Danıştay 4. Daire Başkanlığı

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2024/2652 E.  ,  2025/1454 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul ili, Bakırköy ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde faaliyette bulunabilmek için "Su satışı" konulu işyeri açma ve çalışma ruhsat başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:.... sayılı kararda; bakılan uyuşmazlıkta davacının işyeri açma ve çalışma ruhsat başvurusunun, mülk sahibinin muvafakatinin olmadığı gerekçesiyle reddedildiği, ancak davacı ile mülk sahibi arasında 11/01/2017 tarihli "su istasyonu" kullanım amaçlı kira sözleşmesinin bulunduğu, kira sözleşmesinin geçersizliğine ilişkin bir tespit veya yargı kararı bulunmadığı, dolayısıyla mülk sahibinin kiralanan taşınmazın ne amaçla kullanıldığını kira sözleşmesinin başlangıcından itibaren bildiğinin ve onayının olduğunun kabulü gerektiği belirtilerek, davalı idarece anılan iş yerinin diğer koşullar (insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemeler) yönünden araştırılmak suretiyle ruhsat başvurusu hususunda bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı ile davaya konu taşınmazın maliki arasında bir kira sözleşmesi bulunmadığı, malik ile dava dışı ... arasında bir kira sözleşmesi olduğu ve bu hususta da Sulh Hukuk Mahkemesinde tahliye davasının mevcut olduğu, taşınmazın davacı tarafından kira sözleşmesi uyarınca değil de dava dışı ... tarafından devir yoluyla kullanıldığı, Sulh Hukuk Mahkemesince de bu durumun tespit edildiği, dolayısıyla idarelerince dava konusu işlemin usul ve hukuka uygun tesis edildiği belirtilerek, İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 5. maddesinde, iş yeri veya işletme açmak isteyen kişinin, işin özelliğine göre Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak iş yerini düzenledikten sonra ruhsat başvuru formunu doldurarak yetkili idareye ibraz edeceği; bu başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek kişiye verileceği ve kişinin bu ruhsata dayanarak iş yeri açabileceği kuralına yer verilmiştir. 10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "İşyeri açılması" başlıklı 6. maddesinde; "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır" düzenlemesine, maddenin devamında ise; "İşyeri açmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1 ve 2’de yer alan durumlarına uygun formu doldurarak yetkili idareye başvurur" denilmekte, Yönetmelik'in eki Örnek-1 de ise ruhsat başvurusu esnasında işyerinin faaliyete geçeceği taşınmazın mülkiyet durumunu gösteren kira sözleşmesi ya da tapu suretinin idareye sunulacağı belirtilmektedir. ,

Dosyanın incelenmesinden, bakılan davanın davacının "İstanbul ili, Bakırköy ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde" bulunan dükkan nitelikli taşınmazda su satışı faaliyetinde bulunabilmek istemiyle yaptığı işyeri açma ve çalışma ruhsat başvurusunun; anılan taşınmazın maliki tarafından 30/12/2022 tarihli, 'davaya konu dükkanın kiracısı olan ... tarafından işyerinin kapatıldığı ve kendisine teslim edileceği söylenildiği halde, işyerinin boşaltılmayarak ...'ün kullanımına terkedildiği, taşınmazla ilgili kiracı ... ile işgalci ... aleyhine ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... esasına kayıtlı olarak tahliye davası açıldığı, taşınmazıyla ilgili işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunda bulunulması halinde, malik olarak muvafakatinin olmadığı içerikli şikayeti gerekçe gösterilerek, malikin muvafakatinin olmadığından bahisle reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açıldığı anlaşılmaktadır.

İdare Mahkemesince her ne kadar, "davacı ile mülk sahibi arasında 11/01/2017 tarihli "su istasyonu" kullanım amaçlı kira sözleşmesinin bulunduğu, kira sözleşmesinin geçersizliğine ilişkin bir tespit veya yargı kararı bulunmadığı, dolayısıyla mülk sahibinin kiralanan taşınmazın ne amaçla kullanıldığını kira sözleşmesinin başlangıcından itibaren bildiğinin ve onayının olduğunun kabulü gerektiği", gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmişse de; davaya konu işyerinin maliki olan kişi tarafından ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... esasına kayıtlı olarak açılan tahliye davasında Mahkemesince ... tarih ve ... sayılı karar ile "Dosyaya sunulan deliller, bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi neticesinde, dava konusu taşınmazın kiracısının ... olduğu, ...'ün kiracılık ilişkisinin bulunmadığı bu nedenle ... yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine, ... yönünden davanın kabulü ile taşınmazın tahliyesine kesin olmak üzere" karar verildiği görülmektedir.

Bu durumda, sıhhi nitelikte işyeri açabilmek için ilgili idareye işyeri açma ve çalışma ruhsat başvurusunda bulunulurken İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik eki Örnek 1'de verilen başvuru formunun doldurulmasının gerektiği, bu formda mülkiyet durumunun anlaşılması için kira sözleşmesi kısmının da yer aldığı, malik olmayan başvuru sahibi tarafından başvuruya konu mülkle ilgili kira sözleşmesinin idareye sunulmasına ilişkin kısmın bulunduğu, bunun bir nevi malikin muvafakati mahiyetinde olduğu, ancak bakılan dosyada, yukarıda yer verilen Sulh Hukuk Mahkemesi karar içeriğinden ve dava konusu taşınmaz malikinin davalı idareye yapmış olduğu 30/12/2022 tarihli şikayetten, taşınmazının davacı tarafından kullanılmasına muvafakatinin olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, davacının işyeri açma ve çalışma ruhsat başvurusunun davalı idare tarafından mülk sahibinin muvafakati olmaması gerekçesiyle reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptaline yönelik Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;

1.Temyiz isteminin kabulüne,

2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,

3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 06/03/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.