Danıştay 12. Daire Başkanlığı

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2021/3228 E.  ,  2024/2250 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: İpekyolu Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Belediye Kanunu'na istinaden sözleşmeli programcı olarak görev yapmaktayken... tarih ve ... sayılı işlemle hizmet sözleşmesi askıya alınan davacı tarafından, davalı idare ile aralarında 09/01/2017 tarihinde imzalanan hizmet sözleşmesinin 13. maddesinin (c) fıkrası ile 14. maddesinin (e) fıkrasının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 5393 sayılı Kanun'un 49. maddesi uyarınca belediyelerde yine aynı maddede sayılan alanlarda ve unvanlarda sözleşme ile personel istihdam edilmesi için verilen yetki çerçevesinde uygulamada birliği sağlamak amacıyla İçişleri Bakanlığınca 31/10/2005 tarih ve 11493 sayılı Genelgenin ve eki Tip Sözleşmelerin çıkarıldığı; anılan Genelge ve 1 sayılı ekinde yer alan tip sözleşmenin iptali istemiyle Danıştay Beşinci Dairesinde açılan davada 22/04/2009 tarih ve E:2007/6000, K:2009/2165 sayılı kararla; Genelge'nin 6. maddesi ile Genelge'nin 1 sayılı ekinde yer alan Tip Sözleşme'nin 12. maddesinin resmi tabip raporu ile kanıtlanan hastalıklar sebebiyle bir yıl içinde verilecek ücretli izinleri otuz günle sınırlayan kuralının ve Tip Sözleşme'nin 13. maddesinin (c) fıkrasının birinci cümlesinin iptaline, Genelge'nin ve Tip Sözleşme'nin dava konusu edilen diğer maddelerinin 5393 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun olarak düzenlendiği ve hukuka aykırılık taşımadığını gerekçesiyle diğer maddeler yönünden davanın reddine karar verildiği ve söz konusu kararın Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 09/10/2013 tarih ve E:2010/517, K:2013/2880 sayılı kararıyla onandığı; uyuşmazlık konusu olayın açıklığa kavuşturulabilmesi için davacı ile davalı idare arasında imzalanan hizmet sözleşmesinin 13. maddesinin (c) fıkrası ile 14. maddesinin (e) fıkrasının 5393 sayılı Kanun'un 49. maddesine dayanılarak çıkarılan İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü'nün "Sözleşmeli Personel İstihdamı" konulu 31/10/2005 tarih ve 11493 sayılı Genelgesi ile söz konusu Genelge'nin 1 sayılı ekinde yer alan "Tip Sözleşme"ye uygun olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiği; davacı ile davalı idare arasında 09/01/2017 tarihinde imzalanan "5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. Maddesinin Üçüncü Fıkrası Gereğince Tam Zamanlı Olarak Çalıştırılacak Sözleşmeli Personele İlişkin Tip Hizmet Sözleşmesi"nin 13. maddesinin (c) fıkrası yönünden yapılan değerlendirmede; olayda, dava konusu hizmet sözleşmesinin 13. maddesinin (c) fıkrasında yer verilen hüküm incelendiğinde, tarafların, bir ay önceden ihbar etmek şartıyla sebep göstermeksizin sözleşmeyi feshedebileceği hususunun düzenlendiği görülmekte olup, anılan hükümle, subjektif sayılabilecek bir düzenleme yapıldığı, bu hükmün taraflar arasındaki hizmet sözleşmesinin her zaman feshine imkan verebileceği, zayıf durumda bulunan bireyin çalışma güven ve huzurunu her zaman bozabilecek nitelikte sebepsiz yere sözleşmenin feshedileceğine ilişkin getirilen kuralın çalışma barışını ve güvenini olumsuz etkileyeceği, subjektif sayılabilecek bir düzenleme yapılarak her zaman hizmet sözleşmesinin feshine imkan verebilecek böyle bir düzenleme getirilmesinin hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmayacağı ve hizmet sözleşmesinin dayanağı tip sözleşmenin 13. maddesinin (c) fıkrasının Danıştay Beşinci Dairesinin 22/04/2009 tarih ve E:2007/6000, K:2009/2165 sayılı kararıyla iptal edildiği anlaşıldığından, dava konusu hizmet sözleşmesinin 13. maddesinin (c) fıkrasında hukuka uyarlık görülmediği; davacı ile davalı idare arasında 09/01/2017 tarihinde imzalanan "5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. Maddesinin Üçüncü Fıkrası Gereğince Tam Zamanlı Olarak Çalıştırılacak Sözleşmeli Personele İlişkin Tip Hizmet Sözleşmesi"nin 14. maddesinin (e) fıkrası yönünden yapılan değerlendirmede; olayda, davalı idare tarafından davacı ile imzalanan hizmet sözleşmesinin 14. maddesinin (e) fıkrasında, "Sözleşmeli personelin 3 ay deneme süresindeki çalışmalarından istenilen verimliliğin alınamaması halinde sözleşmesi feshedilecek, sözleşmeli personel hiç bir hak talebinde bulunamayacaktır." düzenlemesine yer verilmek suretiyle, aslında sözleşmenin nasıl feshedileceğine ilişkin bir usulün belirlenmiş olduğu, Tip Sözleşme'nin 13. maddesinde yer alan fesih usul ve sebeplerinin ötesinde, yeni ve Tip Sözleşme'nin ilk 13 maddesinde yer alan düzenlemelerde değişiklik yapacak şekilde yeni bir fesih usulü getirildiğinin görüldüğü; bu durumda, zayıf durumda bulunan bireyin çalışma güven ve huzurunu her zaman bozabilecek nitelikte verimliliğin alınamaması hali gibi muallak bir ifade ile aslında sebepsiz yere sözleşmenin feshedileceği şeklinde kullanıma açık olan işbu dava konusu edilen sözleşme maddesinin, davalı idarenin düzenleme yapabilme yetkisi adı altında davacı ile imzalanan hizmet sözleşmesinin 14. maddesinin (e) fıkrasında getirilmiş olmasının, çalışma barışını ve güvenini olumsuz etkileyecek nitelikte olması, 3 aylık deneme süresinin yıllık olarak yapılan hizmet sözleşmesinin mahiyetine uygun olmaması ve her bir sonraki yıl tekrar tekrar ilgililerin deneme süresine tabi tutulmasına neden olması durumunun davalı idareye göre zayıf durumda bulunan ilgilinin daha zor bir duruma düşmesine sebebiyet verecek boyutta olması; öte yandan, ilgililerin verimsizliğinin tespiti durumunun zaten haklı fesih sebebi oluşturabileceği de açık olup, Tip Sözleşme kapsamında düzenlenen bu durumun tekrardan idare tarafından deneme süresi ile ilgili olarak yeniden ve ilgililerin haklarını kısıtlayıcı bir şekilde düzenlenmesinin Tip Sözleşme'nin 14. maddesi ile ilgili olarak idarelere tanınan yetkiyi aşar nitelikte ve Tip Sözleşme'nin fesih durumunu düzenleyen 13. maddesindeki düzenlemeleri kısıtlayıcı mahiyette olduğunun kabulü ile davacı ile imzalanan hizmet sözleşmesinin 14. maddesinin (e) fıkrasının hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı gerekçesiyle dava konusu düzenlemelerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının, olağanüstü hal kapsamında alınan tedbirlere ilişkin Kanun Hükmünde Kararnameler kapsamında Milli Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen terör örgütleri ile aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olduğu değerlendirildiğinden ve görevi başında kalmasında sakınca görüldüğünden 5393 sayılı Kanun'un 49. maddesi uyarınca sözleşmesinin askıya alındığı ve sonrasında hakkında ihraç işlemi tesis edildiği, emsal nitelikte sunulan Danıştay kararlarının işbu davaya esas teşkil edecek nitelikte olmadığı, dava konusu düzenlemelerde objektif kriterlerin belirlendiği, hukuka ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;

1.Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,

2.Dava konusu işlemlerin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,

3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,

4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 08/05/2024 tarihinde, oybirliğiyle karar verildi.