43. Hukuk Dairesi

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında 15.03.2018 tarihinde ticari ilişkinin esaslarını belirleyen bir Ortaklık Sözleşmesi imzaladıklarını, Bu sözleşmeye istinaden, davalı ... yetkilisi olduğu Dubai'de yerleşik ... Limited Şirketi üzerinden, davacı şirketle altın ticareti yapacağını, Ortaklık sözleşmesi çerçevesinde davalının yetkilisi olduğu ... Limited Şirketi ile bedelleri davacı tarafından 24.05.2018- 09.07.2018 ve 02.08.2018 tarihlerinde ödenen üç ayrı altın alımı ticareti yaptıklarını, Ancak altınlar gümrüğe ulaştığında, faturalarda belirtilen tutarların altında olduğu, aynı zamanda ... resmi faturalarda altın miktar ve bedeli eksik olarak düzenlendiğini ve faturaların davacıya bu şekilde gönderildiğini, ... Limited Şirketinin, davacıya faturalarda belirtmiş olduğu tutardan eksik altın gönderdiğini, davacının toplamda 1.966,620,46 USD tutarında ödeme yaptığı ancak 1.717,909,44 USD'lik altını teslim ettiğini ve davacının 248.711,02 USD karşılığı altını teslim alamadığını, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile eksik kısmın tahsili amacıyla, ... Limited Şirketi yetkilisi ... aleyhine icra takibi başlatıldığı, davalının icra takibine itirazı üzerine, itirazın iptali davasının açılması için ticari arabuluculuğa gidildiği ancak anlaşmanın sağlanamaması sebebiyle icra takibine yapılan itirazın iptali ile ... Limited Şirket yetkilisi davalının %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin ... Limited Şirket yetkilisi davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle ; davacının kötü niyetli olarak huzurdaki davayı müvekkil ...'ya karşı ikame ettiğini, davacının, müvekkil nezdinde hiçbir hak ve alacağı bulunmadığını, huzurdaki davada müvekkile husumet yöneltilemeyeceğini, bu nedenle davanın öncelikle husumetten reddinin gerektiğini, somut olayda dava borçlu sıfatına sahip olmayan müvekkiline karşı icra takibi başlatıldığını, davacı tarafın müvekkiline altın alımı için gönderilen bir bedel bulunmadığını, dosyaya ibraz edilen resmi faturalardan gümrük beyannamelerinden ve banka kayıtlarından da anlaşılacağı üzere söz konusu altın alımına ilişkin bedeller ... Limited Şirketine gönderdiğini, altın alımı gerçekleştirilip altınları gönderen ... Limited Şirketi olduğunu, bu durumun davacının kabulün de olduğunu, limited şirketlerde ortaklar açısından sınırlı sorumluluk ilkesinin geçerli olduğunu, davacının, bir sermaye şirketi olan... Limited Şirketi ile altın ticareti yapıp, şirketten alacaklı olduğunu iddia ederek şirket yetkilisi ve ortağı olan müvekkile karşı kötü niyetli olarak icra takibi başlattığını, huzurdaki davada davalı olma sıfatı söz konusu alacağın borçlusuna aittir, davacı zaten dilekçesinde davaya konu altın bedellerinin ... Limited Şirketine gönderildiğini, aynı şekilde ... Limited Şirketinin faturaları düzenlediğini açıkça belirttiğini, hal böyleyken davacının hukuka aykırı ve kötü niyetli olarak üçüncü kişi konumunda bulunan müvekkiline karşı icra takibine girişmesinin müvekkili açısından kabulünün mümkün olmadığını, davacı tarafından üçüncü kişi konumunda bulunan müvekkilinin hesabına gönderilen bir bedel bulunmadığını, davacının, davasını ... Limited Şirketine yöneltmesi gerekirken kötü niyetli olarak müvekkiline yöneltmesinin hiçbir hukuki dayanağı bulunmadığını, davacı ile ... şirketi arasında yapılan altın alımından dolayı, üçüncü kişi konumunda olan müvekkilin hiçbir sorumluluğu olmadığı gibi davacının müvekkil nezdinde hiçbir hak ve alacağı da bulunmadığını, davacı davaya konu faturalara ilişkin alacağın tahsili istemi ile Dubai Asliye Hukuk Mahkemesinde, ... limited şirketi aleyhine alacak davası açtığını, aynı alacağa ilişkin Türkiye'de kötü niyetli olarak müvekkil aleyhine huzurdaki davayı ikame ettiğini, davacının talep ettiği icra inkar tazminatının şartlarının gerçekleşmediğini bu nedenle reddi gerektiğini, asıl davacının müvekkile karşı haksız ve kötü niyetli olarak icra takibine giriştiği için toplam alacağın %20 sinden az olmamak şartıyla kötü niyet tazminatına mahkum edilmesi gerektiğini beyan ederek davacının davasının reddine, davanın husumet yokluğundan reddine, davacı aleyhine toplam toplam alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilerek yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " ...Limited şirketlerde ortağın asli borcu, taahhüt edilen sermaye borcunu ifa etmektir. Bu borç tam olarak ödenmekle ortağın sorumluluğu da sona erer. Sözleşmenin nispiliği ilkesi uyarınca bu sözleşmeden doğan tüm hak ve borçların davalı temsilci uhdesinde doğmayıp, dava dışı anılan şirket uhdesinde doğmuş olduğu, davalının sadece sözleşmenin tarafı olan şirketin yetkilisi ve temsilcisi olduğu, sözleşmeyi de bu sıfatla imzaladığı, şirket temsilcilerinin şirket namına yapmış oldukları muamele ve mukavelelerden şirket sorumlu olup, temsilcilerin/ortağın Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki Kanun hükümleri dışında şirket borçlarından sorumlu olmadığı şahsi sorumluluğu bulunmadığından sözleşmeye dayalı olarak açılan işbu davada davalı pasif husumete ehil olmadığından davanın reddine, davacının açıkça kötü niyetle takip başlattığı ve eldeki davayı açtığına ilişkin somut delil bulunmadığından davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine," karar verilmiştir..

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ... (...) ... ile davalı arasında “ortaklık sözleşmesi” imzalandığını, sözleşme’de davacı şirket ve ..’nin fiillerinin taraflarca taahhüt edildiğini, ortaklık sözleşmesi’nin 1. maddesi uyarınca ...'ın müvekkil şirket’i yetkilendirdiğini, davacı şirket ile Albadi Jewellery’nin arasında altın satışı gerçekleştiğini, davacı şirketin, proforma faturalarda belirtilen altın karşılığı bedellerin tümünü ... hesabına nakit olarak gönderdiğini, ancak davacı şirketin, altınların gümrüğe ulaşması ve resmi faturaları tebliğ almasıyla, ...’nin gönderdiği altın miktarının, proforma faturalarda belirtilenin altında olduğunu tespit ettiğini, uyuşmazlık konusu altın satışının, davalı tarafından ...’nin fiilinin taahhüt edilmesi sonucu gerçekleştiğini, ...’nin taahhüt edilen edimini gereği gibi yerine getirmemesinden davalının sorumlu olduğunu, davalının, sahibi olduğu ...’nin edimini yerine getirmemesinden ötürü sorumlu olduğunu, yerel mahkeme kararının bozularak davanın kabulünü, icra takibine yapılan itirazın iptaline ve toplam alacağın %20’sinden az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve istinaf etmiştir.

Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle: davacı ile ... şirketi arasında yapılan altın alımından dolayı, üçüncü kişi konumunda olan davalının hiçbir sorumluluğu olmadığı gibi bu sorumluluğu üstlendiğine dair bir sözleşme de mevcut olmadığını, davacının davalı nezdinde hiçbir hak ve alacağı da bulunmadığını, Yargıtay kararlarından da sabit olduğu üzere icra inkar tazminatı talebinde bulunmak için alacağın likit ve belirlenebilir olması gerektiğini, huzurdaki davada iddia edilen alacağın, likit ve belirlenebilir olmadığını, iddiaya konu alacak bakımından davalının herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, davacının davasını yöneltmesi gereken kişinin ... Limited şirketi olduğunu, icra inkar tazminatının yasal şartları gerçekleşmediğinden dolayı talebin reddi gerektiğini, yerel mahkeme tarafından verilen kararır usul ve yasaya uygun olduğunu ve davacının istinaf itirazlarının reddi ile kararın onanması gerektiğini beyanla, davacının istinaf talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava; ticari satım sözleşmesi kapsamında davalının yetkilisi bulunduğu şirkete gönderilen mal bedelinin malların sözleşmeye uygun teslim edilmemesi nedeniyle şirketin fiillerini garanti ettiği iddiasıyla davalıdan tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince dosyaya toplanan deliller ile davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından yukarıda yazılı sebepler ile istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde; davalının dava dışı şirketin fiillerini garanti edip etmediği, dava dışı şirketin borcundan sorumlu tutulup tutulamayacağı noktasındadır. Davacı alacaklı tarafından davalı hakkında İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı takip dosyası ile " Altın satışı için verilen avans" borcun sebebi gösterilerek toplam 249.651,35 USD alacağın tahsili istemiyle ilamsız takip başlatıldığı, takip talebine davacının dava dışı ... şirket ile ilgili cari hesap ekstresinin sunulduğu, borçlunun itirazı üzerine takibin durduğu ve süresinde itirazın iptaline ilişkin iş bu davanın açıldığı görülmektedir. Davacı şirketin ortaklarından ve temsile yetkilisi olduğu anlaşılan ... (...) ... ile davalı ... arasında 15/03/2018 tarihli "ortaklık ön sözleşmesi" düzenlendiği anlaşılmaktadır. Sözleşmenin davacı iddiasına dayanak olan ve eldeki uyuşmazlığı ilgilendiren maddeleri şöyledir: Sözleşmenin 1. Maddesinde tarafların “... ile, diğer tarafta ... veya yetkilendireceği bir grup şirketi” olarak belirtildiği, Sözleşmenin 2. Maddesi ile İşbu sözleşmenin konusu, ..., ..., ... ülkelerinde kurulu bulunan şirketlerde ortaklık kurulması amacıyla hareket eden taraflar arasında genel prensiplerin belirlenmesi olarak belirlendiği, Sözleşmenin 3. maddesinde ise Taraflar öncelikle ...'de mukim bulunan ... ünvanlı şirkette %50 oranında pay sahibi ortak olacaklardır. ... Şirketi ...'de altın alımı yapacak ve Türkiye' de kurulu bulunan ...A.Ş. Ne altınların satışını gerçekleştirecektir. ...Şirketi ile ... Şirketi arasındaki altın alım satımına ilişkin koşullar, ortaklığın tamamlanmasından sonra ayrı bir sözleşme ile belirlenecektir. ... Şirketi, Dubai'de yerleşik ... şirketi ile doğrudan alım satım sözleşmesi yapacaktır. Sözleşmenin diğer maddeleri ise dava dışı kişi ile davalı arasındaki ortaklık ilişkisini yürütümüne ilişkin düzenlemelerdir. Dava ehliyeti, kişinin bizzat bir davayı açabilme veya davada davalı olarak yer alabilme yetkisini ifade eder ve medeni hukuktaki fiil ehliyetinin usul hukukundaki karşılığıdır. Buna karşın husumet ise tarafın, dava konusu maddi hukuk ilişkisinin süjesi olup olmamasıyla ilgilidir.Taraf sıfatı (husumet), maddi hukuka göre belirlenen, bir sübjektif hakkı dava etme yetkisini ya da bir sübjektif hakkın davalı olarak talep edilebilme yetkisini gösteren bir kavramdır. Dava şartı olan taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, taraf sıfatı dava konusu sübjektif hakka ilişkindir. Davanın sonucunda verilecek karar kimin hakkını etkileyecekse husumetin o kişi ve kuruma yöneltilmesi gerekir. Dosyaya toplanan deliller ve davacı ticari defter kayıtları ile; davacının takibine dayanak yaptığı ticari ilişkiyi dava dışı ... şirketi ile yürüttüğü, dava dışı şirket tarafından davacıya proforma fatura ve satış faturalarının düzenlendiği, davacı tarafça bu faturaların kendi ticari defterlerine kaydedildiği, alınan altınlarla ilgili avans ödemelerinin dava dışı şirkete yapılmış olduğu, davacıya teslim edilen ürünlerin de dava dışı şirket tarafından gönderildiği anlaşılmaktadır. Sözleşmenin hiçbir yerinde davalının yetkilisi bulunduğu dava dışı ... şirketinin fiillerini üstlendiğine dair bir hüküm yer almamaktadır.

Davacı taraf dava ve cevaba cevap dilekçesinde ileri sürmediği tüzel kişilik perdesinin kaldırılarak davalının sorumlu tutulması gerektiği yönünde istinaf isteminde bulunulmuştur. 6100 sayılı HMK 357/1 maddesindeki "...Bölge Adliye Mahkemesince resen göz önünde tutulacaklar dışında, ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar dinlenemez, yeni delillere dayanılamaz." düzenlemesini içermektedir. Dacının ilk derece mahkemesine açtığı davasında dayanmadığı tüzel kişilik perdesinin kaldırılarak davalının sorumlu tutulması gerektiğine yönelik istinaf istemine dayanma imkanı bulunmamaktadır. Eldeki uyuşmazlıkta davalının Tüzel kişilik kavramının arkasına saklanarak dürüstlük kuralına aykırı davrandığı, kendisine tanınan hakkın kötüye kullanılarak üçüncü kişileri zarara uğratığı hususları ispat edilmiş değildir.

HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.