7. Hukuk Dairesi

"İçtihat Metni" Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı ... tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Kadastro sırasında 123 ada 1 parsel sayılı 430,28 m2 yüzölçümündeki taşınmaz kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanılarak ölü ..., dava konusu olmayan 122 ada 6 parsel sayılı 752,90 m2 yüzölçümündeki taşınmaz ise kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanılarak ... adına tespit edilmiştir.

Davacı ..., dava konusu 123 ada 1 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki tek katlı evin 1/4 payının ölü kardeşi ... ..., 1/4 payının da kendi adına tapuya tescili ile dava konusu 123 ada 1 parsel sayılı taşınmazla dava konusu olmayan 122 ada 6 parsel sayılı taşınmaz arasındaki yolun da adlarına tapuya tescili istemiyle İkizdere Kadastro Müdürlüğünü hasım göstermek suretiyle dava açmıştır. Mahkemece davanın kısmen kabulüne, dava konusu 123 ada 1 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki tek katlı kargir evin 1/4 payının davacı ..., 1/4 payının da dava dışı ... ...’e ait olduğunun tapu kütüğünün beyanlar hanesinde gösterilmesine, dava konusu olmayan 122 ada 6 parsel sayılı taşınmazın tespit gibi tesciline, dava konusu 123 ada 1 parsel sayılı taşınmaz ile dava konusu olmayan 122 ada 6 parsel sayılı taşınmaz arasındaki yol hakkındaki talebin ise görevsizlik nedeniyle reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ... tarafından temyiz edilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, varılan sonuç dosya içeriğinde toplanan delillere ve yasal düzenlemelere uygun düşmemiştir. Kural olarak tutanağı düzenlenmeyen taşınmazlar hakkında açılan davaların kadastro mahkemesinde görülmesi olanaksız, genel mahkemede çözümlenmesi zorunludur. Görev kamu düzenine ilişkin olup, istek olmasa bile yargılamanın her aşamasında mahkemece resen gözetilmesi gerekir. Ancak mahkemece görevsiz olduğu gerekçesiyle davanın reddi halinde görevli mahkemenin de gösterilmesi zorunludur. Mahkemece bu olgular dikkate alınarak dava dilekçesinin görev yönünden reddine, Hukuk Usulünün 27. maddesi hükmü uyarınca dava dosyasının görevli hukuk mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekirken, yol hakkındaki talebin görevsizlik nedeniyle reddine karar verilmekle yetinilmiş olması isabetsizdir.

Yine kural olarak kadastro davaları lehine tespit ya da kadastro komisyonunca adına tescile karar verilen gerçek ya da tüzel kişiler arasında görülür. Bir başka deyişle kadastro davaları hakları çatışanlar arasında görülür.

Davacı taraf tespitin tarafı olmayan davalı İkizdere Kadastro Müdürlüğü'nü hasım göstererek dava açmıştır. Daha sonradan dava konusu 123 ada 1 parsel sayılı taşınmazın tespit maliki Memiş ...’in mirasçılarının davaya dahil edilmesi mümkün değildir. Bu durumda davanın açıldığı günde gerçek hasma yöneltilen bir dava bulunmadığı gibi, dava konusu 123 ada 1 parsel sayılı taşınmazın askı ilanının 21.12.2006-22.1.2007 günleri arasında yapıldığı, davanın ise 24.1.2007 tarihinde açıldığı dikkate alındığında da davanın askı ilan süresinin dolmasından sonra açıldığının kabulü gerekir. Ne varki görev ve husumet olgusunun çatışması halinde, önce görev daha sonra husumet olgusunun irdelenip incelenmesi gerekir. Bu olgu kamu düzenine ilişkin olup istek olmasa da yargılamanın her aşamasında mahkemece re’sen gözetilmesi gerekir. Hal böyle olunca dava konusu 123 ada 1 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin kesinleştiği kuşkusuzdur. Bu durumda 123 ada 1 parsel sayılı taşınmaz yönünden mahkemenin görevsizliğine ve dava dilekçesinin reddine, tutanak aslının kadastro işlemlerinin tamamlanması için Kadastro Müdürlüğüne, dosyanın ise görevli hukuk mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekirken, işin esası hakkında yazılı şekilde hüküm kurulması da isabetsiz olduğu gibi dava konusu olmadığı anlaşılan 122 ada 6 parsel sayılı taşınmazın tutanak aslı ve eki belgelerin kadastro işlemlerinin tamamlanması için Kadastro Müdürlüğüne geri çevrilmesine karar verilmesi gerekirken, taraflar arasında kesin hüküm oluşturacak şekilde tespit gibi tescile karar verilmesi dahi isabetsizdir. Mahkemece bu olgular gözardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz, davacı ...’in temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin ödenen 82,80 TL harcın istek halinde davacı ...’e iadesine, 20.09.2010 gününde oybirliği ile karar verildi.