T. C. ANKARA 3.

FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/460 Esas - 2024/134

Davacı - karşı davalı vekili; davalının, müvekkilinin tasarımları ile ayırt edilemeyecek derecede benzeyen ürünleri “...” kataloglarında ve .... adresli internet sitesinde paylaştığını, katalog ve internet sitesinden anlaşılacağı üzere davalının “masa ve sehpa ayakları” ürettiğini, davalının kendi tasarımlarını üretip tanıtmak yerine, davacının beğenilen ve tercih edilen tasarımlarını üreterek veya ürettirerek satış yaptığını, söz konusu ürünlerin müvekkiline ait 30.09.2011 tarihli ve .... sıralı, 21.01.2012 tarih ve ... Sıralı, 21.01.2012 tarih ve ... Sıralı tasarımlar, 14.04.2016 tarih ve ... sıralı ve 15.05.2015 tarih ve .... sıralı tasarımları ile ayırt edilemeyecek derecede benzerlik oluşturması nedeni ile tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunu, davalı tarafın davacı şirketin tescil ettirmiş olduğu ürünler ile tamamen ortak özellik ve forma sahip özellikleri taşıyan ürünleri üretmekte ve/veya satışını yapmakta olduğunu ileri sürerek davacı tarafından tasarlanan ve üretilen, tasarım tescil başvurusuna konu ürünlere vaki tecavüz fiillerinin durdurulması ve önlenmesi için, her türlü sınai mülkiyet hakları davacıya ait olan ... nezdinde 30.09.2011 tarihli ve .... sıralı, 21.01.2012 tarih ve .... Sıralı, 21.01.2012 tarih ve ... Sıralı tasarımlar, 14.04.2016 tarih ve ... sıralı ve 15.05.2015 tarih ve .... sıralı tasarımlarını davalıya ait her türlü basılı evrak, broşür, katalog, internet sitesi tanıtımı ile diğer ticari evraktan çıkartılması, silinmesi, silinmesi mümkün olmuyor ise imha edilmesi, davacının tecavüz eylemlerinden doğan zararlarının tazmini için davalıdan 1.000,00 TL manevi tazminat ile 1.000,00 TL maddi tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı-karşı davacı vekili; asıl davanın hukuki mesnetten uzak olduğunu, karşı davalının taleplerinin soyut iddialardan öteye geçemediğini, tasarımlar arasında farklılıklar bulunduğunu savunarak davanın reddini istemi ile karşı davasında da, karşı davalı şirketin, .... nolu tasarımlarının, iddia edildiği gibi yeni tasarımlar olmadığını, yeni ve ayırt edici niteliği olmamasına rağmen tescil edildiğini ileri sürerek karşı davalıya ait tasarım tescillerinin yenilik ve ayırt edicilik özelliklerine sahip olmaması nedeniyle hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Karşı davacı vekili ön inceleme duruşmasından önce 10.11.2017 tarihinde sunulan karşı dava cevaba cevap dilekçesinde talebini daraltmış, .... numaralı tasarımların hükümsüzlüğünü talep etmiştir.

Davacı-karşı davalı vekili, karşı davanın reddine karar verilmesini istemiştir. DAVANIN TESPİTİ: Asıl dava, endüstriyel tasarıma tecavüzün tespiti, önlenmesi, maddi ve manevi tazminat istemine, karşı dava tasarım hükümsüzlüğüne ilişkindir. ÖNCEKİ DEĞERLENDİRME:

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda 10/10/2019 tarih ve .... . sayılı kararla ÖZETLE; "Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, asıl dava yönünden; davacıya ait ... nolu tasarıma tecavüz eder nitelikte herhangi bir ürüne rastlanmadığı, .... nolu tasarımlara tecavüz eder nitelikte herhangi bir ürüne rastlanmadığı, ... nolu tasarımlara tecavüz niteliğinde benzerlerinin davalı ürünleri arasında yer aldığı, ... nolu tasarımlara tecavüz eder nitelikte herhangi bir ürüne rastlanmadığı, .... nolu tasarımlara tecavüz eder nitelikte herhangi bir ürüne rastlanmadığı, .... nolu tasarıma tecavüz niteliğinde benzerlerinin davalı ürünleri arasında yer aldığı, ... nolu tasarıma tecavüz niteliğinde benzerlerinin davalı ürünleri arasında yer aldığı, .... nolu tasarımlara tecavüz eder nitelikte herhangi bir ürüne rastlanmadığı, ... nolu tasarımlara tecavüz eder nitelikte herhangi bir ürüne rastlanmadığı; karşı dava yönünden; ... nolu tasarımın yenilik ve ayırt edici nitelik koşullarını sağlamadığı, .... nolu tasarımların yenilik ve ayırt edici nitelik koşulunu sağladığı,... nolu tasarımın yenilik ve ayırt edici nitelik koşullarını sağlamadığı, .... nolu tasarımların yenilik ve ayırt edici nitelik koşullarını sağlamadığı, ...nolu tasarımların yenilik ve ayırt edici nitelik koşulunu sağladığı, .... olu tasarımların yenilik ve ayırt edici nitelik koşulunu sağladığı, ... nolu tasarımın yenilik ve ayırt edici nitelik koşullarını sağlamadığı, ...nolu tasarımların yenilik ve ayırt edici nitelik koşulunu sağladığı, ... nolu tasarımın yenilik ve ayırt edici nitelik koşullarını sağlamadığı, ... nolu tasarımın yenilik ve ayırt edici nitelik koşulunu sağladığı, .... nolu tasarımların yenilik ve ayırt edici nitelik koşulunu sağladığı, davalı- karşı davacının eylemlerinin davacı-karşı davalının tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabette bulunduğu, bu süre zarfında iltibas yaratan işaretin kullanımı nedeniyle davacının ne kadar zarara uğradığının tam olarak belirlenmesinin mümkün olmadığı, böyle bir durumda hakimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceği (TBK m.51/I); özellikle uğranılan zararın miktarının tam olarak ispat edilememesi halinde hakimin, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirlemesi (TBK m.50/II) gerektiği, bu konuda bilirkişi raporu alındığı, alınan raporda "Uyarlanan sözleşmeye göre intihale konu ürünün tasarım lisans bedeli, 1 yıllık süreli bir sözleşme için dava tarihi itibariyle 1.150,47 TL olarak hesaplanmıştır" ifadesine yer verildiği, 818 sayılı Türk Borçlar Kanunu’un 42 ile 6098 sayılı TBK'nın m.50/II.maddesi hükümleri gözetilerek, verilen hizmette markanın ekonomik bakımından katkısı da dahil edilerek dava tarihine kadar gerçekleşen eylemler karşılığı yoksun kalınan kar olarak davacının seçtiği SMK 151/2-c maddesindeki "sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin bu hakkı bir lisans sözleşmesi ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması halinde ödemesi gereken lisans bedeli" takdiren taleple bağlı kalınarak maddi tazminatın 1.000,00TL olarak belirlenmesinin hakkaniyete uygun olacağı, manevî tazminat miktarının 1.500,00.-TL olarak saptanmasının hakkaniyete uygun olacağı gerekçesi ile asıl davanın kısmen kabulüne, davalı-karşı davacının tasarımının davacı adına tescilli ... nolu tasarıma tecavüz ettiği ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine ve kaldırılmasına, davalı-karşı davacının davacıya ait ... nolu tasarımın taklidi olan tasarımlı eşyanın her türlü basılı evrak, broşür, katalog, internet sitesi, tanıtığı ve diğer ticari evraklardan çıkartılmasına, silinmesine, mümkün değilse imhasına, 1.000,00 TL maddi ve 1.500,00 TL manevi tazminatın davalı-karşı davacıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karşı davanın kısmen kabulüne, davacı-karşı davalıya ait tescilli ..., ... ..., ... nolu tasarımların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, fazlaya dair istemlerin reddine..." şeklinde karar verilmiştir. Bu kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair ... Dairesi'nce 30/09/2021 tarih ve ... Sayılı kararın temyizen ...'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş olmakla ... 'nin 12/10/2023 tarih ve .... sayılı ilamıyla ÖZETLE; "Karşı davada davacı vekili karşı dava dilekçesinde asıl davada davacının tasarım hakkına tecavüz davasına dayanak yaptığı ... ve .... tescil numaralı tasarımlarının hükümsüzlüğünü talep etmiş; ancak ön inceleme duruşmasından önce 10.11.2017 tarihinde sunulan karşı dava cevaba cevap dilekçesinde bu talep ... ve .... numaralı tasarımların hükümsüzlüğü istenmek suretiyle daraltılmıştır.

İlk derece mahkemesince karşı davaya ilişkin kurulan nihai hükümde ise karşı davalıya ait ..., ...., ..., ... no.lu tasarımların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

Hukuk davalarında hakim talep ile bağlı olup, davacının talebinden fazlasına hükmedemez. Bu durumda karşı davacının daraltılmış talebine göre yapılan değerlendirme ile kurulan hükümde karşı davacının talebini aşacak şekilde hüküm verilmesi doğru olmamış hükmün re'sen öngörülen gerekçe ile bozulması gerekmiştir." şeklindeki karar ile dosya yeniden mahkememizce gönderilmiş olup, mahkememizce bozma ilâmına uyulmuştur. YENİ DEĞERLENDİRME:

Mahkememizce uyulan bozma ilâmı doğrultusunda, karşı davada talebin daraltılmış olması dikkate alınarak değerlendirme yapılmış ve ilâmda işaret edildiği gibi karşı dava yönünden "... ve ...." sayılı tasarımlarla sınırlı olacak şekilde, aşağıdaki gibi karar verilmiştir. Yüksek ... tarafından dosyanın esasına yönelik olarak değerlendirme yapılmadığı anlaşılmakla, asıl dava yönünden mahkememiz önceki kararı ve gerekçesi gibi; karşı dava yönünden ise yine önceki karardaki gerekçe gibi, ancak daraltılan talep ile sınırlı olarak aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Böylelikle Mahkememizce iddia, savunma alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, asıl dava yönünden; davacıya ait ... nolu tasarıma tecavüz eder nitelikte herhangi bir ürüne rastlanmadığı, ... nolu tasarımlara tecavüz eder nitelikte herhangi bir ürüne rastlanmadığı, .... nolu tasarımlara tecavüz niteliğinde benzerlerinin davalı ürünleri arasında yer aldığı, .... nolu tasarımlara tecavüz eder nitelikte herhangi bir ürüne rastlanmadığı, .... nolu tasarımlara tecavüz eder nitelikte herhangi bir ürüne rastlanmadığı, ... nolu tasarıma tecavüz niteliğinde benzerlerinin davalı ürünleri arasında yer aldığı, .... olu tasarıma tecavüz niteliğinde benzerlerinin davalı ürünleri arasında yer aldığı, .... nolu tasarımlara tecavüz eder nitelikte herhangi bir ürüne rastlanmadığı, .... nolu tasarımlara tecavüz eder nitelikte herhangi bir ürüne rastlanmadığı; karşı dava yönünden; ... nolu tasarımın yenilik ve ayırt edici nitelik koşullarını sağlamadığı, .... nolu tasarımın yenilik ve ayırt edici nitelik koşullarını sağlamadığı, ... nolu tasarımın yenilik ve ayırt edici nitelik koşullarını sağlamadığı, ... nolu tasarımın yenilik ve ayırt edici nitelik koşullarını sağlamadığı, talebe ilişkin diğer tasarımların ise yenilik ve ayırt edicilik nitelik koşulunu sağladığı, davalı- karşı davacının eylemlerinin davacı-karşı davalının tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabette bulunduğu, bu süre zarfında iltibas yaratan işaretin kullanımı nedeniyle davacının ne kadar zarara uğradığının tam olarak belirlenmesinin mümkün olmadığı, böyle bir durumda hakimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceği (TBK m.51/I); özellikle uğranılan zararın miktarının tam olarak ispat edilememesi halinde hakimin, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirlemesi (TBK m.50/II) gerektiği, bu konuda bilirkişi raporu alındığı, alınan raporda "Uyarlanan sözleşmeye göre intihale konu ürünün tasarım lisans bedeli, 1 yıllık süreli bir sözleşme için dava tarihi itibariyle 1.150,47 TL olarak hesaplanmıştır" ifadesine yer verildiği, 818 sayılı Türk Borçlar Kanunu’un 42 ile 6098 sayılı TBK'nın m.50/II.maddesi hükümleri gözetilerek, verilen hizmette markanın ekonomik bakımından katkısı da dahil edilerek dava tarihine kadar gerçekleşen eylemler karşılığı yoksun kalınan kar olarak davacının seçtiği SMK 151/2-c maddesindeki "sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin bu hakkı bir lisans sözleşmesi ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması halinde ödemesi gereken lisans bedeli" takdiren taleple bağlı kalınarak maddi tazminatın 1.000,00TL olarak belirlenmesinin hakkaniyete uygun olacağı, manevî tazminat miktarının 1.500,00.-TL olarak saptanmasının hakkaniyete uygun olacağı gerekçesi ile asıl davanın kısmen kabulüne, davalı-karşı davacının tasarımının davacı adına tescilli .... nolu tasarıma tecavüz ettiği ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine ve kaldırılmasına, davalı-karşı davacının davacıya ait ... nolu tasarımın taklidi olan tasarımlı eşyanın her türlü basılı evrak, broşür, katalog, internet sitesi, tanıtığı ve diğer ticari evraklardan çıkartılmasına, silinmesine, mümkün değilse imhasına, 1.000,00 TL maddi ve 1.500,00 TL manevi tazminatın davalı-karşı davacıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karşı davanın kısmen kabulüne, davacı-karşı davalıya ait tescilli ..., ... , ..., ... nolu tasarımların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, fazlaya dair istemlerin reddine..." şeklinde karar verilmiştir.