Esas No
E. 2022/454
Karar No
K. 2022/454
Karar Tarihi
Karar Sonucu
REDDİNE
Hukuk Alanı
Ticaret Hukuku
T. C. ANKARA 1.

FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/454 Esas - 2024/127

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

ANKARA

1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO: 2022/454
KARAR NO: 2024/127

DAVACI ....

....

VEKİLİ: Av. ...
DAVALI: 1-....
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI: 2-...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali, Marka Hükümsüzlüğü
DAVA TARİHİ: 23/11/2022
KARAR TARİHİ: 19/03/2024

KARARIN

YAZILDIĞI TARİH: 21/05/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Marka İle İlgili Kurum Kararının İptali, Marka Hükümsüzlüğü davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesiyle; müvekkilinin ... aracılığı ile ... olarak faaliyet gösterdiğini, uçak ve otobüs bileti, otel, kredi, internet gibi hizmetleri arayan kimselere kıyaslamalı olarak fiyat listesi çıkaran ve buradan ucuz ürün veya hizmet tedarik imkanı sağlamak amacıyla kurulmuş bir şirket olduğunu, 160’tan fazla çalışanı, 15 milyondan fazla kayıtlı kullanıcısı olduğunu, müvekkili firmanın internet sitesi olan ... aracılığı ile farklı havayolu firmalarından 14 milyondan fazla uçak bileti satın alınıldığını, müvekkilinin .... “...”, ... sayılı “...”, ... sayılı “encüzdan”, ... sayılı “...”,... sayılı "... akıllı aktarma", ... sayılı ”... ... araç”, ... sayılı “... ... , ...sayılı “... ... ...” markalarının olduğunu, davalının ... numaralı “....... online kombi ve klima mag ̆azası” markasını 11 ve 35. Sınıf mal ve hizmetler tescil ettirmek istediğini, başvuruya yönelik itirazlarının kurum tarafından reddedildiğini, verilen kararın hatalı olduğunu, dava konusu markada “...” ibaresinin ön planda olduğunu, bu tür süperlatif kelimelerle yapılan başvuruların tescil edilmemesi gerektiğini, taraf markaları arasında iltibas riski bulunduğunu, görsel, işitsel ve kavramsal olarak benzer olduklarını, müvekkilinin aynı zamanda 6/3 maddesi uyarınca gerçek hak sahibi olduğunu, .... Mahkemesi tarafından ....

E. Sayılı dosyasında dava dışı 3.

Kişi ticaret unvanından “...” ibaresinin terkinine karar verildiğini, müvekkili firmanın “...” ibaresi ile tanınmakta ve faaliyetlerini sürdürmekte olduğunu, müvekkili markalarının tanınmış olduğunu, davalının kötü niyetli olduğunu, İddia ederek ... sayılı ... kararının iptalini ve dava konusu markanın tescili halinde hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesiyle, verilen Kurum kararının usul ve yasaya ... olduğunu belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı şirket vekili cevap dilekçesiyle; müvekkilinin 2011 yılından beri ....... markası ile faaliyetlerini yürüttüğünü halen aynı marka ve internet sitesi ile hizmetine devam ettiğini, davacı yanın ..., ... olup, müvekkilin markası ile itiraz edenin markaları arasında benzerlik söz konusu olmadığını, markaların bütün olarak görülmesi gerektiğini, davacının markasının yeşil zemin üzerine beyaz renkte marka ibaresi yazılarak oluşturulmuş ve ... ibaresine vurgu yapılmış olduğunu, müvekkilinin markasının ise kırmızı zemin üzerine beyaz renklerle marka ibaresi yer verilmek suretiyle oluşturulduğunu, davacı yanın eskiye dayalı kullanımı olduğunu belirttiği ve tescilli olmayan markası ... ibareli markanın tanınmış olduğunu da belirterek müvekkilinin markasının hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ettiğini, davacının müvekkiline göre önceye dayalı bir kullanımı olmadığını, zayıf markalara, özgün ya da tanınmış markanın aksine farklı mal veya hizmetleri kapsayacak biçimde koruma sağlanamayacağını, müvekkilinin kötü niyetle bu başvuruyu yapmadığını, belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA: Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; ... ...’nun 22.09.2022 tarih ve ... sayılı kararının iptali ve dava konusu ".... online kombi ve klima mağazası" ibaresinin hükümsüzlüğü koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.

Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tescil ve başvuru dosyaları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip taraf vekillerine tahkikat ve yargılamının geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır. ...'den celbedilen işlem dosyasının tetkikinden; dava konusu "..." ibaresinin 11 ve 35. Sınıf mal ve hizmetlerde tescili amacıyla 21.12.2020 tarih ve ... sayısı ile marka başvurusuna konu edildiği, yapılan ilk incelemeler sonrası başvuru kapsamında 6769 s. Kanun 5/1-b ve c bentleri uyarınca bir 11. Sınıfta “Katı, sıvı, gaz yakıtlı ve elektrikli ısıtma amaçlı cihazlar: kombiler, boylerler, kalorifer kazanları ve petekleri, eşanjörler, sobalar, kuzineler; güneş enerjisi kolektörleri. “ malları ve 35. Sınıftaki bu malların satış hizmetlerinin çıkartılmasına karar verildiği, kalan mal ve hizmetler yönünden ise 17.05.2021 tarih ve 372 sayılı bültende ilana çıktığı, anılan ilana karşı davacı yanın ..., ..., ..., ... sayılı "...", "... akıllı aktarma", "encüzdan", "...” ibareli markalarına dayalı olarak itirazda bulunduğu, bu itirazların ... tarafından reddedildiği, söz konusu karara karşı davacı yanca yeniden itiraz edilerek başvurunun reddinin talep olunduğu, davacı itirazlarını inceleyen ...’nun 22.09.2022 tarih ve ... sayılı kararı neticesinde özetle; “... başvuru numaralı "....... online kombi ve klima mağazası" ibareli başvurunun ilanına yapılmış olan itirazın reddi yönündeki ... kararına karşı, başvurunun 6769 sayılı SMK'nın 5/1 (b), (c), (d), (e) bentleri ve .... sayılı "...", "....", "..." ibareli markalar ile karıştırılma ihtimali, tanınmışlık, kötü niyet gerekçesiyle 6769 s. SMK'nın 6 ncı maddesi uyarınca reddedilmesi talebiyle yapılan itiraz incelenmiştir. ….yapılan değerlendirme sonucunda, işbu başvuru ile itiraza gerekçe olarak gösterilen markaların bütün olarak bıraktıkları izlenim itibariyle görsel, işitsel veya anlamsal düzeyde benzer olmadığı, bu bağlamda markalar arasında karıştırılma veya tanınmışlık nedeniyle ilişkilendirme ihtimali bulunmadığı görüşüne ulaşılmıştır. Kötü niyet gerekçeli itiraz da yeterli bilgi/belge ile ispatlanamadığından yerinde bulunmamıştır ….yapılan incelemede, itirazın kapsamındaki mal/hizmetler bakımından asgari ayırt edici niteliğe haiz olduğu, tanımlayıcı nitelikte olmadığı ve 6769 sayılı SMK'nın 5/1 (b), (c), (d), (e) bentleri bakımından tescil engelinin bulunmadığı kanaatine varılmıştır Bu çerçevede, itirazın tüm gerekçeleriyle reddi gerekmiştir. şeklindeki gerekçeler doğrultusunda davacı itirazlarının bir kez daha ve nihai olarak reddine karar verildiği, eldeki davanın iki aylık yasal süre içerisinde tarihinde açıldığı anlaşılmış, işin esasına girilmiştir. Bilirkişi kurulunca düzenlenen RAPORDA özetle: - Dava konusu ... sayılı başvuru kapsamında ... kararına konu olan mal ve hizmetlerin, davacı yan ait önceki tarihli markalar kapsamında da yer aldığı, - Bununla birlikte taraf markaları arasında karıştırılma ihtimaline yol açacak bir benzerliğin mevcut olmadığı, - SMK m. 6/5 koşullarının somut olayda oluşmadığı, - Dava konusu markanın 5/1-b maddesi kapsamında kaynak gösterme fonksiyonu bulunan işaretlerden olarak değerlendirilemeyeceği, bu nedenle başvurunun kapsamında kalan tüm mal ve hizmetler yönünden reddi gerektiği, - Dava konusu markanın 11. Sınıftaki “İklimlendirme ve havalandırma cihazları” malları ve 35. Sınıfta “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için. İklimlendirme ve havalandırma cihazları. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” hizmetleri ile sınırlı olarak 5/1-c ve 5/1-d maddeleri kapsamında kaldığı, - 5/1-e maddesinin koşullarının somut olayda oluşmadığı, takdirin mahkemeye ait olduğu, bildirilmiştir. Bilirkişi kurulunca düzenlenen EK RAPORDA özetle:

Mahkemece verilen ek görevlendirme doğrultusunda yapılan incelemeler sonucu, kök raporda yer verilen nihai kanaatlerin aynı şekilde korunduğu, davalı yan başvurusunun kullanım sonucunda ayırt edici hale geldiği kanaatine varılmasını sağlar deliller dosya içerisinde mevcut olmadığı; takdirin mahkemeye ait olduğu, bildirilmiştir.

Bilirkişi raporu ve ek raporun her iki tarafın iddia ve savunmasının kapsamı, taraf delilleri, marka kapsamları dikkate alınarak düzelendiği, hüküm kurmaya yeterli incelemenin yapıldığı, raporun usul ve yasaya aykırı yönünün bulunmadığı, hukuki değerlendirme nihai olarak mahkememizce yapılacağından yeniden rapor alınmasını gerektirir yön bulunmadığı anlaşılmıştır.

GEREKÇE

Marka tescilinde mutlak ret nedenleri Madde 5- (1) Aşağıda belirtilen işaretler, marka olarak tescil edilmez: a) 4 üncü madde kapsamında marka olamayacak işaretler.

b)Herhangi bir ayırt edici niteliğe sahip olmayan işaretler.

c)Ticaret alanında cins, çeşit, vasıf, kalite, miktar, amaç, değer, coğrafi kaynak belirten veya malların üretildiği, hizmetlerin sunulduğu zamanı gösteren veya malların ya da hizmetlerin diğer özelliklerini belirten işaret veya adlandırmaları münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaretler.

ç)Aynı veya aynı türdeki mal veya hizmetlerle ilgili olarak tescil edilmiş ya da daha önceki tarihte tescil başvurusu yapılmış marka ile aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer işaretler.

d)Ticaret alanında herkes tarafından kullanılan veya belirli bir meslek, sanat veya ticaret grubuna mensup olanları ayırt etmeye yarayan işaret veya adlandırmaları münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaretler.

e)Malın doğası gereği ortaya çıkan şeklini ya da başka bir özelliğini veya teknik bir sonucu elde etmek için zorunlu olan veya mala asli değerini veren şeklî ya da başka bir özelliğini münhasıran içeren işaretler.

f)Mal veya hizmetin niteliği, kalitesi veya coğrafi kaynağı gibi konularda halkı yanıltacak işaretler.

g)... Sözleşmesinin 2 nci mükerrer 6 ncı maddesine göre reddedilecek işaretler.

ğ)... Sözleşmesinin 2 nci mükerrer 6 ncı maddesi kapsamı dışında kalan ancak kamuyu ilgilendiren, tarihi ve kültürel değerler bakımından halka mal olmuş diğer işaretler ile yetkili mercilerce tescil izni verilmemiş olan armaları, nişanları veya adlandırmaları içeren işaretler.

h)Dinî değerleri veya sembolleri içeren işaretler.

ı)Kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı işaretler.

i)Tescilli coğrafi işaretten oluşan ya da tescilli coğrafi işaret içeren işaretler. (2)Bir marka, başvuru tarihinden önce kullanılmış ve başvuruya konu mal veya hizmetler bakımından bu kullanım sonucu ayırt edici nitelik kazanmışsa bu markanın tescili birinci fıkranın (b), (c) ve (d) bentlerine göre reddedilemez. (3)Bir marka başvurusu, önceki marka sahibinin başvurunun tesciline açıkça muvafakat ettiğini gösteren noter onaylı belgenin Kuruma sunulması hâlinde birinci fıkranın (ç) bendine göre reddedilemez. Muvafakatnameye ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir. Taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında; Davalı Markası Davacı Markası .... ... (11, 35.sınıf) .... .... ... (09, 35, 36, 42, 45.Sınıf)

Tarafların emtia gruplarına bakıldığında; Dava konusu başvuru kapsamında 35. Sınıfta yer alan hizmetlerin tamamının, davacı yana ait önceki tarihli markalar kapsamında birebir yer aldığı, bu sınıf bakımından taraf markaları arasında aynı- aynı tür bir ilişkinin mevcut olduğu, bununla birlikte dava konusu markadaki 11. Sınıftaki mallar ile davacı yanın bir kısım markasında 35.05 alt grubundaki aynı malların satışına özgülenen satış hizmetleri arasında ise benzerlik bulunduğu, zira mal üreten işletmenin karineten üreteceği malı da ticari mevkie çıkartmak suretiyle fiziki olarak veyahut e-ticaret siteleri üzerinden/online satış yöntemi ile satış işlemine konu edeceği, bu halde bir ürünün marka sahibinin ürün satışı ile bu ürünle ilgili olarak mağazacılık hizmeti sunan kişiler, arzlarını aynı satış yerlerinde gerçekleştirmekte olduğu, aynı ürüne ilişkin olarak, ürün ve ürünün satışının gerçekleştiği hizmet arasındaki yakın bağlantı, bunların tamamlayıcı mal/hizmet olduğunu gösterdiği, zira mağazacılık hizmeti, esasen markalı ürünlerin varlığı hâlinde söz konusu olduğu, bu itibarla her ne kadar ürün ile ürünün satış hizmeti aynı amaca hizmet etmese, aynı türde olmasa da bunlar tamamlayıcı oldukları için aralarında karıştırılma ihtimalinin bulunduğu, bu husus özellikle ticaret markasının kapsadığı ürünlerin, satış mağazalarında satılan ürünlerle ayniyet/benzerlik gösterdiği durumlarda söz konusu olduğu, kişilerin markaların aynı kişiye ait olduklarını düşünmesi ise markanın menşei gösterme fonksiyonun zedelenmesine ve karıştırma ihtimaline yol açacağı, dolayısıyla dava konusu marka kapsamında yer alan 11. Sınıf mallar ile davacı yanın aynı malların satışını ihtiva eden tescilleri arasında mal – malın satışı hizmeti bağlamında değerlendirilebilecek bir benzerlik ilişkisi yine bulunmakta olduğu görülmektedir.

Somut uyuşmazlıkta benzerliği tespit olunan 35. Sınıf 01-04 alt grubunda yer alan hizmetlerin profesyonel iş yaşantısı akışında ihtiyaç duyulan ve profesyonel işletmeler tarafından tüketiciye sunulan nitelikteki reklamcılık, fuar organizasyon, sanal ortamda pazaryeri sağlama hizmeti gibi hizmetler olduğu, tüketicilerin bu hizmetlerden sık ve rutin olarak yararlanmadığı, çoğu zaman muhtelif bilgi kaynaklarından bilgi sağlayarak ve araştırma yaparak hizmeti sunacak olan işletmeyi belirlemek suretiyle tercihlerini somutlaştırdıkları, bu nedenle dikkat, algı ve seçicilik düzeylerinin ortalama tüketici grubundan nispeten daha yüksek olacağı; bununla 11. Sınıftaki mallar ve yine 35.05 alt grubundaki 11. Sınıf malların satışına özgülenmiş hizmetler açısından da bu malların ve satışına yönelik hizmetlerin ilgili tüketicilerinin, malların teknolojik temelli ürünler veyahut günlük hayatta olağan tüketiciler tarafından rutin olarak satın alımı olmayan sıhhi tesisat malzemeleri, jeneratörler, akvaryumlar vb. nitelikte ürünler olmalarından ötürü makul düzeyde dikkat, özen ve seçicilik seviyesine haiz tüketicilerin ilgili tüketiciler olarak tespiti mümkün görülmüştür. Şu hâlde, SMK 6/1 maddesi yönünden tescil engellerinde aranan şartlardan biri belirtili emtialar yönünden gerçekleşmiştir.

Davalının markasının incelenmesinde; markanın kırmızı fon üzerinde beyaz renkte harflerle yazılmış üst kısımda “...” alt kısımda ise “....” ibareleri ve bu ibarelere nazaran son derece küçük harflerle ve tamamen tali konumda kalacak şekilde “online kombi ve klima mağazası” ibarelerinden oluştuğu, markanın bu haliyle ön plana çıkan unsurunun “...” söz öbeğinin bütünü olacağı, “... ...” ibaresinin bütün olarak ... fiyatları, bütçe dostu, diğer satış kanallarına göre ... ucuz olan” gibi bir mesajı tüketiciye vermesinden kaynaklı tüketicinin bu markayı gördüğünde ... fiyata kombi satın alabileceği yönünde bir algı edinebileceği, marka görselindeki “....” ibaresinin internette kullanılan yerleşik bir kısaltma olmasından kaynaklı, tüketicinin markayı bütün olarak bu alanda faaliyet gösteren bir websitesinin adı olduğu anlaşılmaktadır.

Davacının markalarının incelenmesinde; davacı markalarının tamamı fıstık yeşili ve beyaz rengin kombinasyonu ile oluşturulmuş “...” kelimesi ve bu kelimeye eklenmiş “....” gibi markasal nitelik arz etmeyen, ticaret hayatında yaygın kullanımı bulunan ibarelerden oluştuğu, davacı markalarının “...” ibaresi temelinde yarattığı bu markalarının görsel anlamda tüketici hafızasına daha güçlü hitap ettiği, zira “...” ibaresinin “...” kelimesinin karşılığı olarak bir şeyin genişliğini gösteren anlamının yanı sıra “Başına geldiği sıfatların üstün derecede olduğunu gösteren kelime” anlamının da bulunduğu, davacı markalarının da bütün olarak algılanacakları anlaşılmaktadır. Markalar arasında iltibasa yol açacak derecede bir benzerlik olup olmadığının tespitinde her iki markaya konu işaretin, ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınarak bütünü itibariyle görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları izlenimin esas alınması gerekmektedir. ...'nun 08.06.2016 gün ve .... sayılı kararı uyarınca iltibas değerlendirmesinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hukuki bilgi ile çözümlenmesinin mümkün olduğu hususu da gözönünde bulundurularak yapılan incelemede, davalı adına başvurusu yapılan ""...." esas ibareli marka ile davacının dayanak markaları "...." ibareli markaları arasında biçim, renk, grafik unsurlar, düzenleme ve tertip tarzı olarak görsel, sesçil ve anlamsal olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunup bulunmadığı incelendiğinde; her ne kadar taraf markaları, başvuru kapsamındaki 11. Sınıf mallar ve 35. Sınıf hizmetlerin tamamı açısından aynı, aynı tür ya da benzerlik düzeyinde bir benzerlik mevcut ise de işaretler açısından oluşan bütünsel algı itibariyle taraf markaları arasında bir benzerlik olmadığından ilgili tüketiciler nezdinde, tüketicinin, davacıya ait markaları taşıyan mal ya da hizmetlerden yararlanmak isterken, davalıya ait markayı taşıyan mal ve hizmetleri satın alma, davalı web sitesinden yararlanma olasılığının bulunmadığı, dava konusu markanın bütün olarak da sahip olduğu görsel mizanpajın, davacı markaları ile ilişkilendirilebilir olmadığı, tüketicinin sadece “...” ibaresinin varlığından kaynaklı olarak önceki ve sonraki markalar arasında bir ilişki kurma ihtimalinin mevcut olmadığı, davacı yanın işlem dosyasında dikkate alınan markaları arasında “...” şeklinde bir tescilin bulunmadığı, davacının “...” kelime kökünden oluşturduğu birden fazla markası var ise de bu seri marka ailesinin her bir üyesinin zayıf ayırt edici nitelikte olduğu, dolayısıyla “...” ibaresini içerir şekilde sonraki yaratılan markanın herhangi bir şekilde önceki tarihli davacı markalarından imaj teminine neden olacak özellik taşımaması halinde tüketicinin de sonraki marka ile önceki davacı markaları arasında iktisadi – idari bir bağlantı kurmayacağı, hal böyleyken ilgili tüketici algısında iltibasa neden olabilecek, iktisadi – idari bağlantı tesisi yanılgısı doğurabilecek düzeyde bir benzerliğin mevcut olmadığı, somut uyuşmazlıkta davacı yanın dosya kapsamına “...” markası ile ilgili 2018 ve 2020 tarihli birer adet marka bilinirlik araştırma raporu dosyaya ibraz ettiği, .... E sayılı dava dosyasında çıkan karar örneğine .... sayılı ilamına , “...” markası ile ilgili basında çıkan çok sayıda haber başlığına (... eskisi 2009 tarihine dek uzanmaktadır) birtakım kullanım örneklerine yer verdiği, sunulan delillerden davacı markalarının “seyahat acenteliği, uçak bilet satışı hizmetlerinde” yıllara sair yoğun ve devamlılık arz eden bir kullanım sonucundan belli bir tanınırlık elde ettiği kanaatine varılabileceği değerlendirilmekle birlikte bu hizmetteki tanınırlığın, uyuşmazlık konusu hizmetlere sirayet edecek nitelikte olduğu kanaatine, “... ...” ibaresinin kullanımla elde edilen ayırt edicilikten bağımsız olarak nispeten ayırt edici niteliği son derece zayıf oluşu da gözetildiğinde varılamayacağı, bu halde SMK m. 6/5 düzenlemesine ilişkin koşulların oluşma ihtimalinin bulunduğu noktasında bir görüşün de benimsenemeyeceği, iltibas tehlikesinin bulunmaması halinde 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 6. maddesinin (5) numaralı fıkrasının uygulama alanı bulmayacağı anlaşılmıştır. 6769 S. SMK 5/1-b, c, d, e Maddeleri Kapsamında Değerlendirme: 6769 s. SMK 5/1-b maddesi “Herhangi bir ayırt edici niteliğe sahip olmayan işaretler”in marka olarak tescil edilemeyeceklerini düzenlemektedir. Madde gerekçesi incelendiğinde, sicilde gösterilebilir olmasına rağmen mal ve hizmetler bakımından herhangi bir şekilde ayırt ediciliği bulunmayan, kaynak gösterme fonksiyonuna sahip olmayan dolayısıyla tüketiciler tarafından marka olarak algılanmayacak işaretlerin tescil edilemeyeceği düzenlenmiştir. ... sayılı ....

7.maddesinde de marka olarak tescil edilemeyecek herhangi bir ayırt edici niteliğe sahip olmayan işaretler benzer şekilde düzenlenmiş olup söz konusu maddeye göre işaretin tescilinin mümkün olmaması için “kaynak gösterme fonksiyonu”na sahip olmaması gerekmektedir.

Kanunun 5/1-c maddesi ise “Ticaret alanında cins, çeşit, vasıf, kalite, miktar, amaç, değer, coğrafi kaynak belirten veya malların üretildiği, hizmetlerin sunulduğu zamanı gösteren veya malların ya da hizmetlerin diğer özelliklerini belirten işaret veya adlandırmaları münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaretler” in marka olarak tescil edilemeyeceklerini düzenlemektedir. 556 s. KHK döneminde 7/1-c maddesinin doğrudan karşılığı olan bu düzenlemeye göre bir işaretin 5/1-c kapsamında değerlendirilebilmesi için, mal veya hizmetin karakteristik bir özelliğini, vasfını, amacını hiçbir özel zihni çabaya mahal bırakmadan, mal veya hizmet ile olan sıkı ilişkisi sebebiyle derhal düşündürmesi ve akla getirmesi gerekmektedir.

Görüleceği üzere işaretin 6769 s. SMK 5/1-b ve 5/1-c maddeleri kapsamında kalıp kalmadığı hususu, başvuru kapsamındaki emtialar ile işaret arasındaki ilişki gözetilerek değerlendirilmesi gereken bir husustur. Zira tescili talep edilen işaretin kaynak gösterme fonksiyonuna sahip olup olmadığı ya da ilgili mal ya da hizmetin bir özelliğini ifade edip etmediği değerlendirilirken, başvuru kapsamındaki mallar / hizmetler esas alınmak durumundadır. Çünkü bir mal / hizmet için tanımlayıcı nitelikte olan bir kelime, başka bir mal / hizmet için tanımlayıcı olmayabilir. Örneğin; meyveler için nitelik belirten “taze” kelimesi, elektronik cihazlar için, akaryakıt ürünleri için cins belirten “...” ibaresi pantolonlar için herhangi bir özellik belirtmemektedir. 6769 S. SMK’nın 5/1-d bendi gereğince “Ticaret alanında herkes tarafından kullanılan veya belirli bir meslek, sanat veya ticaret grubuna mensup olanları ayırt etmeye yarayan işaret veya adlandırmaları münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaretler..” marka olarak tescil edilemez. Anılan hüküm ile herkesin kullanımına açık olması gereken bir işaret üzerinde herhangi bir kimsenin inhisarı bir hakka sahip olmasının önüne geçilmesi amaçlanmıştır. 5/1-d maddesinde dikkate alınması gereken temel husus, ibarenin tescili talep edilen mallar ve hizmetlerle ilişkili olarak ticaret alanında herkes tarafından başka bir deyişle yaygın kullanımının bulunup bulunmadığıdır. 6769 S. SMK’nın 5/1-e bendi gereğince “Malın doğası gereği ortaya çıkan şeklini ya da başka bir özelliğini veya teknik bir sonucu elde etmek için zorunlu olan veya mala asli değerini veren şeklî ya da başka bir özelliğini münhasıran içeren işaretler”marka olarak tescil edilemez. Söz konusu hükmün amacı, belirtilen şekillerin bir kişinin tekeline verilmesini önlemektir. Zira, malın özgün yapısından kaynaklanan, teknik olarak zorunlu olan ve mala aslî değerini veren biçimsel özellikler bir kişi lehine marka olarak tescil edildiğinde, rakiplerin ürünlerine biçim verme özgürlüğü önemli ölçüde sınırlanmış olacaktır.

Bu açıklamalardan sonra SMK 51/-b,c,d,e bentlerine göre yapılan inceleme neticesinde; dava konusu .... ibareli başvurunun ilk algısının “...” ibareleri üzerinden olacağı, markadaki görsel unsurların ayırt edicilik açısından katkı sağlar nitelikte olmadığı, standart bir fon ve renk kombinasyondan oluştuğu, tüketicinin ticaret hayatında böylesi bir ibare ile karşı karşıya kaldığında edineceği ilk algının “... ... koşullarda kombi satın alabileceği bir hizmet” şeklinde olacağı, zira benzer mahiyette internetten basit bir araştırma ile dahi tespit edilebilen “.....” gibi ifadelerle oluşturulmuş markalar özellikle internet üzerinden ticari faaliyetlerin yoğunlaştığı son yıllarda, işletmelerce tercih edilen bir satış pazarlama stratejisinin sonucu olup bu tür basit, tüketiciye doğrudan mesaj veren, akılda kalıcı kavramların ayırt ediciliği de tartışılır nitelikte olduğu, anılan ibarenin verilen bu hizmetin tüketicinin bütçesini korumaya yönelik olduğu yönündeki promosyon içerikli anlamı dışında, tüketicilere anında ve kolayca marka olarak algılanmasını sağlayacak herhangi bir unsur içermediği, “...” şeklindeki tamlamanın alışılmışın dışında bir anlam ya da kelimeleri bağımsız anlamlarından uzaklaştıran bir anlam içermediği, yaratıcı veya özgün bir söz öbeği de olmadığı; bu halde dava konusu markanın tescili kapsamında kalan mal ve hizmetler yönünden de bu yönde bir algı verip vermeyeceği incelendiğinde, “... ...”“kombi” kelimesinin, başvuru kapsamından çıkartılan emtiaların dışında, esasen bütünsel algısı itibariyle kaynak gösterme fonksiyonu olan işaretler arasında algılanmayacağı, her ne kadar 5/1-b bendindeki düzenleme işaretin tescil talep edilen mal veya hizmet yönünden ayırt edici niteliğinin bulunup bulunmadığına ilişkin tescil edilebilirlik şartı ise de aynı zamanda asgari düzeyde kaynak gösterme yeterliliği sahip bir işaretten de bahsedilmesi gerektiği, başka bir ifadeyle iktisadi kaynak gösterme kabiliyeti bulunmadığı düşünülen bir bütünün, tek tek mal ve hizmet incelemesine tabi tutulmasına da gerek olmadığı, dava konusu gibi bir ibareyi gören tüketicinin, bu ibareye herhangi bir mal veya hizmetin iktisadi kaynağı açısından bir anlam yüklemeyeceği, bu tür kavramların sektörün devamlılığının sağlanması ve gelişimi açısından tescile bağlanmasının isabetli olmayacağı, nihai olarak işaretin bütün haliyle herhangi bir şekilde kaynak gösterme fonksiyonunun mevcut olmadığı; başvuru kapsamında reddine karar verilen mal ve hizmetlerin yanı sıra 11. Sınıftaki “İklimlendirme ve havalandırma cihazları” malları ve 35. Sınıfta “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için. İklimlendirme ve havalandırma cihazları. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” hizmetleri yönünden de meydana geldiğinin kabulü gerekeceği, bu mal ve hizmetlerde “kombi” ibaresinin esasen bir iklimlendirme sisteminin çeşidini tanımladığı, “... ...” ibaresinin ise münhasıran nitelik gösterdiğini, bu iki ibarenin kombininin tek başına bir ayırt edicilik meydana getirmediği; dava konusu markayı oluşturan ibarelerin bir bütün olarak 11. Sınıftaki “İklimlendirme ve havalandırma cihazları” malları ve 35. Sınıfta “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için. İklimlendirme ve havalandırma cihazları. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” hizmetleri yönünden yaygın kullanılan/kullanılma ihtimali son derecek yüksek, aynı sektörde faaliyet gösteren her bir işletmenin tercih edebileceği, reklam ve tanıtımlarında kullanabileceği nitelikteki söz öbeklerinden olduğu, bu nedenle anılan ibarenin işbu mal ve hizmetler yönünden 5/1-d maddesi kapsamında değerlendirilebilir bir sözcük olduğu; dava konusu markanın, maddede tanımlanan hangi kriteri hangi açıdan meydana getirdiği hususuna yönelik davacı tarafça işlem dosyasında ileri sürülmüş somut bir gerekçe bulunmadığı bu nedenle de anılan başvuru açısından 5/1-e maddesi kapsamında mutlak ret nedenlerinin koşullarının oluşmadığı; öte yandan davalı yan başvurusunun kullanım sonucunda ayırt edici hale geldiği kanaatine varılmasını sağlar deliller dosya içerisinde mevcut olmadığı da anlaşılarak; netice olarak ...’nun 22.09.2022 tarih ve ... sayılı kararının dava konusu markanın 5/1-b maddesi kapsamında kaynak gösterme fonksiyonu bulunan işaretlerden olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, ayrıca dava konusu markanın 11. Sınıftaki “İklimlendirme ve havalandırma cihazları” malları ve 35. Sınıfta “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için. İklimlendirme ve havalandırma cihazları. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” hizmetleri ile sınırlı olarak 5/1-c ve 5/1-d maddeleri kapsamında kaldığı, anlaşıldığından iptaline ve dava konusu 21.12.2020 tarih ve ... sayısı ile marka başvurusu kapsamındaki "....... online kombi ve klima mağazası" ibaresinin SMK 5/1-b uyarınca tescilli olduğu tüm mal ve hizmetler bakımından hükümsüzlüğüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere:

1....’nun 22.09.2022 tarih ve ... sayılı kararının Dava konusu markanın 5/1-b maddesi kapsamında kaynak gösterme fonksiyonu bulunan işaretlerden olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, ayrıca Dava konusu markanın 11. Sınıftaki “İklimlendirme ve havalandırma cihazları” malları ve 35. Sınıfta “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için. İklimlendirme ve havalandırma cihazları. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” hizmetleri ile sınırlı olarak 5/1-c ve 5/1-d maddeleri kapsamında kaldığı, anlaşıldığından iptaline, Dava konusu 21.12.2020 tarih ve ... sayısı ile marka başvurusu kapsamındaki "....... online kombi ve klima mağazası" ibaresinin SMK 5/1-b uyarınca tescilli olduğu tüm mal ve hizmetler bakımından hükümsüzlüğüne,

2.Dava açılırken alınan peşin maktu karar ilam harcı yeterli olduğundan ve yeniden değerleme oranı nedeniyle ortaya çıkan güncel peşin harca denk olduğundan, denk olan harcın güncel olan harca tamamlanması mülkiyet hakkı ihlali olacağından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

3.Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap olunan takdiren 25.500,00-TL maktu ücreti vekâletin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

4.Davacının yapmış olduğu ve aşağıda dökümü gösterilen 6.348,40-TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

5.Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen yatırana iadesine (HMK m.333), Dair verilen karar, hazır olan taraf vekillerinin yüzüne karşı, tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup, usulen anlatıldı. 19/03/2024 Katip .... Hakim ....

(e-imzalıdır)

MASRAF DÖKÜMÜ

İLK MASRAF : 172,90-TL

GİDER AVANSI :6.175,50-TL

TOPLAM :6.348,40-TL

Karar Etiketleri
© 2026 İçtihat Pro — ictihatpro.com  |  Bu belge bilgilendirme amaçlıdır. Resmi belge niteliği taşımaz.

İçtihat Pro Blog