11. Hukuk Dairesi
11. Hukuk Dairesi 2024/5172 E. , 2025/3331 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
KARAR
I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 1000 (bin) ton domates alımı hususunda davalı ile sözlü olarak anlaştığını, anlaşma anında müvekkilinin davalıya her üçünün keşidecisi davacı olan, davalı emrine düzenlenmiş, toplamda 450.000,00 TL bedelli 3 tane çek verdiğini, ancak 1000 ton domatesin müvekkiline teslim edilmediğini ve çeklerin de bedelsiz ... geldiğini, davalıya gönderilen ihtarnamenin de sonuçsuz kaldığını ileri sürerek 3 adet çek bakımından, çeklerin bedelsiz ... gelmiş olması sebebi ile müvekkilinin borcu olmadığının tespiti ile bu çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu çeklerin sebepten mücerret olduğunu, çeklerin bedelsiz olduğunun davacı tarafından ispatlanması gerektiğini, davacı şirket ile domates ticareti hususunda herhangi bir anlaşmanın bulunmadığını, bunun aksini ispat edecek bir delilin de sunulmadığını, davacının dava dışı gayri resmi ortağı olan 3. kişi ... ’in müvekkili ile arasındaki ticari ilişki sebebiyle müvekkiline borçlu olduğunu, davacının da 3. kişi ... 'e borcunun bulunduğunu, ... ’in bu alacağına binaen müvekkili ile bir temlik sözleşmesi yaptığını ve davacıda bulunan alacağını müvekkiline devrettiğini, taraflarca anlaşılan temlik sözleşmesi gereği dava konusu çeklerin doğrudan müvekkiline keşide edildiğini, ancak davacı şirketin kötüniyetli olarak işbu davayı açarak hem ortağı ... 'e olan borcundan kurtulmayı, hem de çek bedellerini ödemekten kurtulmayı amaçladığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacı tarafça dava dilekçesinde iddia edilen hususlar açısından ispat yükünün davacı tarafta olduğu, davacı şirket tarafından tutulan ticari defter ve belgelerin incelenmesi çerçevesinde yapılan tespit ve belirlemeler dikkate alındığında, her ne kadar davaya konu çekler davacı şirkete ait ticari defter ve belgelere işlenmiş ise de, çeklerin taraflar arasındaki ticari ilişkinin varlığı açısından tek başına ispat kuvvetini barındırmadıkları gibi, davacı şirkete ait ticari defter ve belgelerde çeklerin dayandığı ve dava dilekçesinde iddia olunan hukuki ilişkiye ilişkin herhangi bir kayıt bulunmadığı, senetlerin illetten mücerret oldukları göz önünde bulundurulduğunda, iddia olunan hukuki ilişkinin ve bu hukuki ilişki gereğince davalının yükümlülüklerini yerine getirmediğinin ispatlanamadığı, bu kapsamda davacının iddiasını usulüne uygun deliller vasıtasıyla ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, taraflarca istinaf edilmiştir.
Mahkemenin 05.01.2022 tarihli ek kararıyla ise; davalı vekilinin dava değerinin %15'i oranında tazminat bedelinin davacı tarafından yatırılan teminattan karşılanmak suretiyle davalıya verilmesi talebinin kısmen kabulüne, mahkeme hükmüne ''Mahkememizce dava konusu Türk Ekonomi Bankası Anonim Şirketine ait, 7027666 seri numaralı, 20/12/2020 keşide tarihli, 150.000,00-TL çekin konu edildiği İzmir 10. İcra Dairesinin 2021/1327 Esas sayılı dosyasında yer alan icra takibinin durdurulmasına yönelik olarak verilen ihtiyati tedbir kararına binaen icra takibine dayanak çek bedeli 150.000,00-TL'nin %15'i oranında hesaplanan 22.500,00-TL tutarında tazminatın, karar kesinleştiğinde 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 72/4. maddesi gereğince davacıdan alınarak davalıya verilmesine,'' ibaresinin eklenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, işbu gerekçeli ek karar evrakının gerekçeli kararın eki sayılmasına karar verilmiş, bu ek karar ise yalnızca davacı vekilince istinaf edilmiştir.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekilinin, kötüniyet tazminatı verilmesi gerektiği itirazı ile istinafa geldiği, bu isteminin mahkemece verilen ek karar ile ihtiyati tedbir verilen çek yönünden kabul edildiği, davalı vekilinin istinaf isteminin konusuz kaldığı, ancak bu ek karara yönelik de yalnızca davacının istinafa geldiği, kötüniyet tazminatının koşullarının oluştuğu, ek karara yönelik davacı vekilinin itirazının da reddi gerektiği, Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf itirazları konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, davacı vekilinin istinaf itirazlarının esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, davalıya domateslerin teslimi karşılığında avans olarak verilen çeklerden dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. SONUÇ:
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,13.05.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.