Danıştay 2. Daire Başkanlığı

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2021/2655 E.  ,  2025/192 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava Konusu İstem: Dava; ... İl Emniyet Müdürlüğü emrinde emniyet amiri olarak görev yaptığı dönemdeki eylemleri nedeniyle davacının, "kasıtlı olarak gerçek dışı rapor vermek veya tutanak düzenleyip imza etmek veya ettirmek" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/12. maddesi uyarınca "meslekten çıkarma" cezasıyla tecziyesine ilişkin İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; her ne kadar Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün dayanağı olan 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin birinci cümlesinin Anayasa Mahkemesince iptal edildiği görülmekte ise de, 682 sayı Kanun Hükmünde Kararname'nin geçici 1. maddesiyle, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre resen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezalarının, bu Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uyarınca verilmiş addolunacağı hükme bağlanmak suretiyle mevzuat boşluğunun giderildiği dikkate alındığında, olaya Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün uygulanması gerektiği; dosyada yer alan bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, IMSI Catcher cihazları ve anahtar kopyalama cihazı ve aparatlarının herhangi bir yazılı tutanak ve belge olmaksızın davacının bilgisi dahilinde imha edildiğinin sabit olduğu, bu eylemin ise Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/12. maddesinde tanımlanan "kasıtlı olarak gerçek dışı rapor vermek veya tutanak düzenleyip imza etmek veya ettirmek" suçu kapsamında bulunduğu, bu nedenle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği; öte yandan davacı tarafından, soruşturma esnasında savunma hakkının kısıtlandığı, neyle suçlandığının bildirilmediği ve Tüzüğün 15. maddesinin işletilmediği ileri sürülmüş ise de, davacıya isnat edilen suç belirtilmek suretiyle savunmasının istendiği, usulüne uygun olarak savunma hakkının kullandırıldığı, bir derece alt ceza verme konusunda ise davalı idarenin takdir yetkisi bulunduğundan bu iddialara itibar edilmediği; diğer taraftan davacı tarafından, ayrıca göreve iadesine karar verilmesi istenmekte ise de, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/2. maddesi hükmü uyarınca mahkemelerece idari işlem niteliğinde ve idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı verilmesi mümkün olmadığından, davacının bu talebinin incelenme olanağı bulunmadığı gerekçeleriyle davanın reddine hükmedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :

Davacı tarafından; Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün yasal dayanağının Anayasa Mahkemesince iptal edildiği ve hukuka aykırılığına karar verilen Tüzük hükümlerine göre ceza verilemeyeceği, aynı soruşturma kapsamındaki bazı personelin eşitlik ilkesine aykırı olarak korunduğu ve disiplin cezası verilmediği, görevi ve yetkisi kapsamında olmayan işlemlerden dolayı ceza verildiği, eksik incelemeye dayalı olarak hüküm kurulduğu, savunma hakkının ihlal edildiği, bir alt ceza verilmesinde takdir hakkının keyfi olarak kullanılmadığı, idarenin ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğradığı, iddia edilen eylemler için maddi veya manevi bir menfaatinin bulunmadığı, suç işleme kastının bulunmadığı, isnat edilen suçlama ile fiillerinin örtüşmediği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmüştür.

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davacının adli yardım talebinin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... günlü, E:... sayılı kararı ile kabul edildiği görüldüğünden, 6100 Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 335. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "Adli yardım, hükmün kesinleşmesine kadar devam eder." düzenlemesi uyarınca, temyiz aşamasındaki adli yardım talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY :

Dava dosyasının incelenmesinden; Emniyet Genel Müdürlüğü İstihbarat Dairesi Başkanlığı merkez ve taşra teşkilatında kullanılan cihazlarla ilgili istihbarat metot ve teknikleriyle bağdaşmayan imha işlemleri gerçekleştirildiği, 2010 yılında imha tutanakları tutulmasına rağmen bazı cihazların sonradan imha işlemine tabi tutulduğu iddiaları üzerine, davacının da aralarında bulunduğu bir kısım emniyet personeli hakkında soruşturma başlatıldığı, yürütülen soruşturma sonucunda hazırlanan disiplin raporunda; İstihbarat Dairesi Başkanlığı merkez ve il istihbarat şube müdürlüklerinde geçici tahsisle kullanılmakta iken değişik sebeplerle Başkanlığa iade edilen teknik malzemelerden HEK işlemine tabi tutulması gereken malzemelerin tespiti ve gerekli raporların düzenlenmesi işleminin bir komisyon marifetiyle yaptırılması için 20/05/2010 tarihinde İstihbarat Dairesi Başkanlığından alınan onay ile oluşturulan kamisyonun 10/06/2010 tarihinde düzenlediği raporda, “HEK işlemine tabi tutulması tarafımızca uygun görülen ekli listede marka, model, seri numarası ve saymanlık kod numarası belirtilen (468) adet demirbaş malzemenin istihbarı nitelik taşımaları nedeniyle Başkanlığımızca görevlendirilen komisyon marifetiyle imha edilmesinin uygun olacağı"nın belirtildiği; imha işlemlerinin, davacının da içinde bulunduğu İmha Komisyonu tarafından gerçekleştirilmesi için 16/06/2010 tarihinde Emniyet Genel Müdürlüğü makamından onay alındığı ve imhası yapılacak (468) adet demirbaş malzemenin Komisyona 22/06/2010 tarihinde teslim edildiği; İmha Kamisyonu tarafından, listede belirtilen (468) adet malzemenin imha edildiğine ilişkin düzenlenen 05/07/2010 tarihli tutanağın komisyan üyeleri tarafından imzalandığı, (9) adet RF ölçüm cihazı ve (9) adet de DF ölçüm cihazının -(9) adet yer kestirme cihazının- da imha edilenler listesinde gösterildiği, ayrıca Sinyal Analiz Sistemi olarak adlandırılan, alıcı ve şifre çözme ünitelerine sahip Signet marka cihazın da bu listede bulunduğu, ancak imha edilmediklerinin alınan ifadelerden anlaşıldığı; bu (9) adet yer kestirme cihazından (6) adet yeni cihaz imal edildiği, yeni imal edilmiş gibi gösterilen cihazların IMSI Catcher olarak adlandırıldığı ve yeniden demirbaş kayıtlarına alındığı, yeniden imal edildiği ifade edilen ve kayıt altına alınan bu cihazların İstanbul, Diyarbakır, Van, Şırnak ve Hatay illerine gönderildiği, Hatay iline gönderilen cihazın sağlam vaziyette 16/08/2013 tarihinde geri getirildiği ve Teknik Şube Müdürlüğünde hali hazırda mevcut olduğu; İstanbul iline gönderilen ve arızası nedeniyle iadesi kabul olunan yer kestirme cihazının imhası için teknik görüş alınarak tutanak düzenlendiği; aktif vaziyette olan ve Şırnak, Diyarbakır, Van illerine gönderilen ancak bu illerden tekrar geri alınan cihazların ise, 2013 yılı Mart - Haziran ayları arasında keyfi bir şekilde imha edildiği, imhalarıyla ilgili herhangi bir gerekçe belirtilmediği, tutanak tutulmadığı, komisyon kurulmadığı, dolayısıyla imha işlemlerinin mevzuata uygun olarak yapılmadığı ve devlet malının korunmadığı gerekçeleriyle, davacının "kasıtlı olarak gerçek dışı rapor vermek veya tutanak düzenleyip imza etmek veya ettirmek" suçunu işlediği sübuta erdiğinden bahisle, dava konusu işlemin tesis edilmesi üzerine temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İLGİLİ MEVZUAT : Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/12. maddesinde yer alan "Kasıtlı olarak gerçek dışı rapor vermek veya tutanak düzenleyip imza etmek veya ettirmek" fiili, meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır. 08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve Emniyet Genel Müdürlüğü teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un "Disiplin cezası verilecek fiiller" başlıklı 8. maddesinin, meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiillerin sayıldığı 6. fıkrasının (h) bendinde, "Kasıtlı olarak gerçek dışı rapor vermek veya tutanak düzenleyip imza etmek veya ettirmek" düzenlemesi; Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında ise, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarihli ve 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre resen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunur." şeklindeki geçiş hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :

Disiplin cezaları, kamu görevlilerinin mevzuata, çalışma düzenine, hizmetin gereklerine aykırı fiillerine karşı düzenlenen idari yaptırımlardır. Kamu hizmetlerinden sürekli uzaklaştırılabilmek gibi ağır sonuçlara neden olabilen disiplin cezaları, ağırlığı ve önemi sebebiyle Anayasa'nın 38. maddesindeki suç ve cezalara ilişkin kurallara tabi tutulmuşlardır. "Kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesi uyarınca, ceza yaptırımına bağlanan her bir fiilin tanımının yapılması ve kanunun ne tür fiilleri suç sayarak yasakladığının hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirtilmesi gerekmektedir. Sözü edilen suç tanımlaması yapıldıktan sonra, suçun karşılığı olan cezanın ve suç sayılan fiili gerçekleştiren kamu görevlisinin hangi disiplin kuralını ihlal ettiğinin açık bir şekilde ortaya konulması da zorunludur. Söz konusu fiil, mevzuatta öngörülen tanıma uymuyorsa verilen disiplin cezası hukuka aykırı olacaktır.

Uyuşmazlık konusu olayda; Emniyet Genel Müdürlüğü İstihbarat Dairesi Başkanlığı merkez ve taşra teşkilatında kullanılan cihazlarla ilgili istihbarat metot ve teknikleriyle bağdaşmayan imha işlemleri gerçekleştirildiği, 2010 yılında imha tutanakları tutulmasına rağmen bazı cihazların sonradan imha işlemine tabi tutulduğu iddiaları üzerine yürütülen disiplin soruşturması neticesinde, davacının; 05/07/2010 tarihinde imha işlemine tabi tutulan ancak bir kısmının marka, model ve seri numaraları silinerek ve adları değiştirilerek, AR-GE çalışmaları kapsamında yeniden üretilmiş gibi gösterilerek farklı illere gönderilen, çeşitli sebeplerle tekrar İstihbarat Dairesi Başkanlığına iade edilen cihazların, yetkili komisyon kararı veya kurum amiri onayı olmadan 2013 yılı Mart-Haziran döneminde, malzeme iade belgesi düzenlenerek imha edilmesi eylemiyle ilgili Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/12. maddesindeki "kasıtlı olarak gerçek dışı rapor vermek veya tutanak düzenleyip imza etmek veya ettirmek" suçunu işlediği sübuta erdiğinden bahisle, meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına karar verildiği görülmektedir.

Mevzuatla belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde oluşturulan İmha Komisyonu marifetiyle HEK işlemine tabi tutulan (468) adet demirbaş malzemenin bir kısmının, gerçeğe aykırı olarak tutanak tutmak suretiyle imha edilmemesi eylemi nedeniyle davacının, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/12. maddesindeki "kasıtlı olarak gerçek dışı rapor vermek veya tutanak düzenleyip imza etmek veya ettirmek" fiilinden meslekten çıkarma cezasıyla cezasıyla tecziyesi kanaati bildirilmiş ise de, iddia olunan suçun işleniş tarihi itibarıyla 657 sayılı Kanun'un 127. maddesi gereğince idarenin ceza verme yetkisine ilişkin zamanaşımı süresi dolduğundan, dosyanın ilgili bölümünün işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir.

Yeniden üretilmiş gibi gösterilerek farklı illere gönderilen ve daha sonra iade edilen cihazların imha işlemlerinde ise, kasıtlı olarak gerçek dışı düzenlenmiş/düzenlettirilmiş herhangi bir rapor veya tutanağın bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, davacıya isnat edilen fiillerin "kasıtlı olarak gerçek dışı rapor vermek veya tutanak düzenleyip imza etmek veya ettirmek" kapsamında olmadığı açık olup, davacının eyleminin, anılan düzenlemedeki suç tanımına uymadığı, diğer bir ifadeyle, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/12. maddesiyle örtüşmediği ve disiplin hukukunda yer alan tipiklik şartının gerçekleşmediği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davacıya isnad edilen fiilin sübuta erdiği gerekçesiyle davanın reddine ilişkin mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;

1.DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,

2.... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,

3.2577 sayılı Kanun'un 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,

4.2577 sayılı Kanun'a 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 14/01/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.