçen hizmet süreleri kıdemlerinden sayılır ve nasıpları buna göre düzeltilir. Bu şekilde bulunacak nasıplarına göre terfi ve kademe ilerlemesine esas olacak nasıpları, nasıplarının götürüldüğü takvim yılının 30 Ağustos tarihidir. Nasıp düzeltmesinden dolayı maaş ve maaş farkları ödenmez ve diğer özlük hakları verilmez. ...

3.3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu: Astsubaylığa geçirilme Madde 15- (Değişik: 28/5/2003-4861/13 md.) Uzman erbaşların astsubaylığa geçirilmesi ile ilgili usul, esas ve şartlar aşağıda belirtilmiştir:

a)Bu bentteki şartları sağlayan uzman erbaşlardan, kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığının ihtiyaç duyacağı miktar kadarı, astsubay çavuşluğa nasbedilirler.

1.Kendi nam ve hesabına (…) fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okullarından mezun olmak,

2.Muvazzaf astsubay olmaya istekli olmak,

3.(Değişik: 11/6/2008-5768/5 md.) Başvuru tarihinde 4 üncü hizmet yılını tamamlamış, 8 inci hizmet yılını bitirmemiş olmak,

4.Yönetmelikte öngörülen sınavlarda başarılı olmak,

5.926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanununda ve bu Kanuna göre yürürlüğe konulacak yönetmelikte belirtilen; ceza durumuna, sicil notuna, kişisel ve ahlâkî niteliklere, disiplin durumuna, görevdeki başarısına, sağlık durumuna, meslekî yeterliliğe ve sahip olması gereken diğer niteliklere ilişkin şartları sağlamak,

6.Tâbi tutulacakları temel askerlik eğitiminde başarılı olmak.

b)Bu bentteki şartları sağlayan uzman erbaşlardan; kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığının ihtiyaç duyacağı miktar kadarı, astsubay meslek yüksek okullarında verilecek öğrenim ve eğitimi müteakip astsubay çavuşluğa nasbedilirler.

1.(Değişik: 2/1/2017-KHK-681/63 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7073/63 md.) Lise veya dengi okullardan mezun olmak,

2.Uzman erbaş olarak en az bir yıl hizmet etmek,

3.Sözleşme süresi içinde müracaatta bulunmak,

4.(Değişik: 26/6/2012-6336/17 md.) Astsubay meslek yüksekokulu giriş sınavına müracaat yapılan yılın ocak ayının ilk günü itibarıyla yirmibeş yaşını bitirmemiş olmak,

5.Astsubay meslek yüksek okulu giriş sınavında başarılı olmak,

6.926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanununda, 4752 sayılı Astsubay Meslek Yüksek Okulları Kanununda ve bu kanunlara dayanılarak yürürlüğe konulacak yönetmeliklerde belirtilen; ceza durumuna, sicil notuna, kişisel ve ahlâkî niteliklere, disiplin durumuna, görevdeki başarısına, sağlık durumuna, meslekî yeterliliğe ve sahip olması gereken diğer niteliklere ilişkin şartları sağlamak. ... (Değişik dördüncü fıkra: 10/2/2004-5085/9 md.) Bu madde hükümlerine göre uzman erbaşlardan astsubaylığa geçirilenler, 27.7.1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanunu hükümlerine tâbi olurlar. Bunların mecburi hizmet süresi, ilk sözleşmelerinin onaylandığı tarihten itibaren onbeş yıldır. Bu personelin uzman erbaşlıkta geçen hizmet süreleri astsubay rütbe bekleme süresinden sayılmaz.

4.28/12/1998 tarih ve 23567 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Astsubay Sicil Yönetmeliği: Yüksek öğrenimi bitirerek astsubaylığa nasbedilenlerin rütbe bekleme sürelerinin eksiltilmesi MADDE 82 – (Değişik:RG-07/03/2006-26101)

Kendi nam ve hesabına Genelkurmay Başkanlığınca tespit edilecek fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okullarını bitirdikten sonra muvazzaf astsubay olmak için başvuranlardan, temel askerlik eğitimini başarıyla bitirip astsubay nasbedilenlerin, hazırlık sınıfı ve sınıfta kalmaları hariç olmak üzere, astsubay meslek yüksek okullarından yıl itibariyle fazla olan öğrenim süreleri, rütbe bekleme süresinden düşülür. Bunlardan hangi rütbelerde ne kadar eksik bekletilecekleri, aşağıda gösterilmiştir: Fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okullarındaki öğrenim süreleri;

a)Üç yıl olanların,astsubay çavuşlukta bir yıl,

b)Dört yıl olanların,astsubay çavuşlukta iki yıl,

c)Beş yıl olanların,astsubay çavuşlukta iki yıl,astsubay kıdemli çavuşlukta bir yıl,

d)Altı yıl olanların,astsubay çavuşlukta iki yıl,astsubay kıdemli çavuşlukta iki yıl, eksiktir.

Bunlardan, Kanunun 82 nci maddesi gereğince askerlik görevinde iken müracaat ederek astsubay nasbedilen ve askerlik hizmetinde geçen süreleri kıdemlerinden sayılanların, eksik bekletilecekleri süreler, her rütbede en az bir yıllık müspet sicil almaları şartıyla, müteakip rütbelerdeki normal bekleme sürelerinden düşülür.

4.2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun: Bölge idare mahkemesi başkanlar kurulu: Madde 3/C- (Ek: 18/6/2014-6545/6 md.) ...

4.Bölge idare mahkemesi başkanlar kurulunun görevleri şunlardır: ...

c)Benzer olaylarda, bölge idare mahkemesi dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında veya farklı bölge idare mahkemeleri dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık bulunması hâlinde; resen veya ilgili bölge idare mahkemesi dairelerinin ya da istinaf yoluna başvurma hakkı bulunanların bu aykırılığın veya uyuşmazlığın giderilmesini gerekçeli olarak istemeleri üzerine, istemin uygun görülmesi hâlinde kendi görüşlerini de ekleyerek Danıştaydan bu konuda karar verilmesini istemek. ...

5.(Değişik:17/10/2019-7188/7 md.) Dördüncü fıkranın (c) bendine göre yapılacak istemler, konusuna göre İdari veya Vergi Dava Daireleri Kuruluna iletilir. İlgili dava daireleri kurulunca üç ay içinde karar verilir. Aykırılık veya uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin olarak bu fıkra uyarınca verilen kararlar kesindir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :

Başvuruya konu olan kararlar arasındaki aykırılık, Sahil Güvenlik Komutanlığı bünyesinde uzman erbaş olarak görev yapmaktayken, 4 yıllık fakülte bitirerek lisans diploması alan ve daha sonra idarece yapılan sınavı kazanmak suretiyle astsubaylığa nasbedilenlerin, astsubay meslek yüksek okullarından fazla olan eğitim sürelerinin değerlendirilerek, rütbe bekleme sürelerinin eksiltilip eksiltilmeyeceği hususundan kaynaklanmaktadır. 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 79/3. maddesinde; "Kendi nam ve hesabına fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okullarını bitirdikten sonra muvazzaf astsubay olmak için başvuranlardan, temel askerlik eğitimini başarıyla bitirip muvazzaf astsubay nasbedilenlerin, hazırlık sınıfı ve sınıfta kalmalar hariç olmak üzere astsubay meslek yüksek okullarından yıl itibariyle fazla olan öğrenim süreleri, kıdemlerinden sayılır ve bunların hangi rütbelerde ne kadar eksik bekletilecekleri yönetmelikte gösterilir" hükmüne yer verilmiştir.

Anılan hükme yönelik Kanun gerekçesi "... fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokulları bitiren ve müteakiben bu öğrenimlerine göre astsubay nasbedilenlerin astsubay meslek yüksekokullarından yıl olarak fazla okudukları sürelerin astsubay rütbe bekleme sürelerinden sayılması ve rütbe bekleme süresinden düşülmesi esas alınmakta; bu sürelerin tamamının bir rütbenin bekleme süresinden düşülmesine mani olmak ve personelin her rütbede idarece uygun görülecek bir süre kadar beklemesini sağlamak amacıyla bunların hangi rütbede ne kadar eksik bekletileceğinin yönetmelikte belirtilmesi öngörülmektedir." şeklindedir.

Aykırılığa konu edilen kararların incelenmesinden; uzman erbaş olarak görev yapmaktayken, 4 yıllık fakülte bitiren davacıların, idarece yapılan sınavı kazanmak suretiyle astsubaylığa nasbedilmelerini müteakip, 926 sayılı Kanun'un 79/3. maddesi gereğince, astsubay meslek yüksek okullarından yıl itibarıyla fazla olan öğrenim sürelerinin değerlendirilmesi ve rütbe bekleme sürelerinin eksiltilerek üst rütbeye yükseltilmeleri için yaptıkları başvuruların, davalı idarece, "926 sayılı Kanun'un 79/3. maddesinin; davacıların, kendi nam ve hesabına fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okullarını bitirdikten sonra muvazzaf astsubay olmak için başvurarak, temel askerlik eğitimini başarı ile bitirip muvazzaf astsubay olarak nasbedilen kişilerden olmamaları, maddede belirtilen astsubay meslek yüksek okullarından yıl itibarıyla fazla olan öğrenimlerin, sivil statüde bitirilmesi durumunda uygulanabileceği, davacıların kurumda uzman erbaş olarak görev yapar iken söz konusu öğrenimleri tamamlamış olmaları sebebiyle, haklarında tatbikinin mümkün olmadığı" yolundaki gerekçeyle reddedildiği anlaşılmaktadır. "İlgili mevzuat" bölümünde metinlerine yer verilen mevzuat hükümleri bir arada değerlendirildiğinde, 926 sayılı Kanun'un 79/3. maddesinin uygulanması için, kişilerin astsubaylığa hangi şekilde nasbedilmelerinin gerektiğine ilişkin bir ayrıma gidilmediği anlaşıldığından, gerek sivil kaynaktan, gerekse uzman erbaşlıktan geçirilmek suretiyle astsubaylığa nasbedilme durumlarında, anılan hükmün uygulanmasında mani bir hâlin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Aksi yorumun farklı kaynaklardan astsubaylığa nasbedilenler bakımından eşitlik ilkesini zedeleyeceği açıktır.

Bu durumda, öğrenimlerini uzman erbaş olarak görev yaparken tamamlayıp, astsubaylığa geçirilme için yapılan sınavı kazanmak ve temel askerlik eğitimini başarı ile bitirmek suretiyle muvazzaf astsubay olarak nasbedilenlerin, 926 sayılı Kanun'un 79/3. maddesi uyarınca, astsubay meslek yüksek okullarından fazla olan eğitim sürelerinin kıdemlerinden sayılması gerektiği ve bunların hangi rütbelerde ne kadar eksik bekletileceklerine ilişkin Yönetmelik düzenlemesine göre haklarında işlem tesis edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesi kararları arasındaki aykırılığın, iptal kararı doğrultusunda giderilmesi gerekmektedir. III-SONUÇ : Açıklanan nedenlerle; Bölge İdare Mahkemesi kararları arasındaki aykırılığın, yukarıda belirtilen gerekçe ile işlemin iptali kararı doğrultusunda giderilmesine, kesin olarak, 12/12/2022 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY

X- Aykırılığa konu edilen uyuşmazlıklar, Sahil Güvenlik Komutanlığı bünyesinde uzman erbaş olarak görev yapmaktayken, yapılan sınavı kazanmak suretiyle astsubaylığa nasbedilen davacıların, uzman erbaş olarak görev yaptıkları sırada 4 yıllık fakülte bitirdiklerinden bahisle, astsubay meslek yüksek okullarından fazla olan eğitim sürelerinin değerlendirilerek, rütbe bekleme sürelerinin eksiltilerek üst rütbeye yükseltilmeleri yönündeki başvurularının reddine ilişkin idare işlemlerinden kaynaklanmaktadır. Anayasa'nın 128. maddesinde, memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği hükmü yer almaktadır. 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 68. maddesinde astsubay temin ve yetiştirme usul ve esasları belirlenmiş, kendi nam ve hesabına fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okullarını bitirdikten sonra muvazzaf astsubay olmak da bu temin biçimlerinden biri olarak gösterilmiş, devamında Kanun'un 79/3. maddesinde; "Kendi nam ve hesabına fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okullarını bitirdikten sonra muvazzaf astsubay olmak için başvuranlardan, temel askerlik eğitimini başarıyla bitirip muvazzaf astsubay nasbedilenlerin, hazırlık sınıfı ve sınıfta kalmalar hariç olmak üzere astsubay meslek yüksek okullarından yıl itibariyle fazla olan öğrenim süreleri, kıdemlerinden sayılır ve bunların hangi rütbelerde ne kadar eksik bekletilecekleri yönetmelikte gösterilir" hükmüne yer verilmiştir. 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 15. maddesinde ise, uzman erbaşlıktan astsubaylığa geçirilme hususu düzenlenmiş, farklı öğrenim durumuna sahip uzman erbaşlar için iki farklı usul ve esaslar ortaya konulmuş, maddenin son cümlesinde bu personelin uzman erbaşlıkta geçen hizmet sürelerinin astsubay rütbe bekleme süresinden sayılmayacağı belirtilmiş, fakat bu personelden kendi nam ve hesabına fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okullarını bitirenlerin, astsubay meslek yüksek okullarından yıl itibariyle fazla olan öğrenim sürelerinin astsubay rütbe bekleme süresinden sayılacağına yönelik bir hükme yer verilmemiştir. İntibak hükümlerinin uygulanabilmesi için bu konuda ilgili kanunlarda açık bir hüküm bulunması zorunlu olup, kanunda bu yönde açık bir hüküm olmadıkça kıyas yoluyla intibak hükümlerinin uygulanabilmesine olanak bulunmamaktadır.

Yukarıda anılan Kanun hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, Kanun koyucunun, "Kendi nam ve hesabına fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okullarını bitirdikten sonra muvazzaf astsubay olmak için başvurulması" ile "uzman erbaşlıktan astsubaylığa geçirilme" durumlarını birbirinden ayırdığı, başka bir anlatımla sivil iken öğrenimleri nedeniyle astsubay olanlar ile belirli sürelerle uzman çavuşluk yaptıktan sonra astsubaylığa geçirilenlerin intibakında farklılığa gidildiği anlaşılmakta olup; kendi nam ve hesabına fakülte bitirdikten sonra muvazzaf astsubay olmak için başvurarak, temel askerlik eğitimini başarı ile bitirip muvazzaf astsubay olarak nasbedilen kişilerden olmayan davacılara, 926 sayılı Kanun'un 79/3. maddesinin uygulanması olanağı bulunmadığından, idare işlemlerinde hukuka aykırılık görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, aykırılığın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı doğrultusunda giderilmesi gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyoruz.