Danıştay 2. Daire Başkanlığı

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2021/7224 E.  ,  2024/1463 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın bozulmasına dair Danıştay Beşinci Dairesinin11/01/2018 günlü, E:2016/6879, K:2018/2374 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava Konusu İstem : Dava, ... İl Emniyet Müdürlüğünde komiser yardımcısı olarak görev yapan davacının, ... İl Emniyet Müdürlüğünde görev yaptığı döneme ilişkin eylemleri nedeniyle hakkında yürütülen disiplin soruşturması neticesinde; "görevin takdir ve yerine getirilmesinde hoşgörü veya savsaklama" fiili nedeniyle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 13. maddesi uyarınca "6 ay kısa süreli durdurma", "denetim görevini yerine getirmemek" fiili nedeniyle aynı Tüzük'ün 6/A-3 maddesi uyarınca "4 ay kısa süreli durdurma" ve "amir ve üstlerine iletilmesi gereken bilgi ve buyrukları zamanında iletmemek" fiili nedeniyle yine aynı Tüzük'ün 6/A-5 maddesi uyarınca "4 ay kısa süreli durdurma" cezaları ile cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacıya disiplin cezası verilmesine ilişkin işlemin dayanağını teşkil eden Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün yasal dayanağı olan 3201 sayılı Kanun'un 83. maddesinin birinci cümlesinin Anayasa'ya ve hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle Anayasa Mahkemesince iptaline karar verildiğinden, yasal dayanağı kalmayan Tüzük uyarınca verilen dava konusu disiplin cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Daire Kararının Özeti : Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine, Danıştay Beşinci Dairesinin 11/01/2018 günlü, E:2016/6879, K:2018/2374 sayılı kararıyla; Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca davacı hakkında farklı fiillerden dolayı tesis edilen disiplin cezaları arasında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunmadığı anlaşıldığından, söz konusu disiplin cezalarına karşı ayrı ayrı dava açılması gerektiği; bu nedenle, İdare Mahkemesince söz konusu disiplin cezaları için ayrı ayrı dava açılmak üzere 2577 sayılı Kanun'un 15/1-d maddesi uyarınca dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasına girilerek karar verilmesinde hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle temyize konu İdare Mahkemesi kararı bozulmuştur. KARAR DÜZELTME TALEBİNDE

BULUNANIN İDDİALARI :

Davacı tarafından; dava konusu disiplin cezaları için tek bir soruşturmanın yürütüldüğü ve disiplin cezalarının tek bir işlemle tesis edildiği, fiillerin aynı maddi ve hukuki sebebe dayandığı, usul ekonomisi gereği olarak da tek bir davanın açılmasının hukuka aykırı olmadığı ileri sürülerek, Danıştay Beşinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir. KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Karar düzeltme isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmüştür.

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Karar düzeltme dilekçesinde ileri sürülen hususlar, Üye ...'nın Danıştay Beşinci Dairesinin 11/01/2018 günlü, E:2016/6879, K:2018/2374 sayılı kararının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmeyerek karar düzeltme isteminin reddi gerektiği oyuna karşılık, çoğunluk oyuyla, kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, davacının karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Beşinci Dairesinin 11/01/2018 günlü, E:2016/6879, K:2018/2374 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:

MADDİ OLAY :

Dava dosyasının incelemesinden; ... İl Emniyet Müdürlüğünde komiser yardımcısı olarak görev yapan davacının, İstanbul İl Emniyet Müdürlüğünde görev yaptığı döneme ilişkin eylemleri nedeniyle hakkında yürütülen disiplin soruşturması neticesinde, "görevin takdir ve yerine getirilmesinde hoşgörü veya savsaklama" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 13. maddesi uyarınca "6 ay kısa süreli durdurma", "denetim görevini yerine getirmediğinden" bahisle aynı Tüzük'ün 6/A-3 maddesi uyarınca "4 ay kısa süreli durdurma" ve "amir ve üstlerine iletilmesi gereken bilgi ve buyrukları zamanında iletmemek" fiilini işlediğinden bahisle yine aynı Tüzük'ün 6/A-5 maddesi uyarınca "4 ay kısa süreli durdurma" cezaları ile cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararı üzerine, temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İLGİLİ MEVZUAT :

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 13. maddesinde; "Bu Tüzükte disiplin suçu olarak saptanan eylem, işlem, tutum, ve davranışlar dışında herhangi bir biçimde görevin takdir ve yerine getirilmesinde hoşgörü veya savsaklaması görülen memura kınama cezası verilir. Bu hoşgörü veya savsaklama Devleti veya kişileri zarar uğratmış veya hizmetin gecikmesine, durmasına ya da aksamasına neden olmuşsa, durumun ağırlığına ve zararın derecesine göre, daha ağır bir ceza verilebilir." düzenlemesine yer verilmiştir. 08/03/2018 günlü, 30354 sayılı (Mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve Emniyet Genel Müdürlüğü teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8. maddesinin 2. fıkrasında ise; "kınama cezasını gerektiren fiiller şunlardır: (...)

1.Bu fıkrada disiplinsizlik olarak saptanan eylem, tutum ve davranışlar dışında herhangi bir biçimde görevin takdir ve yerine getirilmesinde müsamaha ve savsaklama göstermek." kuralına, aynı Kanun'un "Ağırlaştırıcı nedenler" başlıklı 10. maddesinin 10. fıkrasında da; "Görevin takdir ve yerine getirilmesinde müsamaha veya savsaklama fiili Devleti veya kişileri zarara uğratmış veya hizmetin gecikmesine, durmasına ya da aksamasına neden olmuşsa durumun ağırlığına ve zararın derecisine göre daha ağır cezalardan birisi verilebilir." hükmüne yer verilmiştir.

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün kısa süreli durdurma cezalarını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışların sayıldığı 6/A-3 maddesinde; ''Denetim görevini yerine getirmemek'' fiili dört ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır. 7068 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 4. fıkrasının, 4 ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren fiillerin sayıldığı (a) bendinin (2) numaralı alt bendinde; "Denetim görevini yerine getirmemek" düzenlemesi yer almıştır. Yine aynı Tüzüğün 6/A-5 maddesinde yer alan "Amir ve üstlerine iletmesi gereken bilgi ve buyrukları, zamanında iletmemek" fiili, 4 ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır. 7068 sayılı Kanun'un 8/3-c-3. maddesi ile "Amir ve üstlerine iletilmesi gereken olay, bilgi ve emirleri zamanında iletmemek" fiilinin, onbir ila onbeş günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektirdiği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :

Anayasa Mahkemesinin 29/01/2016 günlü, 29608 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 13/01/2016 günlü, E:2015/85, K:2016/3 sayılı kararıyla, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin birinci cümlesi Anayasa'ya aykırı görülerek iptal edilmiş ve anılan kararın Anayasa'nın 153. maddesinin 3. fıkrası ile 6216 sayılı Kanun'un 66. maddesinin 3. fıkrası gereğince, Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak bir yıl sonra yürürlüğe girmesi ayrıca karara bağlanmıştır.

Anayasa Mahkemesi tarafından, Anayasa'nın 153. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, iptal kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak bir yıl süre ile yürürlüğe girmesinin ertelenmiş olması, Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin birinci cümlesinin iptal edilmesi nedeniyle doğacak hukuksal boşluğu doldurmak üzere yasama organına bir yıl süre verilmesi amacını taşımakla birlikte, bir diğer amaç da, iptal kararı nedeniyle ortaya çıkacak olan hukuksal boşluğun kamu düzenini ihlal edici nitelikte görülmesi nedeniyle Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin birinci cümlesinin bir yıl süreyle yürürlükte kalmasının sağlanmasıdır.

Öte yandan, 08/03/2018 günlü, 30354 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'la Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personeline ilişkin disiplinsizlik ve cezaları, disiplin amirleri ve kurulları, disiplin soruşturma usulü ile diğer ilgili hususlar yeniden düzenlenmiştir.

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün yasal dayanağı Anayasa Mahkemesince iptal edilmekle birlikte, daha sonra yürürlüğe giren 7068 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesiyle, Tüzük hükümlerine göre resen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezalarının, bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunacağı kurala bağlanmıştır.

Bu itibarla, İdare Mahkemesince, dava konusu uyuşmazlığın; disiplin cezası verilmesini gerektiren fiilin düzenlendiği Tüzük hükümleri ile 7068 sayılı Kanun hükümlerinin, "lehe olan normun uygulanması ilkesi" çerçevesinde değerlendirilmek suretiyle uyuşmazlığın esası incelenerek bir karar verilmesi gerektiğinden, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı esas alınarak verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;

1.DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE;

2.... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı Kanun’un temyize tabi ilk kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49/1-b maddesi uyarınca BOZULMASINA;

3.2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin 3622 sayılı Kanun ile değişik 3. fıkrası uyarınca ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 06/03/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.