. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinden özetle; Davacılardan ... ... mah. ... ada ... no"lu tarla vasfındaki 50.950 dekar taşınmazına ... marka makarnalık durum buğdayı ektiğini ve ... poliçe no"su ile davalıya sigortalattığını, ikinci davacı ... ... mah. ... ada ... parsel tarla vasfındaki 118.000 dekar taşınmazına ... marka makarnalık durum buğdayı ektiğini ve ... poliçe no"su ile davalıya sigortalattığını, üçüncü davacı ... ... mah. ... Ada ... parsel tarla vasfındaki 38.520 DEKAR taşınmazına makarnalık durum buğdayı ektiğini ve ... poliçe no"su ile davalıya sigortalattığını, 2023 yılı Mayıs ve Haziran Ayları içinde ... bölgesinde çok şiddetli yağışlar oluştuğunu, özellikle Haziran Ayının ilk haftası 4/5 Hazirandan itibaren 11 Hazirana kadar yağan aşırı yağışlar , sel ve su baskınlarına neden olduğunu, taşınmazların bulunduğu coğrafi konum itibari ile yüksek tepe ve dağların da bulunması nedeni ile, ... ve ..."in tarlalarına İğre Dağı tarafından gelen sel suları ekili araziye zarar verdiğini, diğer davacı ..."in tarlasına da Hasan dağı tarafından gelen sel suları zarar verdiğini, sel baskınları nedeni ile ürünlerin sigorta şirketince ödenmemesi üzerine derhal Ereğli . Asliye Hukuk Mahkemesi ... sayılı değişik iş sayılı dosyası ile zarar ve ziyan tespiti yoluna gidildiğini, bilirkişi raporunda zararı belirlemiş ise de tespitteki bazı miktar ve değerlere katılınmadığı için rapora ayrıca itiraz edildiğini, raporda ... ve ..."in tarlalarında ürünün zarar gördüğü kısımlarda % 10 luk zarar miktarı oluştuğu, ..."in tarlasında da % 40 lık zararın oluştuğu tespit edildiğini, orana ve değerlere ayrıca itiraz edildiğini, müvekkillerinin taşınmazı sulu tarım arazisine sahip olduğunu, verim açısından oldukça güçlü olduğunu, nitekim makarnalık durum buğdayı için sigorta poliçelerinde de ayrıca dekarda 800 kg ürün alınacağı öngörüldüğünü, nitekim hasat sonrası dekarda 800 850 kg civarında ürün hasat edildiği de ortaya çıktığını, ürünlerin fabrikanın aradığı durum buğdayı olması nedeni ile sel ve su baskını nedeni ile gelişemeyen ve renk farklılığı da oluşan buğday nedeni ile fabrikalar danede oluşan bu renk farklılığı nedeni ile 1. Sınıf ürün fiyatı üzerinden ürüne teklif sunmayacağı gibi, davacılar ürününü piyasa fiyatından da aşağı bir fiyata satmak durumunda kalınacağını, bunun dışında ürünleri yatması nedeni ile bu ürünlerin dekarda alınacak verim açısından zarar gören alanda 100/100 zararının oluşacağı, bunun yanında yere yattığını ve olgunlaşmamış üründeki renk farkı nedeni ile tüm hasadın içine dahil olacak mahsul nedeni ile genel fiyattan daha aşağı fiyatla değerleme olacağından müvekkillerin bu yönü ile de zararı oluşacağını, bu nedenle % 10 luk ve % 40 lık zarar hususu da kabul edilemeyeceğini, esasen 2023 yılı birim fiyatlarına göre makarnalık durum buğdayı için TMO tarafından 9.200 tl fiyat açıklanmıştır. 1000 tl de ton başına devlet desteği açıklanmış olup toplamda ton başına 10.200.tl fiyatlama yapıldığını, şu duruma göre müvekkillerinin genel olarak bu fiyatlara alıcı bulamayacağı için gerçek zararı elde edemediği üründen daha fazlaya geldiğini, yeniden aldırılacak raporlar ile de gerçek zarar ortaya çıkacağını, davalı sigorta şirketi sel ve su baskınları da dahil olmak üzere müvekkillerinin ürününü tam sigortalama yaptığını, meydana gelen sel ve su baskınları sonucu davacıların zararı oluşunca şirkete derhal sel sonrası hasar ihbarında bulunduğunu, zarar ve ödeme talebinde bulunduklarını, eksperler gerekli inceleme yapmış sonrasında ödeme taleplerini reddettiklerini, bunun üzerine ayrı ayrı arabuluculuk başvurusunda bulunulduğunu, arabuluculuk başvurularında ihtilafın ancak dava yolu ile çözüleceğinden bahisle anlaşmaya yanaşmadıklarını, Karapınar ve Ereğli Meteoroloji müdürlükleri ile yapılacak yazışmalar sonucunda sel ve su baskınlarının daha fazla hissedildiği Belkaya bölgesinde belirtili tarihlerde Mayıs ve Haziran ilk haftasında aşırı yağışların olduğunun de tespiti yapılabileceğini, tüm bu nedenlerle davanın kabulü ile 600.00 TL maddi zararın davalı sigorta şirketinden ticari faizi ile birlikte 21.08.2023 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte tazmin ve tahsili ile davacılara verilmesine karar verilmesine, Ereğli . Asliye Hukuk mahkemesi ... D.iş sayılı Hasar Tespit dosyası mahkeme masraf harç ve giderleri ile mahkemeniz dava dosyası giderlerinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmesine, vekalet ücretinin ayrı ayrı davacılar adına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinden özetle;

Davacı taraf davasını net bir değer üzerinden, hak saklı tutmak suretiyle açtığını, bu nedenle yasa, usul ve yerleşik içtihat gereğince davanın kısmi dava olarak nitelendirilmesi gerektiğini, söz konusu poliçe için 11/06/2023 tarihinde Sel ve Su Baskını hasarı olduğu gerekçesi ile hasar ihbar bildirimi yapılığını, 17/06/2023 tarihinde görevlendirilen eksperler üründe incelemeler yaptığını ve teminat kapsamında hasar etkisi belirlemedikleri, alan içerisindeki buğday ürününde yatmalar olsa da bunların, ürüne uygulanan yetiştirme koşulları, aşırı gübreleme/sulama ile boylanma etkileri sonucu oluşan yatmalar olduğu tespit edildiğini, yatan ürün üzerinde sel su baskını emarelerinin tipik göstergesi olan bitki üzerinde toprak örtüsü görülmediğini, sel su baskını hasarına bağlı olarak parsele su giriş çıkışını gösteren bir kısım da bulunmadığını, sık ekim ve yoğun azot uygulandığını, bu da üründe teminat dışı risk nedeniyle yatmalara sebebiyet verdiğini, üründeki yatmaların teminat dışı risk nedeniyle olduğu tespiti ile hasar dosyası %... hasar oranı ile kapatıldığını, sigortalı yapılan hasar tespitinden memnun olmayıp itiraz talebinde bulunduğunu, 02.07.2023 tarihinde yapılan ikinci değerlendirmede teminat dışı risk nedeniyle üründe yatmalar olduğu tespit edildiğini, teminat dahilinde sel ve su baskını hasarına rastlanmadığı gerekçesi ile hasar %... hasar oranı ile kapatıldığını, kabul manasına gelmemek üzere, sayın mahkeme aksi kanaatte ise, tazminatın hesabı mevzuata uygun olarak yapılması gerektiğini, davacı taraf dilekçesinde rizikonun gerçekleşme tarihinden itibaren faiz talep ettiğini, haksız davanın reddi sebepleri açıklanmış olmakla birlikte, sayın mahkeme aksi kanaatte ise; davacının faiz taleplerinin reddi gerektiğini, 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu'nun 4. maddesiyle, tarım sektörünü tehdit eden risklerin belirli bir bölümünü teminat altında alan, sigorta primlerinin bir kısmı devlet tarafından karşılanan, tarım sigortalarının ülke genelinde yaygınlaşmasını hedefleyen, tüzel kişiliği haiz Tarım Sigortaları Havuzu kurulmuştur. 5363 sayılı kanunun 9. maddesi gereğince, müvekkil şirket, Tarım Sigortaları Havuzu’nun işleticisi olduğunu, havuzun yönetim kurulu dışında herhangi bir yürütme organı bulunmadığını, sistemin sigortacıların kurduğu bir işletici şirket eliyle yürütüldüğünü, bu işletici şirket de kar amacı gütmemekte, sadece havuzdan masraflarını karşılayacak sabit bir ücret aldığını, kısaca, hasarın ödenip ödenmemesi şirkete bir kazanç sağlamadığını, tüm bu nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, DELİLLER, DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın bölgede yaşanan aşırı yağışlar nedeni ile davacıların maddi zarara uğrayıp uğramadıkları, uğramış iseler ne kadar zarara uğradıkları, davacıların yaptırmış olduğu katılım bitkisel ürün sigortası poliçesinden kaynaklı olarak davalı sigortadan maddi tazminat taleplerinde haklı olup olmadıkları hususlarında olduğu anlaşılmıştır. -Ereğli . Asliye Hukuk Mahkemesine müzekkere yazılarak ... değişik iş sayılı sayılı dosyasının Uyap üzerinden dosya kapsamına alınmıştır. Meteoroloji Genel Müdürlüğüne müzekkere yazılarak Konya İli, ... İlçesi ... bölgesine düşen yağış miktarına ilişkin meteorolojik verilerin 2023 yılını kapsar şekilde gönderilmesi istenilmiş, ilgili evraklar dosya kapsamına kazandırılmıştır.

Konya ili, ... İlçesi İlçe Tarım Müdürlüğüne müzekkere yazılarak 2023 yılı yağış durumuna ilişkin komisyon kararlarının ve eksper raporlarının gönderilmesinin istenilmiş ilgili evraklar dosya kapsamına kazandırılmıştır.

Davacı tarafça isim ve adresleri bildirilen tanık beyanları alınmıştır.

Ziraat Mühendisi, Tarım Sigortaları bilirkişisi ve Jeolog bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetinin 25/03/2025 tarihli raporundan özetle; Dava konusu ürünlerin sigorta kapsamında olduğu, davaya konu poliçelerde, 2388 sayılı Belkaya Tarım Kredi Kooperatifinin DAİN-İ MÜRTEHİN kaydının bulunduğu, doğal afetin zamanında gözlemi yapılmadığı ve/veya jeolojik olarak gözlem yapılmadığı, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler dikkate alındığında; Davaya konu ... , ... ve ... numaralı parseller bölgede en düşük topografik kotlarda olup, ... parsel/tarla dere akış yönünde olduğu için sel/taşkına uğrama ihtimali çok yüksek olduğu, her üç parselinde yağmur sularının düşük kotlarda oluşturduğu su birikinti alanında bulunduğu için yağmur ve rüzgar(lar)dan etkilendiği, 2023 Yılı Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Genel Şartlar ile Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Tarife Ve Talimatlarına göre; ... ada ... ve ... ada ... numaralı parsellerde oluşan zarar miktarı Muafiyet oranı olan *6 8'in altında kaldığı için Devlet Destekli Katılım Bitkisel Ürün Sigortası poliçeleri kapsamında tazminat hesaplaması yapılmadığını, ... ada ... parsel numaralı taşınmazda toplam zarar oranı *6 26,07 olarak belirlendiği için; ödenecek tazminat miktarının 63.341,00 TL olabileceği rapor edilmiştir.

Davacı vekilinin Mahkememize ibraz ettiği 22/11/2024 tarihli dava değer artırım dilekçesinden özetle: 63.341 TL lik TL maddi zararın davalı sigorta şirketinden ticari faizi ile birlikte 21.08.2023 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte tazmin ve tahsili Davacı ..."e verilmesine karar verilmesini, Ereğli . Asliye Hukuk mahkemesi ... D.iş sayılı Hasar Tespit dosyası mahkeme masraf harç ve giderleri ile mahkemeniz dava dosyası giderlerinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmesini, vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı lehine hükmedilmesini talep etmiş, arttırılan meblağ üzerinden ıslah harcı yatırılmış, davalı tarafa dava değer artırım dilekçesi tebliğ edilmiştir. Dava, katılım bitkisel ürün sigortası poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamına ve hükme esas alınan mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre; Dava konusu ürünlerin sigorta kapsamında olduğu, davaya konu poliçelerde, 2388 sayılı Belkaya Tarım Kredi Kooperatifinin DAİN-İ MÜRTEHİN kaydının bulunduğu, doğal afetin zamanında gözlemi yapılmadığı ve/veya jeolojik olarak gözlem yapılmadığı, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler dikkate alındığında; Davaya konu ... ... ve ... numaralı parseller bölgede en düşük topografik kotlarda olup, ... parsel/tarla dere akış yönünde olduğu için sel/taşkına uğrama ihtimali çok yüksek olduğu, her üç parselinde yağmur sularının düşük kotlarda oluşturduğu su birikinti alanında bulunduğu için yağmur ve rüzgar(lar)dan etkilendiği, 2023 Yılı Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Genel Şartlar ile Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Tarife Ve Talimatlarına göre; ... ada ... ve ... ada ... numaralı parsellerde oluşan zarar miktarı Muafiyet oranı olan % 8'in altında kaldığı için Devlet Destekli Katılım Bitkisel Ürün Sigortası poliçeleri kapsamında tazminat hesaplaması yapılmadığı, ... ada ... parsel numaralı taşınmazda toplam zarar oranı % 26,07 olarak belirlendiği için; ödenecek tazminat miktarının 63.341,00 TL olacağı değerlendirilmiştir.

Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Genel Şartlarının B.7. maddesinde kesinleşmiş hasar miktarının en geç 30 gün içinde sigortalıya ödeneceği ve tazminatın her halükarda hasat tarihinden önce ödenmeyeceği düzenlenmesi nedeniyle faiz başlangıcının buna göre belirlenmesi gerekir. Davacının talebi de gözetilerek faiz başlangıç tarihi 21/08/2023 olarak belirlenmiştir. Tüm bu nedenlerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

1.Davacılar ... ve ... yönünden açılan davanın REDDİNE,

2.Davacı ... yönünden açılan davanın KABULÜ ile;

-63.341,00 TL'nin 21/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...'e verilmesine,

3.Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40-TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan 269,85-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 345,55-TL harcın davacı ...'den alınarak hazineye gelir kaydına,

4.Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40-TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan 269,85-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 345,55-TL harcın davacı ...'den alınarak hazineye gelir kaydına,

5.Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 4.326,82-TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan 269,85-TL peşin harcın ve 1.079,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 2.977,97-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

6.Davacı ... tarafından yatırılan 269,85-TL başvurma harcı ve 269,85 -TL peşin harç ve 1.079,00- TL ıslah harcı olmak üzere olmak üzere toplamda 1.618,70-TL harcın davalıdan alınarak davacı ...'e verilmesine,

7.Hazine tarafından karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davacı ...'den alınarak hazineye gelir kaydına,

8.Hazine tarafından karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davacı ...'den alınarak hazineye gelir kaydına,

9.Hazine tarafından karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

10.Davacılar tarafından karşılanan 1.831,75 TL posta tebligat gideri, 9.000,00- TL bilirkişi ücreti , 38,40 TL vekalet harcı ile Ereğli (Konya) . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında karşılanan 296,40-TL peşin harç, 179,90-TL başvurma harcı, vekalet harcı 25,60 TL, 1.274,90-TL keşif harcı, 3.000,00-TL ATGV araç ücreti, 1.500,00 TL bilirkişi ücreti, 97,00-TL posta tebligat gideri olmak üzere toplamda 17.243,95 TL yargılama giderlerinin haklılık oranına göre 1/3 oranında hesaplanan 5.747,98 TL'nin davalıdan alınarak davacı ...'e verilmesine, bakiye kalan kısmının davalılar ... ve ... üzerinde bırakılmasına,

11.Davalı tarafından karşılan 38,40 TL vekalet harcı giderinin haklılık oranına göre 2/3 oranında hesaplanan 25,60-TL'sinin davacılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davalıya verilmesine,

12.Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden dolayı karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ...'e verilmesine,

13.Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden dolayı karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 200,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak davalı yana verilmesine,

14.Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden dolayı karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 200,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak davalı yana verilmesine,

15.6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,

Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. 24/04/2025