5. Hukuk Dairesi
5. Hukuk Dairesi 2024/3692 E. , 2025/278 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ...Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
Avukat ...
İLK DERECE MAHKEMESİ : ...7. Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ...ili, ...,... Mahallesi 1405 ada 107 parsel sayılı taşınmaza davacı idare tarafından yol, alt geçit ve kaldırım yapılmak suretiyle kamulaştırmasız el atıldığını ileri sürerek taşınmazın bedelinin davalı idareden tahsili ile ecrimisile hükmedilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı ve yargı yolu nedeniyle davanın reddi gerektiğini, tapuda malik olarak Hanım Sabuncu’nun görünmesi sebebiyle davacıların malik sıfatı bulunmadığını, uzlaşma dava şartının yerine getirilmediğini, davacının faiz talebinin usul ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 1.745,00 m²lik alana yönelik açılan davanın hak düşürücü süre nedeniyle usulden reddine, 1.913,00 m²lik alanın tapusunun muris...adına kayıtlı 5/20 hissesinin davacıların miras payına isabet eden 3/20’si ile davacılar hissesi oranında iptali ile davalı ... Belediyesi adına tapuya kayıt ve tesciline ve tapudan yol olarak terkinine ve ecrimisil talebinin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza ilk el atma tarihinin 1940 yılı olup daha sonraki yıllarda yapılan çalışmalarla yolun genişlemesi veya daralması halinde ilk el atma tarihini değiştirmeyeceğini, dava konusu taşınmazın bütünlük arz eden tek bir taşınmaz olduğunu, ancak bilirkişi raporunda taşınmazın üç farklı taşınmaz gibi değerlendirmesinin usul ve kanuna aykırı olduğunu, dava konusu taşınmazın arsa değil arazi niteliğinde olduğunu, el atma tarihindeki nitelikleri esas alınarak değer biçilmesi gerektiğini emsalin uygun olmadığını ve düzenleme ortaklık payı oranının hatalı belirlendiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu taşınmaza kısmen 1956 yılı öncesi kısmen 1956 yılı sonrası el atıldığı, davacılar tarafından davalı belediyeye uzlaşma talebi ile başvuru yapıldığı, imar uygulamasının beklendiğinin bildirildiği, ancak şimdiye kadar kamulaştırma sebebiyle davacı tarafa ödeme yapılmadığı, dava konusu taşınmazın yerleşim alanları içerisinde ve imar planı kapsamında yer aldığı görülmüş olup arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçildiği, bedelini tespitte... Mahallesi 4434 ada 3 parsel sayılı taşınmazın 03.06.2010 tarihli satışının emsal alındığı, dava konusu taşınmaz ve emsal taşınmazın nitelikleri, alanları, düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılıp yapılmadığı, vergi rayiç değerleri kıyaslanmak suretiyle tespit edilen metrekare birim bedelinin istinaf incelemesinden geçen aynı yöreye ilişkin taşınmaz bedelleri ile uyumlu olup dava konusu taşınmaza ait davacı hisselerine 1983 yılından önce idare tarafından fiilen el atıldığı kabul edilmiş olup maktu harç ve maktu vekâlet ücretine hükmedildiği, kararda usul ve kanuna aykırılık bulunmadığı bulunmadığı anlaşıldığından davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle;
istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.
2.İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2.2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 11 inci ve Geçici 6 ncı maddeleri.
3.Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde ve alınan rapor uyarınca bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
3.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, temyiz edenin sıfatına göre davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
09.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.