Danıştay 8. Daire Başkanlığı

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/8018 E.  ,  2023/6054 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü ... Anabilim Dalı'nda 2547 sayılı Kanun'un 50/d maddesi uyarınca araştırma görevlisi olarak atanarak 10/02/2020 tarihinde görevine başlayan davacının, görevine devam edebilmesi için gerekli kadro şartı olan ilan başvurusunda ibraz ettiği lisansüstü eğitimine devam etmediği tespit edildiğinden bahisle ilişiğinin kesilmesine dair Kocaeli Üniversitesi Personel Daire Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı işleminin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile; davacının 2017 yılında yapılan ilana istinaden Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü ... Anabilim Dalı'na araştırma görevlisi olarak atanmaya hak kazandığı, ancak 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle, Kocaeli Üniversitesi Personel Daire Başkanlığı'nın 06/06/2017 tarih ve 11286 sayılı işlemiyle atamasının uygun görülmemesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, anılan kararın davalı idareye tebliği üzerine 10/02/2020 tarihinde Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü ... Anabilim Dalı'nda 2547 sayılı Kanun'un 50/d maddesi uyarınca araştırma görevlisi olarak tekrar göreve başlatılan davacıdan, Mahkeme kararından önce yapılan ilan başvurusunda ibraz ettiği lisansüstü eğitimine devam etmediği tespit edildiğinden herhangi bir lisansüstü programına kayıtlı olup olmadığı hususunda öğrenci belgesi yada transkriptin 14/02/2020 tarihi mesai bitimine kadar verilmesi hususunda bildirimde bulunulduğu, ancak davacı tarafından bu tarihe kadar istenen belgenin sunulamadığı, bunun üzerine 2547 sayılı Kanun'un 50/d maddesi uyarınca görevine devam edebilmesi için gerekli kadro şartı olan ilan başvurusunda ibraz ettiği lisansüstü eğitimine devam etmediği tespit edildiğinden bahisle ilişiğinin kesilmesine dair Kocaeli Üniversitesi Personel Daire Başkanlığı'nın 02/03/2020 tarih ve 19094 sayılı işleminin tesis edildiği, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 50/d maddesi uyarınca araştırma görevlisi olarak atanacakların ilanda yer alan bölümlerde Tezli Yüksek Lisans Eğitimi yapıyor olması gerektiğinden tezli yüksek lisans programından kaydı silindiği açık olan ve dolayısıyla anılan (lisansüstü öğrencisi olma) koşulu yerine getiremeyen davacının Mahkeme kararına istinaden göreve başlatılmış olmasının Kanunda aranan şartın aranmayacağı sonucunu doğurmayacağından ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde kanunun amacına ve hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile; ... İdare Mahkemesinin iptal kararının davalı idareye tebliğ edilmesine müteakiben 10/02/2020 tarihinde Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü ... Anabilim Dalı'nda 2547 sayılı Kanun'un 50/d maddesi uyarınca araştırma görevlisi olarak başlatılan davacının, tezli yüksek lisans eğitimine devam etmediğinin bir başka deyişle tezli yüksek lisans öğrencisi olmadığının anlaşılması üzerine, bu hususta lisansüstü programa kayıtlı olup olmadığına dair öğrenci belgesini 14/02/2020 tarihi mesai bitimine kadar sunulmasının istendiği, davacı tarafından aynı tarihte davalı idareye verilen dilekçe ile, '' ...yeni kayıt yaptırmak için kendisine yeni eğitim-öğretim süresine kadar süre tanınması'' isteminde bulunulduğu, ancak belirtilen süre içinde öğrenci belgesi sunulmadığı gerekçesiyle dava konusu ilişik kesme işleminin tesis edildiği, davacının sunduğu Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'ndan alınan 05/03/2020 tarihli Öğrenci Belgesinden, davacının İstanbul Aydın Üniversitesi'nin Tezli Yüksek Lisans Programına 18/02/2019 tarihi itibariyle kayıtlı öğrenci olduğunun anlaşılması karşısında, dava konusu işlem (02/03/2020) tarihi itibariyle tezli yüksek lisans programı öğrencisi olma koşulunu sağladığı açık olan davacının, kanunda aranan tezli yüksek lisans öğrencisi olma koşulunu yerine getiremediğinden bahisle tesis edilen dava konusu ilişik kesme işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı, hukuka aykırı olduğu saptanan dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının da Anayasa'nın 125. maddesi hükmü uyarınca davalı idarece davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesi ile davacının istinaf başvurusunun kabulüne, ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, bu işlem nedeniyle yoksun kalınan özlük hakların dava açma tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, yargı kararının olması gerektiği gibi geriye yönelik olarak “iptal edilen idari işlemin yapıldığı ilk tarihten itibaren sonuçlarını oluşturacak şekilde” uygulandığı, kararın 06/06/2017 tarihinden itibaren sonuçlarını doğurduğu, 06/06/2017 tarihinde atamasının yapıldığı araştırma görevlisi kadrosunun koşulunun “yüksek lisans eğitimine devam etme” olduğu, davacının eğitimini tamamlayamaması nedeni ile bu şartın 19/09/2018 tarihi itibariyle son bulduğu, davacı 2547 sayılı Kanun'un 50/d maddesi kapsamında atandığından, araya yargı süreci girmeden 06/06/2017 tarihinde atanmış olsaydı dahi kadroda bulunma koşullarını kaybettiğinden ilişiğinin yine kesileceği, davacının öğrenciliğinin son bulduğu 19/09/2018 tarihinden, İstanbul Aydın Üniversitesi'ndeki yüksek lisansa kayıt olduğu 18/02/2019 tarihine kadarki 4,5 aylık sürede, 50/d kadrosu için 2547 sayılı Kanun'un aradığı öğrencilik statüsünün bulunmadığı, idarelerinin harçtan muaf olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :

Davacı tarafından, öğrenci belgesini 14/02/2020 tarihi mesai bitimine kadar sunması gerektiği hususunun kendisine hiç bir şekilde bildirilmediği ve bu konuda kendisine herhangi bir evrak tebliğ edilmediği, davaya konu atama işleminin yapılabilmesi için ilgili kanunda sadece ve sadece ”lisansüstü öğretim yapan öğrenciler“ ibaresi yer almakta olup, bu hususta lisansüstü eğitimin hangi üniversitede yapılması gerektiğine ilişkin veya başkaca herhangi bir şart aranmadığı, davalı idarenin, mahkeme kararı ile hakkına kavuştuğu halde sırf kasıtlı ve kötü niyetli olarak görevine başlatmamak için kanun maddesini hukuka aykırı bir şekilde yorumlayarak, dava konusu işleme haksız ve dayanaksız gerekçeler oluşturmaya çalıştığı, davalı idarenin geçerli ve kabul edilebilir bir gerekçe göstermeksizin, tamamen keyfi olarak icra etmiş olduğu işlemin Anayasa'ya, ilgili mevzuata, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne aykırı olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle,

1.Temyiz isteminin reddine,

2.… Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,

3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,

4.2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,

5.Kesin olarak, 21/11/2023 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY : (X)- 2547 sayılı Kanun’un "Lisansüstü Öğretim" başlıklı 50. maddesinin (d) fıkrasında; "Lisansüstü öğretim yapan öğrenciler, kendilerine tahsis edilebilecek burslardan yararlanabilecekleri gibi, her defasında bir yıl için olmak üzere öğretim yardımcılığı kadrolarından birine de atanabilirler." hükmü yer almaktadır. 13/10/1984 tarih ve 18544 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Öğrenim Görenlerden Öğretim Yardımcısı Kadrolarına Atanacakların Hak ve Yükümlülükleri ile Tıpta Uzmanlık Öğrencileri Hakkında Yönetmelik'in "Amaç ve Kapsam" başlıklı 1. maddesinde; "2547 sayılı Kanun'un 50 ve 65. maddelerine göre Üniversitelerarası Kurul tarafından hazırlanan bu yönetmelik, lisans düzeyinde öğrenim gördükten sonra, yükseköğrenim kurumlarında yüksek lisans, doktora, sanatta yeterlik veya tıpta uzmanlık öğrenimi yapmak isteyenlerden geçici olarak öğretim yardımcılığı kadrolarına atanacakların hak ve yükümlülükleri ile tıpta uzmanlık öğrencilerinin giriş sınavları hakkındaki usul ve esasları düzenler."; "Atama Süresi" başlıklı 5. maddesinde; "Atanma için bütün şartları haiz yüksek lisans, sanatta yeterlik, doktora ve tıpta uzmanlık öğrencilerinin öğretim yardımcısı kadrolarına atanmaları her defasında en fazla bir yıl süre ile yapılır....", hükmü, "Kadroyu boşaltma" başlıklı 10. maddesinde ise, "2547 sayılı Kanun'un 50. maddesine göre öğretim yardımcılığı kadrolarına geçici olarak atanıp, yüksek lisans, doktora, sanatta yeterlik ve tıpta uzmanlık öğrenimlerini başarı ile tamamlayarak yüksek lisans, doktora veya sanatta yeterlik diploması veya tıpta uzmanlık belgesi alanların kadro ile ilişkileri kendiliğinden kesilir. Hizmetlerine ihtiyaç görülenlerin 2547 sayılı Kanun'un 2880 sayılı Kanun'la değişik 33. maddesine göre öğretim yardımcısı olarak yeniden atanmaları mümkündür." kurallarına yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; davacının 30/12/2016 tarihli ilana istinaden Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü ... Anabilim Dalı'na araştırma görevlisi olarak atanmaya hak kazandığı, ancak 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle, Kocaeli Üniversitesi Personel Daire Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı işlemiyle atanmasının uygun görülmemesi üzerine işlemin iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptali yönünde karar verildiği, söz konusu dava devam ederken 19/09/2018 tarihinde azami sürede tezini tamamlayamadığından bahisle davacının öğrencilikle ilişiğinin kesildiği, ... İdare Mahkemesinin anılan kararının davalı idareye tebliği üzerine 31/01/2020 tarihinde davacının 2547 sayılı Kanun'un 50/d maddesi kapsamında atamasının yapıldığı ve 10/02/2020 tarihinde Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü ... Anabilim Dalı'nda 2547 sayılı Kanun'un 50/d maddesi uyarınca araştırma görevlisi olarak tekrar göreve başladığı, davacının, görevine devam edebilmesi için gerekli kadro şartı olan ilan başvurusunda ibraz ettiği lisansüstü eğitimine devam etmediği tespit edildiğinden bahisle ilişiğinin kesilmesine dair Kocaeli Üniversitesi Personel Daire Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı işleminin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle iş bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda bahsedilen mevzuat hükümleri ile birlikte dosyanın değerlendirilmesinden, 2547 sayılı Kanun'un 50/d maddesi kapsamında atanma şartının lisansüstü eğitim görmek olduğu, davacının ise atama tarihi olan 31/01/2020 tarihinde lisansüstü öğrencisi olmadığı için anılan kadroya atanması mümkün olmadığından ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde de hukuka aykırılık olmadığı gerekçesi ile davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile dava konusu işlemin iptaline ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.