5. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Denizli ili, ..., Muratdede Mahallesi 616 ada 15 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz için davacı idare tarafından teklif edilen bedelin düşük olduğunu, yapılacak keşif neticesinde taşınmazın gerçek değerinin tespit edilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir. IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; tespit olunan kamulaştırma bedelinin fahiş olduğunu, makul oranda indirim yapılması gerektiğini, değerlendirmeye esas alınan emsal taşınmazın Yargıtay içtihatlarına uygun olmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunun objektiflik ve bilimsellikten uzak haksız değerlendirmeler içerdiğini, emsal karşılaştırmasının hatalı yapıldığını, taşınmaz üzerindeki yapının 3/A yapı grubu yerine 2/C yapı grubunda kabul edilmesini, aksi kanaatte olunduğu takdirde mutfak, tuvalet veya banyosunun bulunmadığı gözetilerek en az %40 oranında eksikliğin hesaplanması gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli uygulama imar planında yolda kaldığı, kadastro parseli olduğu ve imar uygulaması görmediğinin anlaşıldığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunda 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi gereğince taşınmazın zeminine arsa niteliğine göre emsal araştırma yöntemi ile kıymet takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığı, mukayese emsal olarak kabul edilen satış işleminin dava tarihinden önce ve gerçek kişiler arasında yapıldığı, özel amaç taşımadığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunda yapılan mukayese sonucunda emsalin dava konusu taşınmazdan daha değerli olduğu kabul edilerek dava tarihi olan 22.06.2020 tarihinde metrekare birim fiyatının 1.600,00 TL/m² olarak tespit edildiği, aynı kamulaştırma planı içerisinde yer alan Muratdede Mahallesi 616 ada 41 parsel sayılı taşınmaz hakkında davacı idare tarafından açılan kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davasında taşınmazın 02.06.2020 dava tarihi itibarıyla tespit edilen 1.668,00 TL/m² birim fiyatının Dairenin 02.03.2023 tarihli ve 2022/39 Esas, 2023/274 Karar sayılı kararı ile uygun bulunduğu; aynı kamulaştırma planı içerisinde yer alan Muratdede Mahallesi 616 ada 33 ve 32 parsel sayılı taşınmazlar hakkında davacı idare tarafından açılan kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davasında taşınmazın tespit edilen 1600,00 TL/m² birim fiyatının Dairenin 06.06.2023 tarihli ve 2022/2949 Esas, 2023/912 Karar sayılı kararı ile uygun bulunduğu, yine aynı kamulaştırma planı içerisinde yer alan Muratdede Mahallesi 908 ada 18 parsel sayılı taşınmaz hakkında davacı idare tarafından açılan kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davasında taşınmazın 03.07.2020 dava tarihi itibarıyla tespit edilen 1.700,00 TL/m² birim fiyatının Dairenin 09.03.2023 tarihli ve 2022/72 Esas, 2023/320 Karar sayılı kararı ile uygun bulunduğu, yine Muratdede Mahallesi 616 ada 38 parsel sayılı taşınmaz hakkında davacı idare tarafından açılan kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davasında taşınmazın 02.06.2020 dava tarihi itibarıyla tespit edilen 1.610,00 TL/m² birim fiyatının Dairenin 26.01.2023 tarih ve 2022/37 Esas, 2023/53 Karar sayılı kararı ile uygun bulunduğu gözetildiğinde yukarıdaki taşınmazlara çok yakın konumdaki eldeki taşınmaz yönünden belirlenen metrekare birim fiyatının taşınmazın konum ve özellikleri ile uyumlu olduğu kanaatine varıldığından davalı idare tarafından taşınmazın zeminine biçilen değere yönelik olarak ileri sürdüğü istinaf sebeplerinin yerinde görülmediği, dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan yapı değerine yönelik olarak ileri sürülen istinaf sebebine gelince; bodrum+zemin+1. Kattan oluşan ve ticari amaçla kullanıldığı anlaşılan betonarme yapıya 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca resmi birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek değer biçilmesinde de bir usulsüzlük bulunmadığı, davacı idare vekilince söz konusu yapı grubunun hatalı belirlendiğini ileri sürülmüş ise de, yapının değerinin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yayımlanan Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkındaki Tebliğe göre belirlendiği, taşınmaz üzerindeki yapı tek kattan ibaret olmadığına göre tek katlı sanayi yapıları veya hangar ve sair benzeri yapılar için öngörülen II/C grubu yapı değerlendirmesi yerine taşınmaz üzerindeki yapıya uygun düşen III/A grubunda değerlendirilerek metrekare birim fiyatı belirlenmek suretiyle yıpranma payı da düşülerek değer biçilmesi sonucunda yapı değerinin tespit edilmesinde usulsüzlük bulunmadığı gerekçesiyle davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle;

istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir. C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası, 11 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları.

3.Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Arsa niteliğindeki Denizli ili, ..., Muratdede Mahallesi 616 ada 15 parsel sayılı taşınmazın zeminine 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak; üzerinde bulunan yapılara aynı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca resmi birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek değer biçilmesi yerindedir.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Açıklanan sebeplerle;

Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,26.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.