8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Tellallık Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin -------- bağlı olarak gayrimenkul alımına, satımına ve kiralanmasına ve ayrıca mevcut işletmelerin, zincir gruplara-------- yoluyla katılma süreçlerine aracılık işlerini iştigal etmek üzere ticari faaliyette bulunduğu, Davalı şirketin ise ----markasıyla, ------ bir çok bölgesinde özel eğitim hizmeti sunmak için kurulmuş olup, gerek bizzat kendi ana sermayesiyle veya gerekse de bu faaliyeti yürüten / yürütecek üçüncü şahıslara ait işletmelerin -----usulü zincir gruba katılması yöntemiyle, özel okul işletmeciliği yapmakta olduğu, Davalı şirketin, yatırımcılar tarafından yapılmış / yapılacak okul binalarını kiralama yoluyla veya işletilen / işletilecek özel okulların franchise vermek yöntemiyle, ticari olarak büyümeye çalıştığı, davalı şirketin bu amacını gerçekleştirmek adına, ---- adına ---- tarihli yetki belgesini düzenleyerek, şirket yetkilisi ------ adresinden ---- yoluyla,---- adresine,--------- açıklamasıyla-------- gönderdiği, söz konusu------ açıklamasına yer verildiği, ----- saatli e - mail ekinde gönderilen yetki belgesinin içeriğinin belirtildiği şekilde olduğu; YETKİ BELGESİ,-------------sınırları dahilinde yeni açılacak kampüslerimiz için; 1.) Okul yeri araştırılması, 2.) Arsa bulunması ve arsa üzerine bina yapılması, Okul olabilecek hazır olan projeler, binalar için yatırımcılar ile görüşmeler ve pazarlama yapmaya yetkilidir. --------- yukarıda belirtilen ve ekte ibraz edilen yetki belgesine istinaden, davacı şirketin portföyünde bulunan -----adresinde----- faaliyetinde bulunan ------devir - kiralama veya----- yoluyla ------- ünvanıyla faaliyetine devam etmesi için davacı şirket aracılığı ile ------- tarihinden itibaren ------- ekin ile birlikte görüşmelere başladıkları, görüşmelere başlamadan evvel davalı şirket adına yetkili olan ------ davacı şirket arasında --------- tarihli yetki sözleşmesi ve gayrimenkul görme başlıklı sözleşme tanzim edilmiş olup, anılan sözleşmede dava konusu okulun davalıya kiralanması halinde aracılık bedelinin 150.000,00 TL * KDV olacağı, ---- adı altında faaliyetine devam etmesi halinde ise 250.000,00 TL * KDV'nin davalı tarafından davacıya ödeneceğinin kararlaştırıldığı, Görüşmeler devam ederken, davalı şirket adına yetkilendirilen ----, gerek şirket yetkilisi ---------- görüşmeler sağladığı, adı geçen yetkililerin onayı ile görüşmelerin olumlu şekilde sonuçlandığı, bu hususa ilişkin ------- ekran görüntülerini dosyaya sunacakları, Davacı şirketin aracılık etmesi neticesinde, davalı şirketin, dava konusu ---- işletmecisi olan ----- ticaret ünvanını ---- olarak değiştirip, bu hususun ----- yayınlandığı, davalı şirketin ticaret ünvanını ----- olarak değiştirdiği şirketin ---------sermaye karşılığı --- adet payını alarak, şirkete ortak olduğu, davalı---- ilan edildiği üzere, -----payını yine kendi hissedarım olan -------- devir ettiği, davacı şirketin tüm yükümlülüklerini yerine getirmesine rağmen, davalı şirketin haksız ve hukuka aykırı olarak sözleşmeden doğan yükümlülüğünü yerine getirmekten kaçındığı, Davalı şirketin hali hazırda dava konusu okulu --------- usulü olarak mı, yoksa bizzat kendi işletmesi olarak kullandığı hususunu müvekkil şirketten gizlediği, Bu nedenlerle, davanın kabulüne, öncelikli olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davalı şirket dava konusu okulu bizzat kendi işletmesi olarak kullanmakta ise emlak danışmanlık tutarının ticari avans faizi ile taraflarına ödenmesi, eğer dava konusu okul franchise usulü olarak davalı tarafın okul grubuna dahil edilmiş ise ticari avans faizi ile taraflarına ödenmesi ve yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı müvekkilinin davacı taraf ile hiçbir hukuki iş ve işlemi bulunmadığı gibi davacının yetkisiz temsilci ile akdettiği hiçbir belgenin de davalının kabulünde olmadığı, davacının iddialarına dayanak belgelerden hiçbirinin davalının yetkili temsilcileri tarafından tanzim ve imza edilmediği, Hiçbir kabul anlamına gelmemek kaydı ile, davacı tarafından dayanak gösterilen yetki belgesi, kiralama, ------ sözleşmesi akdetme yönünde kapsamlı hukuki bağlayıcılık ve taahhütler içerebilecek hiçbir yetkilendirme de içermediği, böyle bir imza atma yetkisinin bulunmadığı, bu nedenle, davanın esastan reddini istemiştir.Talimat Mahkemesi aracılığıyla dinlenen davacı tanığı -------- Ben gayrimenkul danışmanıyım, Düşünür okulları siyosu ----- daha önceden iş yaptığım tanıdığım bir arkadaşımdır, daha önce Bahçeşehir okullarının genel müdürlüğünü yapıyordu, o zamanlar ben bütün -------genelinde özel okulların gayrimenkul kiralama ve özel okulları geliştirme projesi yapıyordum, --------- okullarını kurmaya karar verdi ve bizi onlarla çalışmak için --------davet etti, görüşmemiz sonucu bize------ genelinde onların okullarını kiralama ve geliştirmeleri konusunda yardımcı olmamız istendi, bu konuda bize yetki verildi, ------ yapmış olduğumuz okulla ilgili ----- arasında tanıştırma görüştürme işinde biz aracılık yaptık, bu işten para almadık, -------- hizmet bedelini ödemedi, genellikle hizmet bedeli olarak bir kira bedeli belirlenir, benim bilgim ve görgüm bundan ibarettir, dedi. '' şeklinde beyanda bulunmuştur.Talimat Mahkemesi aracılığıyla dinlenen davacı tanığı -------Ben ihtilaf konusu dönemde------- yönetim kurulu başkanı olarak görev aldım, ---- okullarının ------çapında açacağı okullarla ilgili olarak davacı şirkette görüşmeler yapıldı, istenilen özelliklerin neler olduğu anlatıldı, ve bu okulların açılacağı okul binaları ve arsalarını bulmak üzere anlaşma yapıldı, davacıya bu konuda yetki belgesi verildi, bu yetki belgesi dava dilekçesinde bana gösterdiğiniz 2.sayfanın baş kısmında yazılan 10 satırlık 3 maddelik belgedir, bunun dışında dava konusu olan---- yerle ilgili olarak başka bir belgenin düzenlenip düzenlenmediği hatırlamıyorum, bana okuduğunuz ------ yetki sözleşmesi ve gayrimenkul görme başlıklı sözleşmeyi hatırlamıyorum, ----- ben yetki belgesi gönderdim, bu yetki belgesi ile davacı şirket yetkilileri olan ------ araştırma yatı ve bizim adımıza okul yerleri buldular bizde okul sahipleri ile görüşme yaptık, bazıları ile sözleşme imzaladık, o maili ben gönderdim, başkaca bilgim yoktur, benim bilgim ve görgüm bundan ibarettir, dedi. " şeklinde beyanda bulunmuştur.

Mahkememizce davacı tarafın defterlerinin mali müşavir vasıtasıyla incelenmesi için -------- Nöbetçi Ticaret mahkemesi aracılığıyla bilirkişiden rapor aldırılmış olup, bilirkişi raporunda özetle; Davacı ----- dava konusu döneme ait ticari defterlerinde yapılan incelemede davalı ---- ilgili olarak herhangi bir kayıt ve belgenin olmadığı yönünde raporunu sunduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce davalının ticari defterlerinin incelenmesi ve tarafların iddiaları değerlendirilmek üzere dosyanın mali müşavir, sözleşme hesap uzmanı ve emlakçı bilirkişiye tevdii ile, taraflar tacir olduğundan davalı tarafın dava konusu talebi kapsayacak şekilde tüm yasal ticari defterleri ve defterlerin bu uyuşmazlığa ilişkin dayanak kayıtları üzerinde inceleme yaptırılmış olup, alınan bilirkişi raporunda özetle; sözleşmede imzası bulunan kişinin yetkisinin bulunup bulunmadığı hususunun mahkeme takdirinde olduğunu, aracılık faaliyetinin kira ve ----- sözleşmesini konu aldığı, davalı ile üçüncü kişi arasında kira sözleşmesi kurulmadığı, davalı ile dava dışı üçüncü kişi arasında franchise sözleşmesi kurulduğuna yönelik bilgi ve belgelerin bulunmadığı, aracılılık faaliyetinin sonuçlandığının kabul edilemeyeceği, bu aşamada alacağının bulunduğunun tespit edilemediği yönünde rapor sunulmuş olduğu görülmüştür.Yine mahkememizce dosya kapsamındaki tüm bilgi ve belgeler, alınan bilirkişi raporları ve davacı itirazlarının değerlendirilmesi için Ticaret Hukuku alanında uzman bilirkişiden rapor aldırılmış olup, alınan raporda özetle; sözleşme Bakımından, dosyaya sunulan kira sözleşmelerine bakıldığında, kirasözleşmesinin tarafının davalı değil pay devri gerçekleşen şirket olduğu, davalının kira sözleşmesinde taraf olarak yer almadığı, Kiralanan yeri kullanan şirketin isim değişikliği ve davalıya pay devri nazara alındığında, davacının aracılık edildiğini beyan ettiği sözleşmenin kira değil, franchise sözleşmesi olabileceği, temsil Bakımından, davalı şirketin yetki belgesi ve sözleşmeler imzalandığı sırada çift imza ile temsil edildiği, yetki belgesini veren kişinin daha sonradan davalı şirketin imza yetkililerinden biri haline geldiği ve tanık olarak alınan ifadesinde sözleşme yapmak için davacıyı yetkilendirdiğini beyan ettiği, sözleşmeyi davalı adına imzalayan kişinin ise davalının simsarı olduğunu beyan ettiği, davalı adına sözleşme imzalayabileceğine rastlanılmadığı, vekalet sözleşmesine ise dosya içerisinde mevcut verilerle, niza konusu yetki belgesi ve simsarlık sözleşme kurulduğu sıradaki tek imzanın davalıyı tek başına temsil etmeyeceği, bununla beraber; Onay Bakımından, Mahkemece ------ tarihleri arasındaki ------- yazışmalarına binaen davalı şirketin diğer imza yetkilisinin de ilgili sözleşmelere sonradan onay verdiğinin kabulü halinde, davacının davalıdan ------sözleşmesine aracılık etmesine binaen, sözleşmede kararlaştırılan 250.000 TL *KDV” lik bedeli davalıdan talep edebileceği, mahkemece davalı -------yetkilisinin simsarlık sözleşmesine daha sonradan vermediğinin kabulü halinde ise ilgili bedelden davalının sorumlu olmayacağı yönünde raporunu sunduğu anlaşılmıştır.

Dava, danışmanlık hizmeti bedelinin tahsili talebine ilişkindir.Tüm dosya kapsamı dikkate alındığında; taraflar arasında --- tarihli kiralama veya -------- sözleşmesine aracılık ile ilgili simsarlık sözleşmesi yapıldığı, bu sözleşmeyi dosya kapsamında bulunan ------ tarafından imzalanan yetki belgesine istinaden davalı adına ------ isimli şahsın imzaladığı, bu sözleşme kapsamında, söz konusu okulun davalıya kiralanması halinde aracılık bedelinin 150.000,00 TL+KDV olacağının, franchise olarak ------- altında faaliyetine devam etmesi halinde ise 250.000,00 TL+KDV'nin davalı tarafından davacıya ödeneceğinin kararlaştırıldığı, davacı tarafın, kendi yükümlülüklerini yerine getirmesine rağmen, davalı şirketin ödemeyi yapmadığını iddia ettiği, davalı tarafın ise davacı taraf ile hiçbir hukuki iş ve işlemi bulunmadığını, davacının iddialarına dayanak belgelerden hiçbirinin davalının yetkili temsilcileri tarafından tanzim ve imza edilmediğini savunmuştur. Davalının tek ortaklı bir şirket olduğu, dosyaya celbedilen sicil kayıtlarına göre ----- tarihleri arasında dava dışı -------- birlikte çift imzaya yetkili olduğu, davacının dosyaya sunduğu, ---- tarihli davalı adına verilen yetki belgesinde imzası bulunan ---- yetki belgesinin düzenlendiği tarihte yetkili olmadığı, ---- tarihinden itibaren yetkili hale geldiği, davalı adına imza atan dava dışı ----- davalı şirkette imza yetkilisi olmadığı, bununla beraber ilgili kişi tanık olarak alınan beyanında kendisinin de simsar olduğunu ve taraflar arasındaki sözleşmeye aracılık ettiğini beyan ettiği, tanık olarak beyanı alınan ---- yetki belgesi gönderdiğini beyan ettiği anlaşılmıştır.Dosyaya celbedilen sicil kayıtlarında, ---- tarihli simsarlık sözleşmesine konu yerdeki dava dışı firmanın ---- tarihinde isim değiştirdiği, İsmini ----yaptığı, yine ---- davalı --- devrettiği, dosyaya sunulan kira sözleşmelerine bakıldığında da kira sözleşmesinin tarafının davalı değil pay devri gerçekleşen şirket olduğu, davalının kira sözleşmesinde taraf olarak yer almadığı, bu veriler nazara alındığında aracılık edilen sözleşmenin kira değil, ---- sözleşmesi olduğu kanaatine varılmıştır.Dosyaya sunulan --- tarih aralığındaki ----- yazışmalarında, ------ tarihinden sonra davalıyı çift imza ile temsil eden dava dışı ----yapıldığı, görüşme içeriğinde, işin bedelinin hisse devri şeklinde yapılabileceğine dair beyanlar olduğu anlaşılmaktadır.6098 sayılı TBK’nin 520. maddesinde "Simsarlık sözleşmesi, simsarın taraflar arasında bir sözleşme kurulması imkânının hazırlanmasını veya kurulmasına aracılık etmeyi üstlendiği ve bu sözleşmenin kurulması hâlinde ücrete hak kazandığı sözleşmedir” hükmüne yer verilmiştir.

TBK'nın 520/son maddesi uyarınca, taşınmazlar hakkındaki simsarlık sözleşmelerinin yazılı yapılması geçerlilik koşuludur.

TBK'nın 521/1. maddesi uyarınca simsar, ancak yaptığı faaliyet sonucunda sözleşme kurulursa ücrete hak kazanır. Tellallık sözleşmesi, tellal ile bu sözleşmeyi imzalayan kişi arasında hak ve borç doğuran bir sözleşmedir. Davalı, şartların gerçekleşmesi halinde, davacıya karşı sözleşme ile yükümlendiği ücretten sorumludur ----- TBK'nın 521/1. maddesi uyarınca; simsar, ancak yaptığı faaliyet sonucunda sözleşme kurulursa ücrete hak kazanır. Ancak taraflar sözleşmede bunun aksini kararlaştırabilirler----- Simsar ile gayrimenkul sahibi arasında sözleşme bulunmasına veya gayrimenkul malikinin rıza göstermesine, simsara yetki vermesine de gerek yoktur.------TBK'nın 46. maddesi uyarınca; bir kimse yetkisi olmadığı hâlde temsilci olarak bir hukuki işlem yaparsa, bu işlem ancak onadığı takdirde temsil olunanı bağlar. Yetkisiz temsilcinin kendisiyle işlem yaptığı diğer taraf, temsil olunandan, uygun bir süre içinde bu hukuki işlemi onayıp onamayacağını bildirmesini isteyebilir. Bu süre içinde işlemin onanmaması durumunda, diğer taraf bu işlemle bağlı olmaktan kurtulur.Davalı şirketin yetki belgesi ve sözleşmeler imzalandığı sırada çift imza ile temsil edildiği, yetki belgesini veren kişinin yetki belgesinin verildiği tarihte şirket yetkilisi olmadığı ancak daha sonradan davalı şirketin imza yetkililerinden biri haline geldiği ve tanık olarak alınan ifadesinde sözleşme yapmak için davacıyı yetkilendirdiğini beyan ettiği, sözleşmeyi davalı adına imzalayan kişinin ise davalının simsarı olduğunu beyan ettiği, davalı adına sözleşmeimzalayabileceğine dair bir vekalet sözleşmesine ise dosya içerisinde rastlanılmadığı, ancak yetkisiz temsil konusundaki yukarıda bahsedilen bilgiler ve dosya kapsamındaki whatsapp görüşmeleri dikkate alındığında davalı şirketin diğer imza yetkilisi ------ da ilgili sözleşmelere onay verdiği dolayısıyla yetkisiz temsilci tarafından yapılan işlemin onandığı anlaşıldığından söz konusu sözleşmenin geçerlilik koşulunu taşımış olduğu ve davacının davalıdan -----sözleşmesine aracılık etmesi nedeniyle sözleşmede kararlaştırılan 250.000 TL +KDV=295.000,00 TL'lik bedeli davalıdan talep edebileceği kanaatiyle davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Davanın KABULÜNE,

------- dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Karar harcı olan ‭20.151,45‬ TL'nin dava açılırken peşin olarak yatırılan 2.561,63 TL ve tamamlama harcı 2.050,00 TL'den mahsubu ile bakiye kalan ‭15.539,82‬ TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

Davacı tarafından yapılan 4.666,03 TL harç masrafının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, Dava nedeniyle davacı tarafından yapılan 10.719,35 TL yargılama gideri masrafının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca takdir edilen 47.200,00 TL vekalet ücreti alacağının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 7155 sayılı Kanun ile 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 13.fıkrası ve yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı taraftan tahsili ile hazine adına irat kaydına, Gider avansından sarf edilmeyen fazla yatan miktarın karar kesinleştiğinde IBAN/hesap numarası bildirilmesi halinde buraya, aksi halde PTT ile konutta ödemeli olarak taraflara İADESİNE,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/04/2025