4. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili, davalı ...Ş. vekili ve davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA

Davacı vekili; 30.06.2014 tarihinde, davalı Varan Otobüs İşletmeleri Turizm Seyahat ve Nakliyat A.Ş. firmasının taşımacılık hizmetini verdiği, davalı İl-Tur Taşımacılık Turizm İnşaat Motorlu Araçlar Tekstil Gıda Temizlik San. Ve Tic. Ltd. adına kayıtlı, müteveffa Hıdır Teber'in sevk ve idaresindeki, davacının yolcu olarak bulunduğu otobüsün karıştığı tek taraflı trafik kazasında davacının yaralanarak malul kaldığını, otobüsün davalı ...Ş. tarafından Karayolu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta (ZMMS) poliçesi ile davalı Euro (Ege) Sigorta A.Ş. tarafından Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza poliçesi, davalı ... tarafından Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi, İhtiyari Mali Mesuliyet Sigorta (İMMS) poliçesi ile sigortalandığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 3.000,00 TL tedavi gideri ve 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline (sigorta şirketleri yönünden poliçe limiti ile sınırlı olarak ve maddi tazminat yönünden olmak üzere) karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen davada davacı vekili; 30.06.2014 tarihinde meydana gelen kaza sonucu davacının yaralanması nedeniyle malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 2.000,00 TL sürekli iş göremezlik, 2.000,00 TL geçici iş göremezlik tazminatının kaza tarihinden işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 27.08.2020 havale tarihli ıslah dilekçesiyle; asıl davadaki tedavi giderlerine ilişkin maddi tazminat talebini 4.800,55 TL'ye, birleşen davadaki maddi tazminat taleplerine yönelik geçici iş göremezlik talebini 31.037,50 TL'ye ve sürekli iş göremezlik talebini 120.231,85 TL'ye yükseltmiştir. II. CEVAP

Asıl davada davalı Varan Otobüs İşletmeleri vekili cevap dilekçesinde; davanın husumetten reddi gerektiğini, aracın işleteni olmadıklarını, tedavi giderlerinin Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından ödenmesi gerektiğini, rücuya tabi ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılmasını, manevi tazminat talebinin fahiş olduğunu, faiz isteminin haksız olduğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

Asıl davada davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; davalının sorumluluğunun ZMMS poliçe limiti ve kusuru ile sınırlı olduğunu, aracın taşımacılık mali mesuliyet sigortası bulunduğundan davalıdan tazminat talep edilemeyeceğini, aşan kısım yönünden sorumluluklarına gidilebileceğini, tedavi giderleri yönünden SGK'nın sorumlu olduğunu, dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilebileceğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

Asıl ve birleşen davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde; sorumluluklarının sigorta limiti ve kusurla sınırlı olduğunu, davacının kusuru ve zararını ispatlaması gerektiğini, maluliyet iddiaları yönünden araştırma yapılması gerektiğini, tedavi giderlerinden SGK'nın sorumlu olduğunu, faiz isteminin haksız olduğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

Asıl ve birleşen davada davalı ...Ş. vekili dava dilekçesinde; kazaya karışan aracın davalı şirkete karayolu taşımacılık zorunlu koltuk ferdi kaza sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, davalı şirkete tüm belgelerle birlikte kaza ve hasar ihbarında bulunulmadığını, davalının temerrüde düşürülmediğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30.05.2016 tarihli, 2015/663 Esas 2016/344 Karar sayılı kararıyla mahkemenin görevsizliğine dair verilen kararın davalı vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 26.01.2017 tarih, 2016/18663 Esas 2017/640 Karar sayılı kararı ile onanmasına karar verilmiştir.

Dosyanın tüketici mahkemesine gönderilmesi üzerine İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; asıl davanın kısmen kabulü ile; 4.800,55 TL tedavi giderinin 30.06.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (sigorta şirketleri yönünden poliçe kapsam ve limitleri dahilinde) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 20.000,00 TL manevi tazminatın davalı Euro Sigorta A.Ş. ve Axa Sigorta A.Ş. hariç diğer davalılardan 30.06.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, birleşen davanın kabulü ile;

31.037,50 TL geçici iş göremezlik ve 120.231,85 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere 151.269,35 TL'nin 30.06.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (sigorta şirketleri yönünden poliçe kapsam ve limitleri dahilinde) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir. IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davada davacı vekili, asıl davada davalı ...Ş.

vekili, asıl ve birleşen davada davalı ...Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Asıl ve birleşen davada davacı vekili temyiz dilekçesinde; hükmedilen manevi tazminat miktarının düşük olduğunu, davalılar Euro Sigorta A.Ş. ve Axa Sigorta A.Ş.'den manevi tazminat talebi olmadığı halde bu davalılar yönünden vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Asıl davada davalı ...Ş. vekili; öncelikle Karayolu Yolcu Taşımacılık Mali Mesuliyet Sigorta poliçesi ve Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta poliçesi kapsamında sorumluluğun belirlenmesini aşan kısım için davalının sorumluluğuna gidilebileceğini, tedavi giderlerinden SGK'nın sorumlu olduğunu, kaza tarihinden itibaren faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu, davalılar yararına reddedilen manevi tazminat için hükmedilen vekalet ücretinin hatalı olduğunu, davanın reddi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Asıl ve birleşen davada davalı ...Ş. vekili; aracı Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza sigortası ile sigortaladığını, müşterek müteselsil hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, sürekli iş göremezlik tazminatı ve geçici iş göremezlik tazminatı taleplerinin teminat kapsamında bulunmadığından reddi gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı ve tedavi giderinin teminat kapsamında bulunmadığını, kaza tarihinde yürürlükte olan Genel Şartlar'ın A.3.2 maddesine göre tazminata hükmedilemeyeceğini, maluliyet raporunun denetime elverişli olmadığını, kusur raporunun denetime elverişli olmadığını, aktüer bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığını, manevi tazminatın teminat kapsamında bulunmadığını, kaza tarihinden itibaren temerrüde düşüldüğünün kabul edilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek ve re'sen ele alınacak nedenlerle kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, tek taraflı trafik kazası sonucu yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3/2 maddesi atfı ile uygulanan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 427 vd. maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 86, 90, 91 inci maddeleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, Karayolu Yolcu Taşımacılık Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları ve Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları.

3.Değerlendirme

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, hükmedilen manevi tazminat miktarının uygun olmasına göre davacı vekili, davalı ...Ş. vekili ve davalı ...Ş. vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Davacı vekili asıl dava dilekçesinde davalılar Axa Sigorta A.Ş. ve Euro Sigorta A.Ş. dışındaki davalılardan 30.000,00 TL manevi tazminat isteminde bulunmuş, mahkemece 20.000,00 TL manevi tazminatın davalılar Axa Sigorta A.Ş. ve Euro Sigorta A.Ş. dışındaki davalılardan tahsiline hükmedilerek manevi tazminat talebinin reddedilen kısmı üzerinden adı geçen davalılar yararına vekalet ücretine hükmedilmiştir. Davacının anılan davalılardan manevi tazminat talebi olmadığından reddedilen kısım için davalılar Axa Sigorta A.Ş. ve Euro Sigorta A.Ş. yararına vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmayıp bu husus bozmayı gerektirmiştir.

3.Asıl davada davalı ...Ş. vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde; Somut olayda davacı vekili ıslah dilekçesi ile 4.800,55 TL tedavi giderinin davalılardan tahsilini talep etmiş, mahkemece bu bedelin davalıdan tahsiline karar vermiştir.

25.02.2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 13.02.2011 tarihli 6111 sayılı Yasa’nın 59 uncu maddesi ile 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 98 inci maddesi değiştirilmiş, buna göre "trafik kazaları nedeniyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer resmi ve özel sağlık kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedellerinin kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacağı", Yasanın geçici 1 inci maddesi ile de "bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce meydana gelen trafik kazaları nedeniyle sunulan sağlık hizmet bedellerinin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacağı, sözkonusu sağlık hizmet bedelleri için bu Kanun'un 59. maddesine göre belirlenen tutarın %20'sinden fazla olmamak üzere belirlenecek tutarın üç yıl süreyle ayrıca aktarılmasıyla anılan dönem için ilgili sigorta şirketleri ve Güvence Hesabının yükümlülüklerinin sona ereceği," öngörülmüştür.

Sigorta şirketi, motorlu aracın işletilmesinden kaynaklanan kaza nedeniyle zarar görenlerin tedavisi için ödenen giderleri zorunlu olarak teminat altına alır. Sigorta şirketinin, işleten ve sürücünün yasadan ve sözleşmeden doğan bu yükümlülüğü, 6111 sayılı Yasa ile getirilen düzenleme ile sona erdirilmiş bulunmaktadır. 2918 sayılı Yasa'nın 98 inci maddesinde belirtilen tedavi giderleri yönünden sorumluluk dava dışı Sosyal Güvenlik Kurumu'na geçmiştir.

Mahkemece davaya konu edilen tedavi giderlerinden, K.T.K. 98 md. hükmüne (6111 sayılı yasa değişikliği) göre SGK'nın sorumluluğunda bulunan ve bulunmayanların belirlenmesi için, bilirkişi raporu alınmış, raporda tedavi giderlerinden davalıların sorumluluğunun bulunmadığı, dava dışı SGK'nın sorumlu olduğu değerlendirilmiş buna rağmen mahkemece talebin kabulüne karar verilmiştir. Açıklanan nedenlerle, faturalı tedavi giderleri yönünden davalının sorumluluğu bulunmadığından asıl davanın reddi gerekirken yazılı olduğu biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

4.Asıl ve birleşen davada davalı ...Ş. vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

a)Davalı ...Ş. davacının yolcu olarak bulunduğu otobüsün Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta poliçesini düzenleyen şirkettir.

Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası, yolculuğun başlangıcından bitişine kadar, otobüsün içinde veya dışında, otobüs hareket halinde iken veya değilken, yolculuk sırasında veya bekleme, duraklama ve mola yerlerinde karşılaşılabilecek her türlü kazalara karşı, sigortalılar (yolcular, sürücüler ve yardımcılar) yararına taşımacı tarafından yaptırılması zorunlu bir kaza (can) sigortası olup, kazanın oluşunda taşımacının yada sürücü ve yardımcılarının bir kusurları bulunmasa bile, ölümlerde sigorta poliçesinde yazılı tutarın tamamı, bir zarar (destekten yoksunluk) hesabı yapılmaksızın, ölen kişinin mirasçılarına eksiksiz ve kesintisiz olarak; yaralanmalarda beden gücü kayıp oranına göre zarar gören kişilere ödenir. Ödenecek tazminat miktarı yönünden “zarar sigortası - tutar (meblâğ) sigortası” ayrımında Zorunlu Koltuk Sigortası bir “tutar (meblâğ) sigortası”dır.

Zarar sigortasında sigortacının ödeyeceği tutar, “sigorta değeri” ya da “sigorta poliçesinde yazılı tutar” olmayıp, sigortalının ya da üçüncü kişinin uğradığı “zararın tutarı”dır. Meblâğ sigortasında ise, sigortacı, sigorta ettirilen kişinin zarara uğraması durumunda, somut zarar ne olursa olsun, sigorta sözleşmesinde belirlenen tutarı (meblâğı), başka bir deyişle, sigorta poliçesinde yazılı olan “sigorta bedelini” eksiksiz ve tam ödemek zorundadır. 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ile buna bağlı Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden sonra düzenlenen 25.03.2004 tarihli Genel Şartlar A.3.2 maddesi 1.fıkrasında: “Bu sigorta ile teminat altına alınan bir kaza, sigortalının kaza tarihinden itibaren iki yıl içinde sakatlığına yol açtığı takdirde, tıbbi tedavinin sona ermesi ve sakatlığın kesin olarak tespiti sonucunda, sakatlık tazminatı aşağıda belirtilen oranlar dahilinde kendisine ödenir.“ denildikten sonra hangi zarar durumunda veya organ kaybında ne oranda tazminat ödeneceği (01.07.2006 tarihinden itibaren) tablo halinde gösterilmiştir.

Yukarıda verilen bilgilerden de anlaşılacağı üzere; zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası niteliği gereği geçici iş göremezlik zararını teminat altına almamaktadır. Zorunlu koltuk ferdi kaza sigortacısı olan davalı ...Ş.'nin sorumluluğunun, diğer davalıdan farklı ve ayrı olduğu gözetilerek, davacının maluliyeti nedeniyle hak edebileceği sigorta bedelinin belirlenebilmesi için öncelikle uzman bilirkişi tarafından Genel Şartlar'a ekli cetvellere göre maluliyet oranı belirlendikten sonra meblağın hesaplanması gerekirken, anılan hususlar nazara alınmadan eksik inceleme ve yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde hükmün tesisi doğru görülmemiştir.

b)Mahkemece davaya konu edilen tedavi giderlerinden, K.T.K. 98 md. hükmüne (6111 sayılı yasa değişikliği) göre SGK'nın sorumluluğunda bulunan ve bulunmayanların belirlenmesi için, bilirkişi raporu alınmış, raporda tedavi giderlerinden davalıların sorumluluğunun bulunmadığı, dava dışı SGK'nın sorumlu olduğu değerlendirilmiş buna rağmen mahkemece talebin kabulüne karar verilmiştir. Açıklanan nedenlerle, faturalı tedavi giderleri yönünden davalının sorumluluğu bulunmadığından asıl davanın reddi gerekirken yazılı olduğu biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

c)2918 sayılı KTK.nun 98/1, 99/1 inci maddeleri ile Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları'nın B.5. maddesi uyarınca rizikonun, bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Sigortaya başvurulmadan dava açılması veya icra takibi başlatılması halinde ise bu tarihlerde temerrüt gerçekleşir.

Bu durumda ilke olarak; davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmış ise bundan 8 iş günü sonrasında, başvuru yapılmamış ise dava tarihi itibarıyla, belirlenen tazminat alacağının tamamı için anılan tarihlere uygun faiz uygulanması gerekir. Somut olayda; sigorta şirketine başvuru yapıldığı anlaşılmakla, hasar dosyası getirtilerek davalı ... yönünden faiz başlangıç tarihinin temerrüde düştüğü tarih belirlenmek suretiyle tespit edilmesi (sigorta şirketine yapılan başvuru tarihi gözetilerek) gerekirken, eksik inceleme ile davacı tarafın davalıya başvurusu ile ilgili bir araştırma yapılmadan hükmedilen tazminata maluliyet raporunun gönderildiği belirtilen ancak maluliyet raporu tarihinden önce olan tarihten 8 iş günü sonrasında faiz hükmedilmesi doğru görülmemiştir.

1.Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacı vekili, davalı ...Ş. vekili ve davalı ...Ş. vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2.Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin, (3) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı ...Ş. vekilinin, (4-a,b,c) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı ...Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacı ve davalılar Axa Sigorta A.Ş., Ege Sigorta A.Ş.'ye iadesine,08.07.2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.