7. Hukuk Dairesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi taraflarca istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü: Asıl ve birleşen dava, adi ortaklık sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Mahkemece, asıl davanın reddine, birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve soruşturma hüküm vermeye yeterli değildir.

Davacılar, murisleri ile davalının ortak pansiyon işlettiklerini, ortaklığa ait taşınmazların murislerinin verdiği parayla alındığını öne sürerek, asıl davada 40.000 TL ile pansiyonun işletilmesinden elde edilecek gelirden şimdilik 10.000 TL’nin; birleşen davada ise, 80.000 TL ile taşınmazların satışından elde edilecek gelirin yarısının tahsiline karar verilmesini istemiştir. Davalı, pansiyonun işletilmesinde davacıların murisinin az miktarda maddi desteği bulunduğunu, ancak karşılığını fazlasıyla aldığını savunarak, davanın reddini dilemiştir. Mahkemece, kanıtlanamadığı gerekçesiyle asıl davanın reddine; davalının el yazısı ile düzenlediği vasiyetname gereğince birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; bu karar taraflarca temyiz edilmiştir.

Somut olayda, uyuşmazlığın çözümünde Borçlar Kanununun 520 ve devamı maddelerindeki hükümler dikkate alınmalıdır. Talebin, ortaklığın fesih ve tasfiyesini de kapsadığının kabulü gerekir. O halde mahkemece ortaklığın fesih ve tasfiyesine karar verilmesi gerekli olup, BK.nun 538. maddesinde belirtildiği gibi tasfiye, bütün hesapların görülüp, ortakların birbirleri ile alacak verecek ve ortaklıktan dolayı olan ilişkilerinin kesilmesi yoluyla ortaklığın sona erdirilmesidir. Aynı Kanunun 530. maddesine göre yönetici ortak, diğer ortaklara hesap vermekle yükümlü olup, dava konusu olayda da, taraflar arasındaki ortaklık ilişkisinde davalı yönetici ortak olduğundan, hesap vermekle yükümlüdür. Mahkemece öncelikle yönetici ortak olan davalıdan, ortaklığın tüm gelir ve giderleriyle ilgili hesap listesi istenilmeli, benzeri işletmelerin gelir ve giderleri de gözönünde tutulmak suretiyle, ortaklık konusu olan “pansiyon işletiminin” niteliğine göre, yapılması gereken harcama ve maliyet bedelleri ile elde edilebilecek gelir miktarı konusunda uzman bilirkişi kurulundan rapor alınarak, davacı tarafın ortaklık nedeniyle davalıdan herhangi bir alacağı olup olmadığı belirlenip, sonucuna göre karar verilmelidir. Açıklanan hususlar gözardı edilerek, eksik inceleme ve yersiz gerekçelerle yazılı şekilde hüküm kurulması, ayrıca dava dilekçesinde adı geçen davacı Aaron’un karar başlığında gösterilmemesi usul ve yasaya aykırı olduğundan bozmayı gerektirmiştir.